นกกระจิ๊ดคิ้วดำท้องเหลือง | คมชัดลึก

                เมื่อวันลอยกระทงที่ผ่านมา มีรายงานนกชนิดใหม่ของไทย เป็นนกกระจิ๊ด (Leaf Warblers) ชื่อว่า Chiffchaff โดยมันมาติดตาข่ายของที่ดักนกเพื่อใส่ห่วงขาที่บ้านน้ำคำ อ.เชียงแสน จ.เชียงราย ยังไม่มีชื่อไทยอย่างเป็นทางการ แต่ชื่อสามัญของมันก็เดาไม่ยากว่ามาจากเสียงร้องนั่นเอง อันที่จริงช่วงหนึ่งปีที่ผ่านมาก็มีการดักนกที่น่าจะเป็นนกกระจิ๊ดชนิดที่ยังไม่มีรายงานในเมืองไทยอย่างน้อยสองชนิด แต่ต้องรอผลการตรวจดีเอ็นเอเสียก่อน เพราะทั้งสองอยู่ในกลุ่มที่นักสัตววิทยานิยามกันว่า cryptic species พูดให้เข้าใจง่ายๆ คือไม่สามารถแยกชนิดได้ด้วยลักษณะภายนอก มีเพียงเสียงร้องยามจับคู่ผสมพันธุ์ และดีเอ็นเอเท่านั้นที่จะมายืนยันได้

                มีนกกระจิ๊ดหลายชนิดเป็นนกอพยพทำรังวางไข่ทางตอนเหนือหรือตอนกลางของเอเชีย แต่กลับไม่มีข้อมูลในช่วงฤดูหนาวของพวกมันเลยว่าอพยพไปอยู่ที่ไหนกัน ไม่ใช่เพราะพวกมันมีพฤติกรรมที่หลบซ่อนหรือลึกลับอะไร แต่เพราะหน้าตาพวกมันเหมือนกันมากจริงๆ สัปดาห์นี้เรามารู้จักนกกระจิ๊ดที่จำแนกง่ายดูบ้าง นกกระจิ๊ดอพยพในแถบเอเชียตะวันออกที่สร้างปัญหาในการจำแนกชนิดน้อยที่สุดคือ นกกระจิ๊ดคิ้วดำท้องเหลือง (Sulphur-breasted Leaf Warbler) และเป็นชนิดที่มีสีสันสวยงามน่าดูชมที่สุดอีกด้วย

                ที่กล่าวเช่นนั้นได้เพราะมันเป็นชนิดเดียวที่มีสีเหลืองสดบริเวณด้านล่างลำตัว รวมทั้งแถบคิ้ว และแถบปีกจางๆ ส่วนลำตัวด้านบนเป็นสีเขียวไพลเหมือนนกกระจิ๊ดส่วนใหญ่ แต่แถบคาดตาและกระหม่อมสีเข้มจนเกือบดำ กลางกระหม่อมมีแถบสีเหลือง ชนิดคล้ายกันที่พบได้ในไทยคือ นกกระจิ๊ดภูเขา (Mountain Leaf Warbler) ซึ่งเป็นนกประจำถิ่นบนป่าดิบเขาในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฮาลา-บาลา

                นกกระจิ๊ดคิ้วดำท้องเหลืองทำรังวางไข่ในประเทศจีน สำหรับประเทศไทยพบได้เฉพาะช่วงฤดูหนาวตามป่าดิบและป่าผสมผลัดใบ แต่ส่วนใหญ่พบในป่าดิบเขาที่ไม่สูงจากน้ำทะเลมากนัก ความโดดเด่นของสีสันทำให้พบเห็นตัวและจำแนกไม่ยาก ยกเว้นภาคกลางและภาคใต้ ที่นานๆทีจะมีรายงานอพยพพลัดหลงตามสวนสาธารณะและป่าชายเลน นกกระจิ๊ดชนิดนี้มักกระโดดหากินในระดับกลางต้นปะปนกับนกขนาดเล็กอื่นๆเป็น bird wave

                หลายคนน่าจะผ่านตาข่าว Bare-face Bulbul ซึ่งเป็นนกชนิดใหม่พบบนเขาหินปูนในลาวเมื่อสามปีที่แล้ว ปีถัดมาก็มีนกอีกชนิดถูกตั้งชื่ออย่างเป็นทางการจากถิ่นอาศัยเดียวกัน ชื่อว่า Limestone Leaf Warbler เดิมทีนักดูนกเข้าใจผิดว่ามันเป็นนกกระจิ๊ดคิ้วดำท้องเหลือง เพราะหน้าตาพวกมันแทบไม่ต่างกันเลย

               ......................................................
(นกกระจิ๊ดคิ้วดำท้องเหลือง :  คอลัมน์นกป่าสัปดาห์ละตัว )