ตามดูวิธีสู้"ภัยพิบัติ"ที่มาทุปานี | คมชัดลึก

          อาจเป็นเพราะโลกการสื่อสารทันสมัยขึ้นทำให้เราได้รับข่าวคราวเกี่ยวกับภัยพิบัติจากทั่วทุกมุมโลกบ่อยขึ้น หรืออาจเป็นเพราะการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลก ที่ทำให้ภัยธรรมชาติต่างๆ เกิดขึ้นต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม ภัยพิบัติเหล่านี้ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ไม่ว่าจะเป็นเมืองเล็ก หรือเมืองใหญ่ แต่สิ่งที่สามารถทำได้คือ การบริหารจัดการเพื่อรับความเสี่ยงให้ได้รับผลกระทบน้อยที่สุด และฟื้นตัวได้เร็วที่สุด
 
          เขตมาทุปานี (Madhubani) เป็นเขตหนึ่งในรัฐพิหาร รัฐที่ได้ชื่อว่ายากจนที่สุดของอินเดีย ความขึ้นชื่อของเขตนี้ นอกจากภาพวาดลายเส้นมิถิลา (Mitila Painting) ที่บ่งบอกวิถีชีวิตชุมชนอันมีเอกลักษณ์แล้ว การที่เขตนี้ประสบภัยน้ำท่วมเกือบทุกปีทำให้เกิดความเสียหายแก่ชีวิต ทรัพย์สิน โดยเฉพาะภาคปศุสัตว์ แหล่งสร้างรายได้ของชาวบ้านที่นี่ ซึ่งต่างพึ่งพาอาศัยสัตว์ ทั้งวัวให้นม ควายเป็นแรงงานเกษตร แพะเป็นอาหาร ดังนั้นเมื่อเกิดน้ำท่วมครั้งใด จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่ปศุสัตว์พื้นที่นี้จะได้รับความเสียหายเป็นเม็ดเงินมหาศาล
 
          จากปัญหานี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งภาครัฐ เอกชน องค์กรต่างๆ ของเมืองนี้ จึงร่วมกันจัดอบรมซักซ้อม สถานการณ์ภัยพิบัติให้แก่ประชาชนในหมู่บ้านมัชชิดี โดยจำลองเหตุการณ์เมื่อเกิดน้ำท่วมขึ้นจริง สิ่งที่ควรปฏิบัติต้องมีขั้นตอนอย่างไร เพื่อให้ความสูญเสียน้อยที่สุด
 
          “ปีนี้โชคดีที่น้ำไม่ท่วม แต่ปีก่อนท่วมสูงกว่า 5 เมตร ในช่วงสิงหาคม-กันยายนของทุกปี สร้างความเสียหายให้แก่คนและสัตว์อย่างมาก เนื่องจากมาทุปานีตั้งอยู่ในเขตร่องมรสุม เมื่อถึงฤดูฝนจึงมีฝนตกมาก บวกกับน้ำที่ไหลบ่าจากเนปาล ซึ่งตั้งอยู่ทางเหนือของมาทุปานี ทำให้เกิดภาวะภัยพิบัติอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้” กาเมชวา กามาติ ตัวแทนผู้รับผิดชอบภาครัฐ กล่าว
 
          การซักซ้อมรับมือภัยพิบัติครั้งนี้ นอกจากสอนให้คนเอาตัวรอดแล้ว ยังให้ความรู้ตลอดจนซ้อมการอพยพ ช่วยเหลือ และการเลี้ยงดูสัตว์ให้อยู่รอดปลอดภัยควบคู่ด้วย โดยองค์กรพิทักษ์สัตว์แห่งโลก (World Society for the Protection of Animals - WSPA) เข้ามาช่วยวางแผนซักซ้อมผ่านความร่วมมือภาครัฐ และเอกชนของอินเดีย 6 หน่วยงาน อาทิ องค์กรจัดการด้านภัยพิบัติแห่งชาติอินเดีย สภากาชาดรัฐพิหาร สัตวแพทย์
 
