นกนางนวลหลังดำพันธุ์รัสเซีย | คมชัดลึก

          วันเสาร์-อาทิตย์ที่ 10 และ 11 พฤศจิกายนนี้ ตรงกับ เทศกาลดูนกเอเชียครั้งที่ 3 (3rd Asian Bird Fair) จัดโดยสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (BCST) ที่สถานตากอากาศบางปู จ.สมุทรปราการ วันอาทิตย์นี้เป็นวันสุดท้ายแล้วที่จะมีโอกาสมาเดินเยี่ยมชมสิ่งที่น่าสนใจจากบูธที่เครือข่ายอนุรักษ์นกทั่วทั้งทวีปเอเชียภูมิใจนำมาเสนอในงาน นอกจากนี้ยังมีหัวข้อบรรยายและกิจกรรมต่างๆ มากมาย ใครพลาดไปปีนี้นับว่าน่าเสียดายมากๆ เพราะปีหน้าเทศกาลนี้จะไปจัดที่ไต้หวัน ยังไม่เป็นที่แน่นอนว่าอีกกี่ปีจะวนมาถึงคิวของไทยเราอีก
 
          บูธต่างๆ ภายในเทศกาลจัดอยู่บนสะพานสุขตา ซึ่งเป็นจุดที่นักท่องเที่ยวนิยมมาถ่ายรูปและให้อาหารนกนางนวล (gulls) เป็นไม่กี่แห่งที่จะสามารถดูพวกมันได้ในระยะใกล้เช่นนี้ มิหนำซ้ำ หากวัดจากจำนวนและความหลากหลายของชนิดแล้ว คงไม่เว่อร์เกินไปถ้าจะพูดว่านี่เป็นจุดดูนกนางนวลที่ดีที่สุดในประเทศไทย และปีนี้ก็ได้รับการต้อนรับจากนกนางนวลตัวเขื่องที่ไม่ได้พบเห็นกันบ่อยๆ อย่าง นกนางนวลหลังดำพันธุ์รัสเซีย (Heuglin’s Gull) ที่อพยพมาปรากฏตัวที่นี่หลายตัวแล้วในปีนี้
 
          นกนางนวลชนิดนี้มีขนาดใหญ่กว่า นกนางนวลธรรมดา (Brown-headed Gull) อย่างเห็นได้ชัด ส่วนใหญ่ที่พบในเมืองไทยจะเป็นนกวัยเด็กที่อายุยังไม่ถึงขวบปี นกวัยนี้มีลายเลอะๆ สีน้ำตาลทั่วทั้งลำตัวและมีขาสีชมพู ไม่ค่อยมีรายงานนกโตเต็มวัยที่มีลำตัวสีขาว หลังสีเทาเข้ม ปากและขาสีเหลือง นกอายุไม่เกินสามปีจะมีสีสันก้ำกึ่งระหว่างสองแบบที่กล่าวไป ชุดขนในช่วงฤดูร้อนจะขาวกว่าช่วงฤดูหนาว และมีสีดำที่ปากน้อยกว่า ส่วนนกที่โตเต็มวัยในชุดขนฤดูร้อนหรือชุดขนฤดูผสมพันธุ์จะไม่มีสีดำที่ปากเลย มีเพียงจุดสีแดงที่จงอยปากล่าง
 
          แม้จะเป็นนกที่พบไม่บ่อย แต่ก็เป็นนกนางนวลขนาดใหญ่ที่พบเห็นง่ายที่สุดในน่านน้ำไทย ยามพักผ่อนมักยืนเกาะรวมกันเป็นฝูง โดยอาจมีนกนางนวลขนาดใหญ่ชนิดอื่นที่หายากกว่ามารวมอยู่ด้วย
 
          พันธุ์ที่พบในประเทศไทยมีชื่อว่า taimyrensis บางตำราจัดประชากรนี้เป็นลูกผสมของชนิดย่อยหลัก (heuglini) และ Vega Gull ซึ่งล้วนแต่ยังไม่เคยมีรายงานในประเทศไทย แต่บ้างก็ว่านกนางนวลหลังดำพันธุ์รัสเซียควรถูกจัดเป็นชนิดย่อยของ นกนางนวลหลังดำเล็ก (Lesser Black-backed Gull) อนุกรมวิธานของนกกลุ่มนี้ยังคลุมเครือ เพราะมีการผสมข้ามชนิดกันอย่างแพร่หลายและจำแนกชนิดได้ยาก

นกนางนวลหลังดำพันธุ์รัสเซีย 
ชื่ออังกฤษ  Heuglin’s Gull, Siberian Gull 
ชื่อวิทยาศาสตร์ Larus heuglini (Bree, 1876) 
วงศ์ (Family)  Laridae (วงศ์นกนางนวล) 
อันดับ (Order)  Charadriiformes (อันดับนกชายเลนและนกนางนวล)
.......................................
(หมายเหตุ นกนางนวลหลังดำพันธุ์รัสเซีย : คอลัมน์ นกป่าสัปดาห์ละตัว)