
'เบญจรงค์ดอนไก่ดี'ของดีอยากบอกต่อ
ถิ่นไทยงาม : เบญจรงค์ดอนไก่ดี ของดีที่ยังอยากบอกต่อ
ไป "ดอนไก่ดี" แต่ที่นี่มีดีที่ "เครื่องเบญจรงค์" จนทำเป็นล่ำเป็นสัน เป็นหมู่บ้านที่จะเดินไปบ้านไหน ก็ผ่านหน้าบ้าน เชื่อมถึงกันด้วยถนนสายเล็กๆ ได้หมด ไม่ต้องมีรั้วกั้นขวาง บ้านที่มีช่าง มีทุน ก็เปิดเป็นหน้าร้าน หรือบางบ้านก็แค่รับงานเขียนลายมาทำในยามว่าง
หมู่บ้านเบญจรงค์ดอนไก่ดี อยู่ที่ ต.ดอนไก่ดี อ.กระทุ่มแบน จ.สมุทรสาคร ก่อตั้งรวมตัวกันมานาน จนได้รับรางวัล หมู่บ้านหัตถกรรมดีเด่น เมื่อปี 2544 และเชื่อว่า แฟนคอลัมน์หลายๆ คนก็คงเคยได้ยินชื่อ หรือเคยไปเยี่ยมชมกันมาแล้ว แต่วันนี้ยังอยากบอกต่อ ว่าเครื่องเบญจรงค์ที่นี่ นอกจากประณีต สวยงามแล้ว ยังมีการพัฒนาลวดลายสมัยใหม่ขึ้นมาเรื่อยๆ จนถึงตอนนี้มีลูกค้าจากต่างประเทศออเดอร์เข้ามามากมาย เสียดายแค่ว่าเป็นการออเดอร์ผ่านคนกลางอีกที
ป้าอุไร แตงเอี่ยม ประธานกลุ่มสมาชิกหมู่บ้านเบญจรงค์ดอนไก่ดี เล่าให้ฟังว่า เมื่อก่อนจากลูกจ้างโรงงานทำชามไก่ "เสถียรภาพ" ต.อ้อมน้อย อ.กระทุ่มแบน ตกงาน ก็ประท้วงกันไป แต่ขณะเดียวกันก็ต้องกินต้องใช้ เลยปรับเอาความรู้ที่ตัวเองถนัดและชักชวนเพื่อนๆ มาช่วยกันทำ
"ส่วนตัวถนัดเขียนลาย ก็เขียนลาย แล้วก็ชวนเพื่อนที่เป็นช่างสีมาช่วยกันทำด้วย ช่วงแรกๆ ทำกันไม่ถึง 20 คน การทำสมัยก่อนต้องจ้างสองแถวไปเผาดิน เผาเครื่องเบญจรงค์ ที่อ้อมน้อย มีบ้านที่ทำกันแค่ 4-5 หลัง"
จากเส้นลาย ลวดลายที่เขียนสมัยอยู่โรงงาน ก็มีการพัฒนาและฝึกฝนจากครูและวิทยากรจากกรมศิลปากร จนชำนาญมากขึ้น ทั้งลายบัว ลายสับปะรด ลายดอกไม้ต่างๆ ลายกนก และลวดลายที่เป็นของจีน และได้ประยุกต์คิดค้นลวดลายใหม่ๆ เพื่อให้ตรงกับความต้องการของลูกค้า มีการปรับลวดลายให้เข้าได้กับทุกชาติ ศาสนา โดยเฉพาะการพัฒนาลวดลายทั้งลายไทย ลายยุโรป ด้วยการเชิญอาจารย์จากโรงเรียนเพาะช่างมาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับช่างศิลป์ของหมู่บ้าน
แต่ไม่ว่าการปรับเปลี่ยนลายจะก้าวหน้าไป แต่ลายเดิมๆ ก็ยังเป็นที่นิยม โดยเฉพาะลายดั้งเดิมตั้งแต่สมัย ร.2 เช่น ลายบัวสมเด็จ ลายเทพนม ลายครุฑยุดนาค ส่วนรูปทรงก็มีตั้งแต่ของใหญ่ แจกันทรงสูงหรือรูปทรงต่างๆ โถสามชั้น โถพลู คนโทน้ำ จนถึงของชิ้นเล็กที่กำลังเป็นที่นิยม และขายดี อย่างแก้วน้ำ แก้วกาแฟ และแม้แต่ถ้วย โถเล็กๆ ที่ทำเป็นของชำร่วย
ป้าอุไรบอกว่า ที่นี่จะขายดี ออเดอร์เข้ามาเยอะก็ช่วงสิงหาคม-กันยายน นี่แหละ เพราะเป็นช่วงที่ข้าราชการเกษียณอายุ และช่วงต้นปี ที่เครื่องเบญจรงค์มักเป็นของขวัญปีใหม่ล้ำค่าอยู่เสมอ
ยิ่งเมื่อกระทรวงพาณิชย์ และพาณิชย์จังหวัดเข้ามา ช่วยส่งเสริมหมู่บ้านนี้เมื่อปี 2553 ทั้งเรื่องการพัฒนา การตลาด และเสนอแนะทำโฮมสเตย์ เพื่อรองรับบรรดาคนที่มาดูงาน รวมถึงเด็กๆ ที่มาเรียนรู้งานด้วย ซึ่งป้าอุไรบอกว่า ใครอยากเรียนรู้ ดูงาน ก็พร้อมสอนเต็มที่ ในแต่ละวัน เลยมีคณะต่างๆ มาดูงาน บางวันถึง 700-800 คน จนต้องจัดแบ่งเป็นกลุ่มๆ ไป
ปัจจุบัน หมู่บ้านเบญจรงค์คึกคักมากขึ้น เมื่อถนนหนทางสู่หมู่บ้าน ตัดใหม่เป็นสี่เลน ลัดจากถนนเศรษฐกิจที่มุ่งสู่ อ.กระทุ่มแบน ตรงเข้ามาที่หมู่บ้านโดยไม่ต้องอ้อมไปผ่านเทศบาลเหมือนแต่ก่อน จากการวางขายตามบ้าน ก็มีการจัดงานถนนคนเดิน มีการออกร้านเปิดช่องทางการตลาดให้ผู้ซื้อมาพบผู้ขาย แล้วยังได้ลูกค้าที่ช็อปผ่านออนไลน์ไปตามหน้าเว็บที่บรรดาลูกๆ หลานๆ ของหมู่บ้านเปิดแสดงสินค้าด้วย
วันนี้ ดอนไก่ดี จึงมีดีที่เครื่องเบญจรงค์ งานฝีมือล้วนๆ จากหมู่บ้าน ที่มีการพัฒนา รูปทรง ลวดลาย และสีสัน จนเป็นที่ต้องตาต้องใจ และทำให้ใครๆ ก็สามารถซื้อหาเครื่องเบญจรงค์มาใช้ได้
--------------------
(ถิ่นไทยงาม : เบญจรงค์ดอนไก่ดี ของดีที่ยังอยากบอกต่อ)



