ไขปัญหาสุขภาพแผนจีน:เสมหะข้น
ไขปัญหาสุขภาพแผนจีน : เสมหะข้น : โดย...หมอไพร
เรียน คุณหมอไพร
ดิฉันอ่านคอลัมน์"ไขปัญหาสุขภาพแผนจีน"เป็นประจำ ได้ความรู้เป็นอย่างมากสามารถนำมาใช้ในการดูแลสุขภาพของตัวเองและคนในครอบครัวมากขึ้น ต้องขอบคุณคุณหมอเป็นอย่างมาก ดิฉันมีปัญหามาปรึกษาคุณหมอดังนี้
สามีอายุ 42 ปี เลิกสูบบุหรี่มาประมาณ 7 ปีแล้ว ไม่ดื่มเหล้า แต่สามีมักมีเสลด (เสมหะ) เหนียวมากเป็นอย่างนี้มาตั้งแต่สมัยที่ยังสูบบุหรี่อยู่ จนปัจจุบันก็ยังเป็นอยู่ไม่ทราบว่าสาเหตุมาจากอะไร ยิ่งตอนกลางคืนจะต้องขากเสลดออกมาบ่อยมากเป็นอย่างนี้แทบทุกวัน ตอนกลางวันก็เป็นเวลาออกไปนอกบ้านดิฉันต้องบ่นเป็นประจำเพราะเวลาขากเสลดจะดูไม่สุภาพในที่สาธารณะ ดิฉันรบกวนขอคำแนะนำจากคุณหมอไพรด้วยนะคะ สามีสูง 175 ซม. หนัก 75 กก. ช่วงหลังดิฉันรู้สึกว่าสามีจะอ้วนขึ้น ไม่ค่อยออกกำลังกาย ทานเก่งทั้งอาหารและของหวาน รวมทั้งโค้กจะขาดไม่ได้เลย ดิฉันบอกรายละเอียดเบื้องต้นเกี่ยวกับสามีมาให้คุณหมอด้วย และมีอีกข้อหนึ่งคือกลางคืนปกตินอนห้องแอร์ สามีเป็นคนขี้ร้อน แต่ถ้าอากาศหนาวเขาจะหนาวที่ฝ่าเท้ามาก จนบางครั้งต้องใส่ถุงเท้าอยู่บ้าน ไม่ทราบว่าเกิดจากสาแหตุอะไร (ที่ยบ้านชั้นล่างปูกระเบื้องส่วนชั้นบนจะเป็นกระเบื้องยาง) สามีกับแม่ของสามีก็เป็นเหมือนกันคือ เสลดมากและมีพฤติกรรมเหมือนกันเลย และก็หนาวเท้าเวลาอากาศเย็นเหมือนกัน แม่สามีอายุ 65 ปีค่ะ
ดิฉันรบกวนคุณหมอไพรวิเคราะห์อาการของดิฉันด้วยนะคะ จะได้หาวิธีแก้ไขและรักษาให้หายทั้งสามีและแม่สามี สัปดาห์ที่แล้วดิฉันเพิ่งเอาข้อมูลเกี่ยวกับโรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบของคุณหมอไปให้เพื่อนอ่านเพื่อเป็นความรู้และจะได้รักษาก่อนที่จะเป็นมากกว่านี้ ดิฉันขอกราบขอบพระคุณคุณหมอไพรในความรู้และคำชี้แนะต่างๆ ที่ได้รับจากคอลัมน์ ของคุณหมอ ที่ให้แก่คนทุกสาขาอาชีพสามารถรับรู้ได้จากการอ่านหนังสือพิมพ์คมชัดลึก
สุดท้ายนี้ดิฉันขอให้อำนาจคุณพระศรีรัตนตรัย และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั่วสากลโลกทั้งองค์พระสยามเทวาธิราช จงคุ้มครองคุณหมอไพรและครอบครัวให้มีความสุข สุขภาพแข็งแรง อยู่คุ่คอลัมน์ "ไขปัญหาสุขภาพแผนจีน" ตลอดไป
ด้วยความเคารพอย่างสูง...นางวรวรรณ สัจจโชติกูล
ตอบ คุณวรวรรณ
