หอมกลิ่นกล้วยไม้ | คมชัดลึก

          ถัดจากนั้นมาไม่กี่ปีแม่โจ้ที่เคยมีสภาพแวดล้อมเป็นพื้นฐานของการศึกษาเกษตรศาสตร์ในระดับอุดมศึกษา ก็ถูกอิทธิพลผลกระทบจากวัตถุทำให้หลุดออกมาจากโครงสร้างเดิม ส่วนมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ที่บางเขน ก็ได้สถาปนาตัวเองขึ้นมาเป็นมหาวิทยาลัย โดยปล่อยให้พื้นฐานตัวเองหลุดออกไปอยู่ต่างหาก ทำให้แม่โจ้จำต้องหลุดลอยออกไปโดยไม่มียอดเป็นเวลาหลายปี  

 

           ในที่สุดแม่โจ้ก็สถาปนาตัวเองขึ้นมาเป็นมหาวิทยาลัยอย่างสอดคล้องกับความรู้สึกของสังคมที่มีองค์กรการจัดการศึกษา ซึ่งต่างก็อยากเป็นมหาวิทยาลัยอยู่แล้ว จากความรู้สึกที่ไม่น้อยหน้ากัน

          ทิศทางการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวได้บ่งบอกถึงการสูญเสียในระดับพื้นฐานอย่างเป็นขั้นตอน ถ้าจะมองภาพรวมของโครงสร้างทั้งหมด การจัดการศึกษาเกษตรของไทยได้กลายสภาพมาเป็นรูปร่างที่อาจเรียกกันว่า “หัวโต ขาลีบ”

          นอกจากนั้นการศึกษาในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งเริ่มต้นจากคณะที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีการเกษตรโดยตรง เช่น คณะเกษตร คณะวรรณศาสตร์ คณะสหกรณ์  และคณะประมง ต่อมาได้แยกแยะออกไปสู่รายละเอียด เช่น เป็นคณะศึกษาศาสตร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ ฯลฯ ทำให้คนซึ่งส่วนใหญ่ขาดรากฐานที่หยั่งลงลึก คิดว่ามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้เปลี่ยนมาเป็นมหาวิทยาลัยที่ไม่ใช่เกษตรศาสตร์ แต่เป็นการจัดการศึกษาทั่วไป ซึ่งเป็นการเข้าใจที่ผิดไปจากความเป็นจริง

          ซึ่งก็สมแล้วที่คนเรียกผ่านมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ แม้จะเกิดในชนบทก็ไม่ยอมกลับไปรับใช้คนในชนบทเพื่อสร้างงานใหม่ๆ ที่อาจไม่เคยมีมาก่อน ทำให้พ่อแม่ ปู่ย่าตายาย ซึ่งเคยทำอาชีพเกษตรกรเพื่อหาเงินมาเลี้ยงตนให้ได้เรียนหนังสือ จนกระทั่งจบการศึกษาแล้วต้องระหกระเหินต่อมา โดยละทิ้งอาชีพการเกษตรไปทำอย่างอื่น ทำให้งานการเกษตรไม่อาจสืบทอดตลอดมาอย่างได้ผลที่อาจตอบสนองต่อสังคมและประเทศชาติ 

          ผู้เขียนได้พิจารณาถึงการเปลี่ยนแปลงทางความคิดของตนที่เกี่ยวข้อง ทำให้หยั่งรู้ความจริงได้ว่า แทนที่คณะต่างๆ จะผลิตคนออกสืบสานการเกษตร กลับเป็นคนที่มุ่งออกมารับใช้ในเมืองกรุง นอกจากนั้นคนรุ่นหลังๆ แม้แต่ครูอาจารย์ รวมถึงผู้บริหารส่วนใหญ่จะนิยมนั่งโต๊ะชี้นิ้ว โดยไม่ยอมลงพื้นดินมาฝึกฝนตัวเองให้มีคุณภาพในการเป็นแบบอย่างที่ได้ผลจริงจัง

          วิถีการเปลี่ยนแปลงของสภาพทางความคิดและการปฏิบัติเท่าที่ได้กล่าวมาแล้วทั้งหมด น่าจะเป็นตัวบ่งชี้อย่างสำคัญทำให้เห็นว่า การจัดการศึกษาเกษตรของไทยกำลังเปลี่ยนไปสู่สภาวะล่มสลายจนในที่สุดความคิดที่จะทำการเกษตรของคนไทย กลับไม่ยอมทำการเกษตรอีกต่อไป โดยมีหลักสำคัญๆ ที่จะนำมาวิเคราะห์ได้ว่า คนในสังคมไทยส่วนใหญ่เสพติดอยู่กับความสบาย มากกว่าการที่จะหยั่งรู้ความจริงได้ว่า ความยากลำบากของชีวิตนั้น ทำให้รู้สึกท้าทายที่จะก้าวไปหามันอย่างผู้กล้าหาญ อีกทั้งเป็นสิ่งส่งเสริมพื้นฐานให้ตัวเองมีคุณค่าต่อสังคม จึงนำไปปฏิบัติได้อย่างมีความสุข

 

 

--------------------

(คอลัมน์ หอมกลิ่นกล้วยไม้ : สภาวะเสื่อมสลายภาคเกษตรไทย (จบ) : โดย ... ศ.ระพี สาคริก)