นกน็อทใหญ่ | คมชัดลึก

                        เร็วๆ นี้จะมีเทศกาลดูนกเอเชีย (Asian Bird Fair) ซึ่งจัดติดต่อกันมาเป็นปีที่ 3 และปีนี้จะจัดขึ้นในประเทศไทย ที่สถานตากอากาศบางปู ในวันที่ 10-11 พฤศจิกายน โดยสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (BCST) เป็นเจ้าภาพ สิ่งที่น่าสนใจในงาน ได้แก่ บูธจากเครือข่ายต่างๆ ในแวดวงอนุรักษ์ธรรมชาติจากทั้งในและต่างประเทศที่จะมาจัดกันตลอดแนวบนสะพานสุขตา การแสดงโชว์ต่างๆ และกิจกรรมบนลานเวทีกลางแจ้ง ในห้องประชุมมีหัวข้อบรรยายให้เข้าไปนั่งฟังกัน หากใครอยากเดินดูนกก็มีอาสาสมัครจากสมาคมมาทำหน้าที่ผู้นำดูนกมาบริการพาเดินดูในเส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าชายเลนและริมทะเล

                        ผู้เขียนได้รับมอบหมายให้ไปบรรยายในหัวข้อ “The Right to Live” ซึ่งเป็นสโลแกนของงาน เพื่อเน้นย้ำสิทธิ์ในการดำรงอยู่ของนกและสิ่งมีชีวิตอื่นๆ การที่หลายชนิดต้องสูญพันธุ์ไปหรือตกอยู่ในสภาวะใกล้สูญพันธุ์มีสาเหตุมาจากมนุษย์ แล้วมันควรจะเป็นความรับผิดชอบของใครกันเล่า หากไม่ใช่มนุษย์เราซึ่งมีศักยภาพในการช่วยเหลือเพื่อนร่วมโลกต่างสายพันธุ์เหล่านี้ เนื้อหาหลักของการบรรยายจะเกี่ยวข้องกับถิ่นอาศัยของนกที่ถูกคุกคามในประเทศไทย รวมถึงชนิดนกใกล้สูญพันธุ์ สัปดาห์นี้เลยขอเลือก นกน็อทใหญ่ (Great Knot) ซึ่งเคยมีรายงานพบที่บางปู มากล่าวถึง หลายคนคงไม่รู้ว่ามันเป็นนกใกล้สูญพันธุ์ เพราะมันเป็นนกที่พบได้ไม่ยากเลย

                        สาเหตุหลักของการลดจำนวนมาจากการสูญเสียถิ่นอาศัย หนึ่งในนั้นคือ โครงการกำแพงกั้นน้ำทะเลบริเวณชายฝั่งทะเลเหลืองในเกาหลีใต้ ใน พ.ศ.2549 ซึ่งสร้างบนพื้นที่พักระหว่างอพยพที่สำคัญมากของนกชนิดนี้ จากการสำรวจพบว่า ประชากรของนกน็อทใหญ่หายไปไม่ต่ำกว่า 20% ของประชากรทั้งหมด เป็นเหตุให้มันถูกเลื่อนขั้นความน่าเป็นห่วงในบัญชีแดงของ IUCN จาก LC (Least concerned) ข้ามมาเป็น VU (Vulnerable) หรือจากไม่น่าเป็นห่วงเลยมาเป็นเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ ใน 4 ปีถัดมา

                        นกน็อทใหญ่เป็นนกชายเลนขนาดค่อนข้างใหญ่ที่ชอบหากินบริเวณชายหาดที่เป็นดินบนทราย ปากโค้งลงเล็กน้อย ขาค่อนข้างสั้น ในช่วงฤดูผสมพันธุ์จะมีลายขีดสีดำทั่วทั้งบริเวณหัวและหลัง อกมีลายจุดดำแต้มอย่างหนาแน่น ขนคลุมปีกมีสีน้ำตาลแดงตัดกับขอบสีดำ ตะโพกสีขาวของมันทำให้แยกชนิดได้ง่ายในขณะบินจากนกน็อทเล็ก (Red Knot) ที่ปากสั้นและตัวเล็กกว่า ยามน้ำขึ้นมักพบยืนพักผ่อนรวมกันเป็นฝูงใหญ่ ในฝูงอาจพบชายเลนที่ใกล้สูญพันธุ์อีกชนิดอย่างนกทะเลขาเขียวลายจุด (Nordmann’s Greenshank) รวมอยู่ด้วย

...................................
(นกน็อทใหญ่ : คอลัมน์นกป่าสัปดาห์ละตัว  )