ศิลป์ไทยในถิ่นยุโรป | คมชัดลึก

                 ศิลปะและวัฒนธรรมบ่งบอกถึงความเป็นชาติ ศิลปินแห่งชาติจึงเป็นทรัพยากรบุคคลที่มีคุณค่า เป็นปราชญ์ของแผ่นดิน กรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) ตระหนักดีถึงความสำคัญดังกล่าว จึงได้ส่งเสริมสนับสนุนการสร้างสรรค์ เผยแพร่ และถ่ายทอดผลงานของศิลปินแห่งชาติ ในโครงการศิลปินแห่งชาติสัญจร สร้างสรรค์งานศิลป์ร่วมกับศิลปินยุโรป ณ สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมัน สมาพันธรัฐสวิส และสาธารณรัฐฝรั่งเศส โดยมีศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์และผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 14 คนร่วมสัญจรในครั้งนี้ ได้แก่ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ประหยัด พงษ์ดำ, ดร.กมล ทัศนาญชลี, ดร.ถวัลย์ ดัชนี, อินสนธิ์ วงศ์สาม, ทวี รัชนีกร, ศาสตรเมธีนนทิวรรธน์ จันทนะผะลิน, ศาสตราจารย์เดชา วราชุน, ศาสตราจารย์อิทธิพล ตั้งโฉลก ศาสตราจารย์ปรีชา เถาทอง, พิชัย นิรันต์, ธงชัย รักปทุม, ยรรยง โอฬาระชิน, วรนันทน์ ชัชวาลทิพากร และดอยธิเบศร์ ดัชนี

                 การสัญจรเริ่มต้นที่การศึกษาดูงาน Documenta (13) ซึ่งเป็นงานแสดงศิลปะสมัยใหม่และศิลปะร่วมสมัยที่สำคัญที่สุดงานหนึ่งของโลก ปัจจุบันจัดขึ้นทุกห้าปี ณ พิพิธภัณฑ์ Fridericianum และในสถานที่สำคัญอีกหลายแห่งของเมือง Kassel สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมัน ศ.ปรีชา เถาทอง กล่าวว่า “Documenta เป็นวิทยาการองค์ความรู้ ทั้งความคิด รูปแบบ วิธีการและเนื้อหาใหม่ๆ ที่เป็นปัจจุบันที่สุด ซึ่งจะถูกนำมาเสนอ สะท้อน หรือแทนค่าด้วยงานศิลปะที่หลากหลายมากขึ้น เช่น งานศิลปะในแนวจัดวาง หรือสื่อผสม และวัสดุที่มีความหลากหลาย หรือหลากสื่อ ทั้งแสงสีเสียง หรือมิติต่างๆ ดูจะมีความแตกต่างจากเดิมในเรื่องรูปแบบและวิธีการนำเสนอที่โลดโผนผิดแผกไปจากกรอบเดิมให้สุนทรียะที่กว้างมากขึ้นทั้งสวยงาม ให้ความคิด ให้มีส่วนร่วมปฏิสัมพันธ์ เห็นถึงความก้าวหน้ามากขึ้นที่ไม่ยึดติดการนำเสนอในรูปแบบเดิมๆ เช่น เขียนรูปหรือปั้นหล่อ"

                 จากนั้นเดินทางต่อไปยังสาธารณรัฐฝรั่งเศส ได้เยี่ยมชมบ้านกวีเอก Gertrude Stein และ Studio ของศิลปินท้องถิ่น พร้อมทั้งได้สร้างสรรค์ผลงานชั้นเยี่ยมจากแรงบันดาลใจที่ได้ไปพบไปเห็นอย่างเต็มอิ่ม ณ ปราสาทอองแดร์ ของคุณจุมพจน์ ชุมสาย ซึ่งผลงานสร้างสรรค์เหล่านี้ส่วนหนึ่งมอบให้แก่เจ้าของพื้นที่ อีกส่วนหนึ่งศิลปินมอบให้แก่กรมส่งเสริมวัฒนธรรมทั้งหมดเพื่อเป็นสมบัติของแผ่นดิน

                 ต่อด้วยการเยี่ยมชม มหาวิหาร Notre-Dame de Fourviere ศึกษาดูงานศิลปะ ณ Museum DES Beau Arts de Lyon , Musee d’Orsay , พิพิธภัณฑ์สมัยใหม่ Centre Pompidu และ พิพิธภัณฑ์ Louvre จุดสำคัญคือการ Workshop ของศิลปินแห่งชาติไทยและศิลปินนานาชาติ ณ Academie Lamartine เมือง Macon ซึ่งทำให้ชาวฝรั่งเศสได้มีความรู้ความเข้าใจในเรื่องของคนไทย ประเทศไทยมาก และวงการศิลปะของไทยมากขึ้น เพราะเขาได้เห็นฝีมือและชื่นชมศิลปินไทย ได้พูดคุยแลกเปลี่ยนกันอย่างใกล้ชิด ผู้สนใจที่มาดูงานได้นั่งคุยกับศิลปินขณะที่ทำงานไปด้วย ได้รับเสียงตอบรับอย่างดี ทำให้ถือว่าเป็นการจัดที่ดีมีปฏิสัมพันธ์กัน ได้รับคำชมจากทั้งศิลปินไทยและคนฝรั่งเศสที่จัดงาน

                ดร.ถวัลย์ ดัชนี กล่าวถึงการสัญจรในครั้งนี้ว่า “...ทุกอย่างงดงาม เราได้รับการตอบรับจากคนไทยในสังคมนั้นๆ ว่านี่เป็นธรรมยาตราทางพุทธิปัญญาที่รวบรวมศิลปินแห่งชาติที่เป็นรากแก้วของพุทธิปัญญามาอย่างน้อยสองสาขา คือ ทัศนศิลป์ และภาพถ่าย ถือว่าเป็นความชื่นชมของคนรุ่นเก่า เป็นความภาคภูมิของคนรุ่นเรา และเป็นความทระนงของเด็กที่จะมาทีหลัง ว่ากาลครั้งนี้เป็นการเริ่มต้นเมล็ดพันธุ์โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ซึ่งตั้งแต่เราตั้งชาติไทยมาไม่เคยมีกระทรวงวัฒนธรรมยุคไหน มาทำ เราก็ชื่นชมและขอขอบคุณ”

.................................
(ศิลป์ไทยในถิ่นยุโรป : คอลัมน์หัวใจไทย)