ไลฟ์สไตล์

"ฟิตร่างกาย" ก่อนลงสนาม

"ฟิตร่างกาย" ก่อนลงสนาม

13 ส.ค. 2555

อุบัติเหตุจากการเล่นกีฬาหรือออกกำลังกายเป็นเรื่องที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้สำหรับนักกีฬา และผู้รักการออกกำลังอยู่เป็นประจำ นอกจากการบาดเจ็บเล็กๆ น้อยๆ ประเภทฟกช้ำดำเขียวหรือการบาดเจ็บรุนแรง เช่น เอ็นขาด กระดูกแตกที่เกิดขึ้นแล้ว อาการบาดเจ็บเรื้อรังที่เกิดขึ้

 อาการบาดเจ็บเรื้อรังเกิดขึ้นจากการเล่นกีฬา ส่วนใหญ่เกิดจากการใช้งานที่เกินกว่าความสามารถที่ร่างกายของคนเราจะรับได้ โดยไม่จำเป็นว่าจะต้องเกิดขึ้นจากการเล่นกีฬาเท่านั้น ในทุกกิจกรรมที่เกิดขึ้นระหว่างวัน บางครั้งอาจทำให้กล้ามเนื้อฉีกได้ โดยเฉพาะคนที่มีต้นทุนด้านความแข็งแรงของร่างกายน้อยกว่าคนทั่วไป คนที่ออกกำลังกายเป็นประจำจะมีความสามารถในการรับแรงกระทำได้มากกว่าคนปกติ และไม่ค่อยบาดเจ็บง่าย ต่างจากคนที่ไม่ออกกำลังกาย บางครั้งแค่ยกของเล็กน้อยเท่านั้น ความเสี่ยงเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา แม้แต่ตอนทำความสะอาดบ้าน หรือขณะขับรถ
 ถ้าเป็นระหว่างออกกำลังกายหรือเล่นกีฬา ความเร็วและความแรงในการปะทะ ทำให้โอกาสบาดเจ็บจึงสูงขึ้นตามไปด้วย โดยเริ่มต้นจากกล้ามเนื้ออ่อนล้า แต่ถ้ายังฝืนต่อไปโอกาสที่กล้ามเนื้อฉีกขาดก็มีโอกาสสูงมาก เรียกว่าเกิด "Overuse injury"
 การออกกำลังที่ถูกวิธี ควรรู้จักตัวเองเป็นอย่างแรก และหากต้องการเพิ่มระดับการออกกำลังก็ควรค่อยๆ เพิ่มที่ 10% ต่อสัปดาห์ จึงจะไม่เกิดบาดเจ็บ บางครั้งการบาดเจ็บเกิดจากเทคนิคการเล่นที่ผิด เช่น ใช้ไม้เทนนิสที่ถูกขึงเอ็นให้ตึงจนเกินไป เกิดแรงปะทะมากขึ้น การกำไม้เทนนิสที่แน่นเกินไป หรือหัวไม้ที่หนัก เหล่านี้ล้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงให้เกิดอาการบาดเจ็บได้ การบาดเจ็บเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา ดังนั้นสิ่งที่ต้องคำนึงคือการรู้ข้อจำกัดของตัวเอง และเข้าใจถึงสาเหตุของอาการบาดเจ็บที่อาจจะเกิดขึ้นจากตัวผู้เล่นหรือจากปัจจัยภายนอก
 เมื่อเกิดการบาดเจ็บขึ้นการรักษาได้ทันท่วงที เช่นการปฐมพยาบาลด้วยเทคนิคที่ถูกต้อง ช่วยให้ฟื้นตัวได้เร็ว แต่ถ้าไม่รักษาหรือรักษาผิดวิธี แทนที่จะเอาน้ำแข็งประคบใ ช้ผ้าพัน และยกขาไว้สูงเพื่อไม่ให้เกิดอาการบวม กลับใช้ยาหม่องนวด และลุกขึ้นเดินทันที โอกาสที่จะหายภายใน 2-3 วัน กลับต้องทนอยู่กับอาการปวดนานนับเดือน ปัจจุบันเทคโนโลยีเพื่อลดอาการบาดเจ็บจากการออกกำลังกายมีมามากขึ้น เช่น ไม้เทนนิสที่ออกแบบให้น้ำหนักเบา ลู่วิ่งที่ออกแบบพื้นเป็นพิเศษช่วยลดแรงปะทะ รวมถึงท่าทางการเล่นกีฬาที่ถูกวิธีช่วยลดอาการบาดเจ็บที่เกิดขึ้นได้
 นอกจากนี้ยังมีเทคโนโลยีที่ช่วยทดสอบความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ปอด หัวใจ ก่อนออกกำลัง ซึ่งทำให้รับรู้ปัญหา และป้องกันการบาดเจ็บได้อย่างถูกต้อง รวมถึงแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ และมีนักกายภาพบำบัดที่จะช่วยแนะนำเทคนิคการออกกำลังกายอย่างถูกต้องเพื่อลดการบาดเจ็บ
นพ.อี๊ด ลอประยูร
ผู้อำนวยการสถาบันเวชศาสตร์การกีฬาและออกกำลังกายกรุงเทพ (BASEM) 
โรงพยาบาลกรุงเทพ โทร.1719