แม่เพลงรุ่นใหม่'สายัณห์-โพธิ์ศรีทอง'
ศิลป์แห่งแผ่นดิน : แม่เพลงรุ่นใหม่ สายัณห์ โพธิ์ศรีทอง : โดย...ศักดิ์สิริ มีสมสืบ
เมื่อ 13 -20 ตุลาคม ผมได้ไปร่วมกิจกรรมที่ทุ่งสักอาศรม ของอาจารย์ศิวกานท์ ปทุมสูติ
“โรงเรียนกวี” รุ่นที่ 7 ผู้สมัครเข้าร่วม 18 คน คัดเลือกเหลือ 12 คน
ใน 12 คน มีเด็กหนุ่มวัย 15 ปี คนหนึ่ง คือ ทิวากร ถาวรผล จากจังหวะสระแก้ว ผมรู้สึกยินดีที่วัยเยาว์เช่นนี้ มีความสนใจที่แตกต่างจาก “เพื่อนฝูง”
อีกคนคือ “ครูเพลงท้องถิ่น ศิลปินพื้นบ้าน” สายัณห์ โพธิ์ศรีทอง แม่เพลงรุ่นใหม่ อายุ 31 ปี เป็นครูผู้สอนเพลงพื้นบ้านให้กับนักเรียนในโครงการ “วัฒนธรรมสัญจรอีแซวสะท้อนทุ่ง” ออกทำการแสดงตามท้องถิ่น ชุมชนต่างๆ ตามโอกาส
เกิดที่จังหวัดสุพรรณบุรี ปัจจุบันอยู่ที่อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี จบชั้น ป.6 ที่โรงเรียนบ้านหนองปรือ ออกมาเลี้ยงวัว เรียนกศน.ไปด้วย จากนั้นสอบเข้าเรียนต่อ ม.ราชภัฏกาญจนบุรี สาขาภาษาไทย เป็นศิษย์หัวแหวนของอาจารย์ศิวกานท์ ปทุมสูติ ปี พ.ศ.2544 จบออกมาเป็นครู ทำธุรกิจ “สปา” เป็นแม่เพลง เป็นครูเพลง เขียนบทกวีส่งลงนิตยสารต่างๆ อยู่เนืองๆ
จบปริญญาโทสาขาบริหารการศึกษา (ศษ.ม.), ปริญญาโท สาขาการสอนภาษาไทย ม.รามคำแหง ปัจจุบันรับราชการครู ตำแหน่งครู คศ.2 ครูชำนาญการสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต8
ตลอดระยะเวลา 8 วัน ใน “โรงเรียนกวี” ทุ่งสักอาศรม ผมได้สัมผัสถึงความเป็นศิลปินเพลง เขียนกลอนได้ดี ร้องเพลงดี ปฏิภาณไหวพริบเพียบพร้อม ที่สำคัญคือ เป็นหนึ่งเดียวกับสิ่งที่เธอทำ นั่นคือเธอ “เป็น”
เธอเขียนกลอนหัวเดียวได้อย่างช่ำชอง ทำให้มีความหวังว่า เธอจะเป็นแม่เพลงคนสำคัญต่อไปในภายภาคหน้า หาได้ไม่ง่ายนักที่แม่เพลงสามารถเขียนบทร้องได้ด้วยตนเอง
“สายัณห์” คือชื่อของเธอ เธอเล่าว่า คุณพ่อของเธอชอบสายัณห์ สัญญา และชื่อเล่นของเธอคือ “เจี๊ยบ” ซึ่งได้มาจากเพลง “แด่คนชื่อเจี๊ยบ” นั่นเอง เธอได้รับรางวัลต่างๆ มากมาย ทั้งรางวัลจากการแต่งกลอน กลอนสด รางวัลในฐานะ “ครู” เช่น “ครูดีเด่นด้านศิลปะการแสดงเพลงพื้นบ้าน” “ครูดีเด่นด้านการสอนภาษาไทย” “ครูดีครูเก่ง” ได้รับยกย่องเชิดชูเกียรติจากจังหวัด และมหาวิทยาลัยราชภัฏ กาญจนบุรี ได้รับการกล่าวขวัญถึงในวงกว้าง ปี พ.ศ.2555 ได้รับรางวัลผู้ทำคุณประโยชน์ต่อกระทรวงวัฒนธรรมระดับประเทศ สาขาศิลปะ รับมอบโล่จากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงฯ เมื่อวันที่ 3 กันยายนที่ผ่านมา และยังได้รับรางวัลครูภาษาไทยประกายเพชร จากมูลนิธิเพชรภาษา รางวัลครูสอนดี จากสำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้ และคุณภาพเยาวชน (สส.ค.)
