โรคของต่อมไทรอยด์ (จบ) | คมชัดลึก

 ได้แก่ ท้องผูก ขี้หนาว อ่อนเพลีย น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น เชื่องช้า ขี้ลืม ประจำเดือนมามากผิดปกติ ปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ เสียงแหบ ผิวแห้ง ใบหน้าเปลือกตา หรือมือเท้าบวม ซึมเศร้า ชีพจรเต้นช้า ถ้าเป็นมากอาจพบภาวะหัวใจวาย น้ำท่วมปอด และช่องเยื่อหุ้มหัวใจในเด็กเล็กจะมีพัฒนาการช้า ตัวเตี้ย และสติปัญญาต่ำได้
สาเหตุที่พบบ่อย
 ได้แก่ การขาดสารไอโอดีน การอักเสบเรื้อรังของต่อมไทรอยด์ การผ่าตัดต่อมไทรอยด์ การได้รับยาต้านไทรอยด์มากเกินไป การกลืนน้ำแร่รังสีไอโอดีน และโรคขาดฮอร์โมนไทรอยด์แต่กำเนิด
 การวินิจฉัยจากการซักถามประวัติ อาการ หากตรวจพบระดับฮอร์โมนไทรอยด์ในเลือดต่ำ แพทย์จะให้การรักษาด้วยการให้รับประทานยาฮอร์โมนไทรอยด์ทดแทน ซึ่งมักต้องรับประทานยาตลอดชีวิต และต้องมีการปรับขนาดยาให้เหมาะสม โดยพิจารณาจากผลเลือดเป็นระยะ การเริ่มยาในผู้สูงอายุต้องเริ่มจากขนาดต่ำก่อนแล้ว จึงค่อยปรับขนาดยาจนได้ระดับที่เหมาะสม ควรหลีกเลี่ยงการรับประทานยาร่วมกับยาบำรุงเลือด แคลเซียม ยาลดกรดในกระเพาะ รวมทั้งอาหารที่มีกากใย หรือนมเป็นองค์ประกอบ  เนื่องจากมีผลรบกวนการดูดซึมของยาฮอร์โมนไทรอยด์ และควรรับประทานยาขณะท้องว่างห่างจากยา หรืออาหารที่รบกวนการดูดซึมอย่างน้อย 4 ชั่วโมง
 ผู้ป่วยที่วางแผนจะตั้งครรภ์ หรือตั้งครรภ์ในระยะแรก ควรปรึกษาแพทย์เพื่อปรับเพิ่มขนาดยาให้เหมาะสม เนื่องจากในช่วงตั้งครรภ์ร่างกายมีความต้องการฮอร์โมนไทรอยด์เพิ่มมากขึ้น เพื่อช่วยในการทำงานของระบบต่างๆ โดยเฉพาะการพัฒนาระบบประสาทของทารกในครรภ์ โดยทั่วไปมักเพิ่มขนาดยาอีก 30% จากขนาดยาที่ใช้อยู่เดิมขณะไม่ตั้งครรภ์

โรคก้อนที่ต่อมไทรอยด์
 พบบ่อยในเพศหญิง ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่อาศัยในบริเวณที่ขาดสารไอโอดีน ลักษณะอาจเป็นก้อนเดี่ยวหรือเป็นก้อนหลายก้อนบริเวณต่อมไทรอยด์ ตรวจพบได้จากการคลำต่อมไทรอยด์ หรือจากการตรวจทางรังสี เช่น อัลตราซาวนด์ เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) หรือการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) โดยพบอุบัติการณ์ของมะเร็งประมาณ 4-6.5%
สาเหตุเกิดจาก
 1.เนื้องอกชนิดธรรมดาของต่อมไทรอยด์ ได้แก่ ถุงน้ำ (Cyst) ก้อนที่เกิดจากการอักเสบเฉพาะที่เลือดออกในต่อมไทรอยด์ เนื้องอกชนิดนี้จะไม่มีภาวะไทรอยด์ป็นพิษร่วมด้วย
 2.เนื้องอกชนิดธรรมดาของต่อมไทรอยด์ที่เป็นพิษร่วมด้วย (Toxic Adenoma) โดยฮอร์โมนไทรอยด์จะถูกสร้างออกมามากผิดปกติจากเนื้องอกชนิดนี้ ทำให้เกิดภาวะไทรอยด์เป็นพิษขึ้น
 3.มะเร็งของต่อมไทรอยด์ อาจเริ่มจากก้อนเดี่ยวขนาดเล็ก และโตขึ้นเรื่อยๆ จนมีการแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น เช่น ต่อมน้ำเหลือง กระดูก หรือปอด
 4.คอพอก หรือคอหอยพอก (Nodular Goiter) ต่อมไทรอยด์จะโตทั่วๆ ฮอร์โมนไทรอยด์อยู่ในระดับปกติ เกิดจากการขาดสารไอโอดีน ไทรอยด์อักเสบเรื้อรัง หรือการขาดสารบางอย่างที่ใช้ในกระบวนการสร้างฮอร์โมน
 การรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุของก้อนที่ต่อมไทรอยด์ เช่น การรับประทานยาฮอร์โมนไทรอยด์เพื่อให้ก้อนมีขนาดเล็กลงในกลุ่มที่ไม่มีภาวะไทรอยด์เป็นพิษ หรือการรับประทานแร่รังสีไอโอดีนในกลุ่มที่มีภาวะไทรอยด์เป็นพิษร่วมด้วย ในกรณีที่สงสัยว่าเป็นมะเร็งไทรอยด์จำเป็นต้องเจาะชิ้นเนื้อมาตรวจ และรักษาด้วยการผ่าตัด
ศูนย์เบาหวาน ไทรอยด์ และต่อมไร้ท่อ กรุงเทพ
โรงพยาบาลกรุงเทพ
โทร.0-2755-1129, 0-2755-1130