สามีของคุณวรวรรณมีเสมหะมาตั้งแต่ตอนสูบบุหรี่ เป็นเพราะการสูบบุหรี่ทำให้หลอดลมอักเสบจึงมีเสมหะมาก แม้จะเลิกบุหรี่แล้ว แต่อาการหลอดลมอักเสบยังไม่หาย การมีเสมหะแผนจีนจะเรียกว่ามีความชื้น ความชื้นก็มีทั้งเย็นชื้นและร้อนชื้น เย็นชื้นจะมีเสมหะขาวใส ร้อนชื้นจะมีเสมหะเขียวข้น เหนียว การรักษาต้องให้ยาจีนที่ช่วยขับชื้นไล่ความร้อนหรือให้อบอุ่นเส้ลมปราณ พร้อมกับฝังเข็มบนจุดในเส้นลมปราณที่ช่วยให้ปอดทำงานสมบูรณ์ดีขึ้น
เคยมีผู้ป่วยหญิง อายุ 50 กว่า เป็นเส้นเลือดในสมองตีบ หมอต้องเจาะคอแล้วใส่ท่อช่วยหายใจไว้ค่อนข้างนาน พอถอดออกจะมีอาการหายใจลำบาก มีเสียงเสมหะครืดคราด ต้องใช้แรงของกระบังลมจนไหล่ต้องขึ้นลงตามจังหวะหายใจ ทรมานมากหมอบอกว่าเป็นเพราะมีเนื้องอกออกมาอุดกั้น ต้องผ่าตัดขูดออก คนไข้ขอมารักษาด้วยการฝังเข็มก่อน ถ้าไม่หายค่อยไปผ่าตัด เราจึงให้ยาขับชื้นละลายเสมหะ และฝังเข็มบนจุดในเส้นลมปราณปอด อาการที่ว่าทุเลาลงอย่างเห็นได้ชัดทำไป 1 คอร์สรักษา การหายใจเป็นปกติดังเดิม แต่ยังต้องระมัดระวังอย่าให้เป็นหวัดหรือเหนื่อยเกินไป โรคของสามีคุณก็เช่นกัน สามารถบรรเทาลงได้ด้วยยาจีนและการฝังเข็ม
ความชื้นยังทำให้อ้วนได้ ดังนั้นสามีคุณอ้วนพร้อมกับมีอาการมีเสมหะในหลอดลมมากจึงเป็นอาการที่มีต้นตออันเดียวกันและสามารถใช้วิธีขับชื้นลดเสมหะได้ในเวลาเดียวกัน
ส่วนเรื่องขี้ร้อน แต่เท้าเย็น เป็นเพราะไตอ่อนแอ ไตดูแลส่วนล่างตั้งแต่เอวลงไป ถ้าไตหยางไม่พอจะทำให้เท้าเย็น แต่ทำไมจึงขี้ร้อนด้วย เป็นเพราะส่วนบนร้อน การที่ส่วนบนร้อน เป็นเพราะไตกับตับมีรากเหง้าเดียวกัน เมื่อไตยินอ่อนแอ ตับยินจึงอ่อนแอ ไม่สามารถดึงรั้งหยางตับไว้ได้ หยางตับพุ่งขึ้นบน ทำให้ส่วนบน เช่นใบหน้า ศีรษะร้อนผ่าว แต่ส่วนล่างโดยเฉพาะจากเข่าลงไป บางคนจากเอวลงไปเย็นมาก รวมทั้งเท้าเย็นด้วย นอนกลางคืนห่มผ้าที่ขาได้แต่ห่มส่วนบนไม่ได้
การที่ร่างกายของคนเรามีอุณหภูมิปกติไม่ร้อนไม่เย็นเกินไปนั้น เนื่องมาจากมีกลไกปรับอุณหภูมิในร่างกาย ซึ่งก็คือผิวหนังและต่อมเหงื่อ พออากาศเย็น รูขนจะปิดเพื่อรักษาความอบอุ่นให้กับร่างกาย แต่พออากาศร้อน ต่อมเหงื่อจะเปิดกว้างเพื่อระบายความร้อนออกจากร่างกาย การอยู่ห้องแอร์เย็นๆอยู่เป็นประจำ รูขนปิดอยู่ตลอดเวลา เหงื่อไม่ออก ความร้อนสุมอยู่ภายในกระจายออกไปได้ ทำให้รู้สึกร้อน ยิ่งร้อนยิ่งห่างแอร์ไม่ได้ ยิ่งอยู่แอร์มากๆ ยิ่งขี้ร้อน เมื่อเข้าใจเหตุผลนี้แล้วก็เชื่อว่าคุณคงมีทางแก้ด้วยตัวเอง
--------------------------------
(ไขปัญหาสุขภาพแผนจีน : เสมหะข้น : โดย...หมอไพร)