นับว่าเธอได้รับสิ่งที่ควรได้รับแล้วอย่างน่าภาคภูมิใจ เหลือแต่วันข้างหน้าที่เธอจะทำทั้งหน้าที่ครูและหน้าที่ “แม่เพลง” ให้ดียิ่งขึ้นไป
เธอยังแต่งเพลงไว้จำนวนหนึ่ง ได้ร้องให้ผมฟังด้วย ผมฟังแล้วก็รู้สึกชื่นชมว่าเธอสอบผ่านอย่างสบายๆ ยังเขียนบทลิเก เสภา ไว้ด้วย
อายุยังน้อย แต่ประสบการณ์ไม่น้อย อีกทั้งมีใจรัก มีศักยภาพพอตัว เธออาจว่าผมสรรเสริญเยินยอเธอเกินไป เพียงแต่อยากให้กำลังใจ ให้ความมั่นใจว่า เธอมีดีพอจะสร้างสรรค์ผลงานดีๆ ออกมาได้อย่างแน่นอน
ลองอ่าน “กลอนหัวเดียว” ของเธอดูนะครับ...เธอคือ สายัณห์ โพธิ์ศรีทอง แม่เพลงรุ่นใหม่ผู้หนึ่งที่ฝันจะสืบทอดศิลปะเพลงพื้นบ้านให้ยืนยาวต่อไป
กาพย์ดอกฝน13
ปริศนานิทานธรรม
สายน้ำ...ที่รักจ๋า
อย่าไหลไปเลยหนา หยุดได้ไหม
ข้ากราบแม่คงคา
กราบเทพยดา ช่วยห้ามไว้
หญิงหนึ่ง เหมือนคนบ้า
ร้องรำพันภาวนา ห้ามน้ำไหล
สายน้ำ มิยอมหยุด
หญิงคนนั้นนั่งทรุด ลงร่ำไห้
อ้อนวอน เทพเทวา
ช่วยหยุดน้ำไหลมา จากผาไพร
สายน้ำ อันเชี่ยวกราด
ไม่อาจมีอำนาจ ใดหยุดได้
หญิงนั้น ตะโกนด่า
ทั้งร่ำไห้ปานว่า จะขาดใจ
ด่าทอทั้งหยามหยาบ
ทั้งแช่งชักหักสาป แม่น้ำใหญ่
เธอคิดและเธอทำ
ดูส่อพฤติกรรม เหมือนคนไข้
จะกี่พร่ำกี่พูด
สายน้ำยังไหลรุด หาหยุดไม่
ดูเหมือนเธอโง่เขลา
ที่ตะโกนเร่าเร่า อยู่ต่อไป
เธอฝืนธรรมชาติ
เขาว่าเธอประหลาด เป็นบ้าใบ้
เธอคือ ปริศนา
มีผู้ใดรู้ว่า เธอเป็นใคร
ทุกสิ่งในนิยาม
ที่เธอทำหมายความ ว่าอย่างไร
--------------------
(ศิลป์แห่งแผ่นดิน : แม่เพลงรุ่นใหม่ สายัณห์ โพธิ์ศรีทอง : โดย...ศักดิ์สิริ มีสมสืบ)