บ้านชำปลาไหล สวนผลไม้เกษตรยั่งยืน | คมชัดลึก

               ฝนฟ้ามาช่วงนี้ ชาวสวน ชาวไร่ ได้แต่เฝ้าภาวนา น้ำมี ต้นไม้งอกงาม แต่อย่าให้ถึงกับน้ำหลากมาท่วมขังเป็นใช้ได้ ยิ่งมาระยะหลังนี่ เห็นฝนตกหนักและนานกว่าปกติหน่อยก็ทำเอาใจไม่ดีกันทีเดียว

               ฉันไปเดินเล่นแถวสวนผลไม้เมืองจันทน์ เมื่อวันฝนตกต้นเดือนกันยายนที่ผ่านมา เมืองนี้ได้ชื่อว่าเป็นดินแดนแห่งผลไม้ ซึ่งก็สมชื่อจริงๆ เพราะตามสวน ตามบ้าน เป็นต้องมีไม้ผล แถมฝนตกอย่างนี้ หมดหน้าผลไม้ไปแล้ว แต่ก็ยังมีผลไม้บางประเภทออกลูกให้กินผลได้อยู่ตลอด แถมเป็นผลไม้ขึ้นชื่อของจังหวัด อย่าถามถึงเงาะหรือทุเรียนล่ะ มันหมดฤดูกาลจริงๆ แต่สำหรับลองกองหล่ะก็ หวานอร่อยลิ้น ยังออกลูกเป็นพวงตามกิ่งให้เห็น 

              อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี ตัวอำเภอไม่ใหญ่ แต่สวนผลไม้ใหญ่มีมากมาย รวมถึงพืชสวนครัวที่ขึ้นชื่ออย่างพริกไทย ไม่นับท้องทะเลที่ขึ้นชื่อ อย่างหาดเจ้าหลาว และแหลมเสด็จ ที่อยู่ไกลจากตัวอำเภอออกไปอีกราว 13  กม.

            ปัจจุบันชาวสวนเริ่มปรับเปลี่ยนวิธีการปลูกผลไม้ มาใช้การผสมผสานกับเกษตรอินทรีย์ ที่ลดการใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมี จนเกิดเป็นโครงการ กสิกรรมธรรมชาติ  ภายใต้ ศูนย์การเรียนรู้โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ กสิกรรมธรรมชาติ ชำปลาไหล ต.สองพี่น้อง อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี 

            ลุงคำนึง ชนะสิทธิ์ อดีตผู้ใหญ่บ้านชำปลาไหล วัยเกษียณอายุราชการ บอกเล่าความเป็นมาถึงการลงมือทำศูนย์การเรียนรู้ว่า เมื่อก่อนเป็นเกษตรกรทำสวนผลไม้ แต่พอถึงวันหนึ่งมองว่า การใช้สารเคมีในสวนผลไม้ จากที่เคยได้ผลผลิตดีๆ มาช่วงหนึ่ง ก็กลายเป็นเริ่มลดถอย แถมตัวเราเองก็แย่เพราะร่างกายได้รับสารเคมีเข้าไป  อีกทั้งการปลูกไม้ผล เป็นพืชเชิงเดี่ยว ที่มีโอกาสหน้าดินพังจากน้ำฝนที่หลากมามากๆ ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเกิดน้ำท่วมใหญ่ ก็เลยเริ่มหันมาปลูกพืชผสมผสาน ตั้งแต่พืชคลุมดิน โดยเฉพาะพวกพืชสมุนไพร ไปจนถึงไม้ผลขนาดใหญ่ อย่างเงาะ ทุเรียน ลองกอง และจากที่ใช้สารเคมี ก็ลดลง หันมาใช้พวกสารอินทรีย์ ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมักที่ทำเอง

             "พอเกษียณอายุราชการนั่นแหละ ก็เข้ามาทำเกษตรอินทรีย์เต็มตัว จากแรกเริ่ม ลองผิดลองถูก ใช้หลักทฤษฎีเกษตรพอเพียง ผสมผสานกัน จนวันนี้รู้แล้วว่า แนวทางพระราชดำรินี้เป็นเกษตรที่ยั่งยืน เลี้ยงตัวเองได้ แข่งขันกับใครก็ได้"

              วันนี้ สวนของลุงคำนึง มีไม้ผล ปะปนไปด้วยพืชสมุนไพรคลุมดิน พริกไทยไม่ต้องใช้ไม้ค้าง แต่อาศัยเลื้อยไปตามต้นทุเรียน พืชสมุนไพรมีอยู่ทั่วไป ทั้งตะไคร้หอม ว่านสาวหลง รางจืด และอื่นๆ ที่ใช้ประโยชน์ทั้งสรรพคุณทางยาและบางชนิดนำมาประกอบอาหารก็ได้ และยังมีพวกผลิตภัณฑ์แปรรูปอีกหลายชนิดที่เกิดจากผลผลิตในสวน

               ไม่น่าแปลกใจ ที่ลุงคำนึงได้รับการยกย่องเป็นปราชญ์ชาวบ้าน แถมพกด้วยรางวัลเกษตรกรดีเด่นระดับภาค ปี2549 และอีกหลายรางวัล รวมถึงรางวัล "แทนคุณแผ่นดิน จ.จันทบุรี ปี 2553"

               "สวนผลไม้ของลุงจะเปิดให้นักท่องเที่ยวเข้ามาชิมฟรี ปีละครั้ง แล้วก็เรียนรู้งาน ชาวบ้านละแวกนี้ก็มีมาดูงาน แล้วก็ไปเริ่มทำที่สวนของตัวเองกัน เริ่มจากพื้นที่เล็กๆ ขยายจนเต็มพื้นที่สวนก็มี "  

                ไปศูนย์การเรียนรู้ฯ ชำปลาไหล ไม่ได้แค่อิ่มท้อง แต่ยังได้แง่คิดดีๆ จนหมายมาดว่าปีหน้า ช่วงเงาะ-ทุเรียนออก ฉันจะไปเยี่ยมลุงผู้ใหญ่อีกสักครั้ง หุหุ .. !!

........................................
(บ้านชำปลาไหล สวนผลไม้เกษตรยั่งยืน : คอลัมน์ ถิ่นไทยงาม)