'แม่อู๊ด'สอนฉลาดซื้อ ฉลาดใช้ | คมชัดลึก

              สุนทรีย์ โชติเนตร วัย 49 ปี ครูสอนวิชาสังคมศึกษา หรือแม่อู๊ดของนักเรียนชั้น ป.1-ป.3 เมื่อได้มาเป็นครูโรงเรียนอนุบาลจังหวัดทหารบกลพบุรี อ.เมือง จ.ลพบุรี เมื่อ 5 ปีที่แล้ว มุ่งมั่นในการสอนให้เด็กนำความรู้กลับไปใช้ให้เกิดประโยชน์จริง

              แม่อู๊ด เล่าว่า วันหนึ่งครูเห็นคุณแม่มารับลูกที่โรงเรียนแล้วพาลูกเดินไปซื้อน้ำอัดลม ซึ่งรู้กันดีว่าน้ำอัดลมไม่มีประโยชน์ ซ้ำยังให้โทษ จึงจุดประกายว่า ควรสอนเด็กให้ฉลาดซื้อ โดยเน้นการสอนให้นักเรียนรู้จักเลือกบริโภคสินค้าได้อย่างฉลาด รู้จักคิดเปรียบเทียบก่อนซื้อ และสามารถแยกสินค้าที่จะบริโภคได้ว่าชนิดไหนควรบริโภค มีประโยชน์ต่อร่างกาย และเหมาะสมกับวัย แม่อู๊ดจึงบรรจุลงในแผนการสอน "การบริโภคสินค้าอย่างฉลาดของนักเรียน ชั้น ป.3" ไว้ในรายวิชาสังคมศึกษา ซึ่งสอดคล้องกับโครงการพัฒนาความฉลาดทางสุขภาวะ (Health Literacy) ของเด็ก เยาวชน และครอบครัว ด้วยพลังเครือข่ายการศึกษา ที่โรงเรียนเป็นเครือข่ายกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.)

              "เดี๋ยวนี้นักเรียนที่ครูรักรู้จักเลือกบริโภคสินค้าภายในโรงเรียนได้อย่างฉลาดแล้ว ครูคิดว่าในคราวหน้าครูจะให้นักเรียนทำโครงงานการบริโภคสินค้าอย่างฉลาด โดยนำไปใช้เลือกบริโภคสินค้าภายในครอบครัวของตนเองได้ด้วย" แม่อู๊ด กล่าว

                กระบวนการสอนนี้มี 5 ขั้นตอน ได้แก่ การเข้าถึง เช่น ครูนำรูปภาพเด็กอ้วน และเด็กขาดสารอาหาร ให้นักเรียนดู พร้อมกับสนทนาว่า ภาพทั้ง 2 แตกต่างกันอย่างไร ทำไมถึงเป็นเช่นนั้น นักเรียนส่วนใหญ่แสดงความคิดเห็นตอบเหมือนกันว่า ภาพเด็กอ้วน เพราะเด็กกินเก่ง กินมากเกินไป ส่วนภาพเด็กขาดสารอาหาร นักเรียนบางคนตอบว่า ฐานะยากจนไม่มีเงินซื้อของกิน บางคนบอกว่าพ่อแม่คงผอม ลูกก็ผอมตาม เป็นกรรมพันธุ์ จากนั้นครูก็จะสนทนากับนักเรียนถึงสินค้าบริโภคที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต และให้นักเรียนศึกษาเรื่อง ความหมายของผู้บริโภค และการเลือกบริโภคสินค้า จากใบความรู้

                การเข้าใจ ครูนำสินค้าหลายประเภทมาคละกันแล้วให้นักเรียนช่วยกันแยกสินค้าว่า สินค้าชิ้นไหนควรเลือกบริโภค ชิ้นไหนไม่ควรเลือกบริโภค จากนั้นให้ร่วมกันสรุปสินค้าที่จำเป็นต่อการบริโภคและหลักการเลือกบริโภคสินค้า ท้ายชั่วโมง ครูจะแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน โดยคละความสามารถ (เก่ง - ปานกลาง - อ่อน) แล้วเลือกประธานและเลขานุการกลุ่ม พร้อมกับแจกใบงานเพื่อให้นักเรียนสำรวจสินค้าในโรงเรียน และการบริโภคสินค้าของนักเรียนในโรงเรียน โดยให้นักเรียนสำรวจในช่วงพักกลางวัน

               การประเมิน ขณะที่นักเรียนสำรวจสินค้าในโรงเรียนจะต้องบันทึกชื่อสินค้า และจะต้องนำสินค้าที่ไปสำรวจมาแยกประเภทว่าสินค้าชนิดไหนควรบริโภค และสินค้าชนิดไหนไม่ควรบริโภค บอกเหตุผล ข้อดี ข้อเสีย

               การนำไปใช้ โดยให้นักเรียนแต่ละคนสำรวจการซื้อสินค้าของตนเองใน 1 วัน แล้ววิเคราะห์ว่าสินค้าที่ซื้อเป็นสินค้าที่ควรซื้อหรือไม่ เพราะอะไร บันทึกลงในใบงาน แล้วให้ผลัดกันออกมานำเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน

               การสื่อสาร เมื่อมีความรู้แล้ว จึงให้นักเรียนเข้ากลุ่มเดิมเพื่อแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการเผยแพร่ความรู้ ซึ่งได้ข้อสรุปว่า นักเรียนจะทำแผ่นพับเรื่อง การบริโภคสินค้าอย่างฉลาด และจะนำแผ่นพับไปให้ผู้ปกครองอ่านที่บ้าน

               ท้ายที่สุดเชื่อว่า การสอนเด็กให้มีความฉลาดซื้อ ฉลาดใช้ อาจจะไม่ประสบผลสำเร็จร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่สิ่งหนึ่งที่แม่อู๊ดรับรู้และสัมผัสได้คือ มีกลุ่มเด็กจำนวนเกินครึ่งปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคไปในทางที่ดี เพียงแค่นี้ก็ภูมิใจที่สุดแล้ว และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเด็กไทยจะเลือกบริโภคสินค้าได้อย่างถูกต้อง

....................................................
('แม่อู๊ด'สอนฉลาดซื้อ ฉลาดใช้ บริโภคอย่างพอเพียง : คอลัมน์มองมุมใหม่)