          ดร.อชิ สุตา เจ้าหน้าที่อาวุโสด้านสัตวบาลภัยพิบัติ ดับเบิลยูเอสพีเอ ผู้ทำงานในรัฐที่เกิดน้ำท่วมของอินเดีย ทั้งโอริสสาและพิหาร หัวเรี่ยวหัวแรงการจัดงานครั้งนี้ กล่าวว่า เพราะองค์กรมีวิสัยทัศน์ชัดเจนว่า สัตว์และคนต้องพึ่งพากันและกัน ทั้งหมดจะต้องปลอดภัยจากพิบัติภัย จึงได้ร่วมกับวิทยาลัยสัตวแพทย์แห่งพิหาร (Bihar Veterinary College) ตั้งหน่วยสัตวแพทย์ฉุกเฉิน (Veterinary Emergency Response Unit - VERU) ขึ้น
 
          "หน่วยนี้ตั้งเมื่อปี 2551 เพื่อฝึกฝนนักศึกษาสัตวแพทย์ให้มีความรู้ในการจัดการปศุสัตว์เมื่ออยู่ในภาวะภัยพิบัติ อีกทั้งจัดให้มีการฉีดวัคซีน และยากับปศุสัตว์ของชาวบ้าน เพื่อให้สัตว์แข็งแรง ไม่เป็นพาหะของโรคทั้งยามปกติ และเวลาที่ต้องอพยพอยู่รวมกัน ซึ่งอาจทำให้เกิดโรคระบาดร้ายแรงซ้ำเติมความทุกข์ยากของชาวบ้านขึ้นไปอีก”
 
          สุจีต กูเลอเรีย ตัวแทนองค์กรจัดการด้านภัยพิบัติแห่งชาติอินเดีย แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการฝึกซ้อมครั้งนี้ว่า ทุกคนร่วมมือกันและให้ความสำคัญอย่างมาก ทุกอย่างดำเนินไปอย่างจริงจังและเป็นระบบระเบียบตามขั้นตอนที่ได้วางไว้ โดยมีชาวบ้านเข้าร่วมฝึกซ้อมอย่างแข็งขัน
 
          “การฝึกซ้อมนี้เป็นสิ่งที่ดี เพราะสามารถมองหาทางหนีทีไล่ได้เมื่อเกิดภัยพิบัติ กระบวนการต่างๆ ที่ฝึกซ้อมทำให้รู้จักวิธีที่จะสร้างความปลอดภัยให้แก่ชีวิตตัวเอง รวมทั้งรู้ว่าควรจะต้องทำอย่างไรกับสัตว์เลี้ยงด้วย"
 
          ด้าน ดร.สามันตราช หัวหน้าหน่วยสัตวบาลฉุกเฉิน (วีอีอาร์ยู) กล่าวว่า ปศุสัตว์เหล่านี้เป็นที่มาของแหล่งอาหาร แรงงานภาคเกษตร หากปล่อยให้บาดเจ็บล้มตายลงกว่าจะหาแรงงานสัตว์มาใช้งานได้อีกต้องใช้ทั้งเงิน เวลา การฝึกซ้อมครั้งนี้จึงเป็นการบูรณาการความรู้ทักษะหลายๆ ด้านเข้ามาช่วยกัน เพื่อจะทำให้ชาวมาทุปานี ซึ่งอยู่ในพื้นที่สุ่มเสี่ยง เผชิญกับภัยพิบัติได้อย่างมีสติ รอบคอบ
 
          ย้อนดูเราบ้าง น่าจะถึงเวลาแล้วที่ต้องตระหนักถึงการเรียนรู้ ฝึกซ้อม เพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับภัยพิบัติ ที่ปัจจุบันประเทศไทยเราก็สุ่มเสี่ยงต่อการเกิดไม่น้อย ทั้งน้ำท่วม ภัยแล้ง แผ่นดินไหว
 
          เป็นการดำรงตนอยู่ในความไม่ประมาท มีสติ มีขั้นตอนเพื่อลดทอนความสูญเสียให้น้อยที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้!
.......................................
(หมายเหตุ ตามดูวิธีสู้"ภัยพิบัติ"ที่มาทุปานีเพื่อคนอยู่รอด-สัตว์ปลอดภัย : คอลัมน์ ท่องโลกเกษตร โดย... ธานี กุลแพทย์)