
ขอดูเอกสารสิทธิก่อนจ่าย
ผมได้ทำนาที่ว่างเปล่ามานานกว่า 30 ปี ไม่เคยเสียค่าเช่า ต่อมามีนายหน้ามาติดต่อซื้อที่ดิน นายหน้ากลับมาอีกครั้ง พร้อมทหาร 2 นาย
บอกว่า เป็นเจ้าของที่ให้ชาวบ้านที่ทำนา มาจ่ายค่าเช่าที่ตนไร่ละ 1,300 บาท ที่ดิน 800 ไร่ เก็บมา 2 ปี ได้หลายล้าน
จากกรณีนี้ ทำให้ผมเกิดความสงสัย ในเมื่อยังไม่มีใบเช่านา ก็ยังไม่อยากจ่ายค่าเช่า จึงขอดูโฉนดและทำสัญญาเช่าก่อน
แต่นายหน้าบอกว่า ไม่จ่ายก็จะให้คนนอกพื้นที่มาทำแทน และนายหน้ายอมรับว่า ไม่ใช่เจ้าของที่ดิน ชาวบ้าน 10 กว่าราย เริ่มทำตามวิธีการของผม แต่นายหน้ายังยืนยันว่า จะมาเก็บค่าเช่า ชาวบ้านต้องทำอย่างไร
สมพงษ์
ตอบ
ศูนย์ปรึกษากฎหมายชุมชน อาจารย์ชลธิชา สมสอาด คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต แนะนำเรื่องนี้ว่า ถ้ายังไม่เห็นหลักฐานชัดเจนว่า นายหน้าที่ว่านี้ เป็นเจ้าของที่ดิน หรือเป็นตัวแทนในการดำเนินการ ซึ่งทำให้รู้ว่า ที่ดินนี้มีเจ้าของ ก็ยังไม่ควรจะจ่ายเงินให้ เพราะอาจจะมีพวกหัวใส หาประโยชน์ โดยการแอบอ้างก็เป็นได้
สิ่งที่ต้องทำคือ ควรดูว่า ที่ดินผืนนี้ เป็นของราชการหรือเปล่า ถ้าเป็นแม้จะผ่านมากี่ปีก็ตาม เมื่อราชการต้องการคืน ก็ต้องส่งคืนให้ เพราะเป็นที่ดินของหลวง ชาวบ้านไม่มีสิทธิในการยึดเป็นเจ้าของได้
แต่ถ้าเป็นของเอกชน ก็ต้องดูว่า มีเจ้าของจริง มีตัวตนหรือไม่ เพราะในทางกฎหมายนั้น หากที่ดินผืนนี้มีโฉนด การที่ชาวบ้านเข้ามาอยู่ทำกิน 30 ปี ถือเป็นการเข้ามาครอบครองจนเป็นการครอบครองปรปักษ์ไปแล้ว เพราะการครอบครองปรปักษ์นั้น เพียงแค่ 10 ปี หากเจ้าของไม่มาแสดงตน ชาวบ้านก็สามารถใช้สิทธินี้ได้แล้ว
แต่ถ้าที่ดินนี้ไม่มีโฉนด มีเพียงเอกสารสิทธิ กรณีนี้ หากเจ้าของไม่มาแสดงตน 1 ปี ชาวบ้านก็สามารถใช้สิทธิในการแย่งครอบครองได้แล้ว
ทางที่ดี ขณะนี้ ไม่จ่าย แล้วก็รวมตัวกันเป็นกลุ่ม ถ้ามีหัวหน้ากลุ่ม หรือผู้ใหญ่บ้าน ควรแจ้งให้ทราบ และ รวมตัวกัน เพื่อให้กลุ่มชาวบ้านเองมีพลัง เพราะ หากทางนายหน้าเป็นเจ้าของจริง ทางเขาต้องเป็นฝ่ายฟ้องขับไล่ชาวบ้านออก และเมื่อต่อสู้กันในศาล ศาลจะพิจารณาให้ความเป็นธรรม ซึ่งชาวบ้านอาจจะได้เปรียบ เพราะเข้ามาทำกิน 30 ปีแล้ว แต่ก็อยู่ที่ดุลพินิจของศาล
แต่ถ้าชาวบ้านยอมจ่ายเงินเมื่อไหร่ ก็เท่ากับชาวบ้านยอมรับว่า ที่ดินตรงนี้มีเจ้าของ ถ้าต่อสู้กันในศาลก็จะทำให้ชาวบ้านเสียเปรียบได้
ลุงแจ่ม



