
สหกรณ์เด็กดอย
รู้มาเล่าไป : สหกรณ์เด็กดอย : โดย...ดลมนัส กาเจ
เมื่อเดือนที่แล้วกรมส่งเสริมสหกรณ์ พาไปดูงานและทำข่าวเกี่ยวกับระบบสหกรณ์ในพื้นที่ จ.แม่ฮ่องสอน ทั้งในระดับโรงเรียน กลุ่มแม่บ้าน กลุ่มมัคคุเทศก์ รวมถึงกลุ่มผู้ที่กำลังเตรียมที่จะเข้าสู่ระบบสหกรณ์
การเข้าสู่ระบบสหกรณ์นั้น นอกจากจะสามารถฝึกฝนให้คนใช้ชีวิตอย่างมีระบบ รู้จักประหยัด และซื่อสัตย์แล้ว สิ่งที่ตามมาคือหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องให้การสนับสนุนด้วย ทั้งที่เป็นพี่เลี้ยงคอยให้ความรู้แล้ว และได้รับการสนับสนุนด้านงบประมาณเพื่อนำไปใช้ในปัจจัยการผลิตด้วย
ตอนนี้มีการนำระบบสหกรณ์ไปใช้ในโรงเรียนบ้างแล้ว แต่ก็ยังไม่แพร่หลายเท่าไรนัก อย่างสหกรณ์โรงเรียนร่มเกล้าปางตองในโครงการพระราชดำริ จำกัด หรือสหกรณ์เด็กดอย เป็นโรงเรียนที่มีการเรียนการสอนตั้งแต่ชั้นประถมปีที่ 1 ถึงมัธยมปีที่ 3 มีนักเรียนทั้งหมด 168 คน ส่วนใหญ่เป็นชาวไทยใหญ่ และเป็นโรงเรียนกินนอน
ที่เป็นโรงเรียนกินนอนก็เพราะว่า ใน จ.แม่ฮ่องสอน ที่ชาวเขาเผ่าต่างๆ หลายเผ่า ซึ่งอยู่บนที่สูงกระจัดกระจายไปตามดอยต่างๆ ระยะทางไกล ทางกระทรวงศึกษาธิการให้จัดระบบโรงเรียนกินนอน แต่ถ้าเด็กบ้านอยู่ใกล้ก็สามารถไปเช้ากลับเย็นได้
โรงเรียนแห่งนี้ จดทะเบียนสหกรณ์ตาม พ.ร.บ.สหกรณ์ ปี พ.ศ.2524 เมื่อวันที่ 2550 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เด็กได้พึ่งตนเอง มีคุณลักษณะที่ประหยัด อดออม ซื่อสัตย์ มีความขยันหมั่นเพียร มีความสามัคคี มีอุดมการณ์และวิธีสหกรณ์ ปรากฏว่า ทำให้เด็กมีความรับผิดชอบ สามารถดำเนินกิจการสหกรณ์ได้เป็นอย่างดี ภายในร้านสหกรณ์มีของขายหลายอย่าง ทั้งที่เป็นของกินที่นักเรียนทำเอง ไม่ว่าจะเป็นขนมจีน ขนมพื้นเมือง ลูกชิ้น รวมถึงของใช้ โดยให้เด็กบริหารกันเอง ส่วนอาจารย์เป็นพี่เลี้ยง
ด.ญ.คำแลง (ไม่มีนามสกุล) อายุ 14 ปี เลขานุการสหกรณ์โรงเรียนร่มเกล้าปางตองฯ บอกว่า สินค้าในร้านสหกรณ์แห่งนี้ ส่วนหนึ่งก็ขายให้แก่นักเรียนด้วยกันเอง อีกส่วนหนึ่งก็ชาวบ้านที่อยู่บริเวณใกล้เคียง แต่ละเดือนร้านสหกณ์เด็กบนดอยมีรายได้ราว 3 หมื่นบาท มีทรัพย์สิน 369,401 บาท เมื่อสิ้นเดือนธันวาคม 2554
นอกจากนี้ โรงเรียนร่มเกล้าปางตองฯ ยังมีกิจกรรมอื่นๆ ด้วย อาทิ การเกษตร ปลูกพืชผักส่งขายให้สหกรณ์ และสหกรณ์ขายไปยังโรงอาหารของโรงเรียนที่เป็นสวัสดิการอาหารกลางวัน และขายให้ชาวบ้านละแวกใกล้เคียงด้วย
จากการที่โรงเรียนร่มเกล้าปางตองนำระบบสหกรณ์มาใช้ในโรงเรียน และจัดกิจกรรมที่สอดคล้องกับชีวิตจริงเด็กในพื้นที่ ทำให้โรงเรียนแห่งนี้ได้รับรางวัลโรงเรียนต้นแบบสหกรณ์ดีเด่นระดับจังหวัดในปี 2555
เห็นตัวอย่างแล้ว ควรอย่างยิ่งที่จะนำระบบสหกรณ์ไปใช้ในโรงเรียนครับ!
---------------------
(รู้มาเล่าไป : สหกรณ์เด็กดอย : โดย...ดลมนัส กาเจ)



