นกหัวโตเล็กขาเหลือง | คมชัดลึก

          ช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา มีนกน้ำ-นกชายเลนออกมาโลดแล่นในคอลัมน์นี้อย่างต่อเนื่อง ใครคิดถึงนกป่าที่มีสีสันสวยงามอย่าเพิ่งเบื่อกันนะครับ นกประจำสัปดาห์นี้ยังคงเป็นนกในกลุ่มของนกชายเลน (ที่อเมริกาเรียก Shorebirds แต่อังกฤษเรียก Waders) เพราะวันที่ 24-25 พฤศจิกายนนี้จะมี โครงการอบรมจำแนกชนิดนกน้ำนกชายเลน รุ่นที่ 1 โดย สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (BCST) หากใครสนใจก็อย่ารอช้า ลองเข้าไปดูรายละเอียดและดาวโหลดใบสมัครได้ในเว็บไซต์ www.bcst.or.th เลยครับ
 
          นกชายเลนที่พบในประเทศไทยส่วนใหญ่อพยพมาอาศัยอยู่ตามพื้นที่ชุ่มน้ำบริเวณชายฝั่งทะเลในช่วงฤดูหนาว แต่ก็มีหลายชนิดที่พบในถิ่นอาศัยห่างไกลชายทะเล บางชนิดพบในถิ่นอาศัยที่หลากหลาย นกหัวโตเล็กขาเหลือง (Little Ringed Plover) ก็เป็นชนิดหนึ่งที่เรียกได้ว่าพบได้ทั่วประเทศในทุกถิ่นอาศัยที่จะสามารถพบนกชายเลนได้
 
          คงไม่ผิดหากพูดว่านกหัวโตเล็กขาเหลืองเป็นนกหัวโตที่พบบ่อยที่สุดในแหล่งน้ำจืด แต่บ่อยครั้งก็พบมันหากินตามดินเลนในน้ำกร่อยด้วย จริงๆ แล้วแม้แต่หาดเลนริมชายฝั่งทะเลก็พบได้ แต่ไม่มากเท่านกหัวโตชนิดอื่น ในประเทศไทยพบทั้งชนิดย่อย jerdoni ที่เป็นนกประจำถิ่น และ curonicus ซึ่งเป็นนกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์
 
          ตามปกติแล้วนกหัวโตเล็กขาเหลืองจำแนกชนิดได้ไม่ยากจากวงรอบตาสีเหลือง รอบคอสีขาว แถบคาดอกบางๆ สีน้ำตาล และขาสีเหลือง แต่บางครั้งก็แลดูคล้ายออกสีส้มๆ หรือสีน้ำตาลอมเทา สร้างความสับสนกับ นกหัวโตเล็กขาสีส้ม (Common Ringed Plover) และ นกหัวโตขาดำ (Kentish Plover) ซึ่งล้วนแต่มีจุดจำแนกที่ชี้ชัดได้ง่ายกว่าการดูสีขาดังที่ชื่อไทยอาจทำให้ไขว้เขว อาทิ เช่น ลักษณะปาก ลายที่อกและบนใบหน้า
 
          ในฤดูผสมพันธุ์นกหัวโตเล็กขาเหลืองจะมีวงรอบตาและขาสีสดขึ้น มีแถบสีดำคาดกลางหน้าผาก บริเวณแก้ม และอก ขณะบินก็จำแนกได้ไม่ยากเพราะมันมีแถบปีกสีขาวจางและแคบกว่านกหัวโตชนิดอื่นๆ มาก เพศผู้มีลวดลายสีดำเข้มกว่าเพศเมีย
 
          นกหัวโตเล็กขาเหลืองมักกระจายตัวกันหากินอย่างโดดเดี่ยว จะรวมฝูงกันเฉพาะตอนหลับนอน มีพฤติกรรมเฉพาะตัวที่น่าสนใจคือการยื่นเท้าไปแตะผิวเลนและส่ายขึ้น-ลงถี่ๆ ก่อนก้าวขาเดินแล้วจิ้มปากลงไปจิกอาหารที่พื้นดิน

นกหัวโตเล็กขาเหลือง
ชื่ออังกฤษ    ชื่ออังกฤษ
ชื่อวิทยาศาสตร์    Charadrius dubius (Scopoli, 1786)
วงศ์ (Family)    Charadriidae (วงศ์นกกระแตและนกหัวโต)
อันดับ (Order)   Charadriiformes (อันดับนกชายเลนและนกนางนวล)

.......................................
(หมายเหตุ นกหัวโตเล็กขาเหลือง : คอลัมน์ นกป่าสัปดาห์ละตัว)