หอมกลิ่นกล้วยไม้ | คมชัดลึก

          ภายในจิตใต้สำนึกของวิญญาณคนท้องถิ่น ที่รำลึกถึงอดีตของชีวิตและสังคม ย่อมบ่งบอกถึงความมั่นคงของคนและชาติบ้านเมืองในอนาคต

 

          เมื่อพูดถึงการเกษตรไม่มีชาติไหนเจริญไปแล้ว ก่อนจะรู้สึกห่วงแหนการเกษตรของตนอย่างสุดชีวิต

          ทั้งนี้ เนื่องจากการเกษตรถ้าลงมือปฏิบัติจากความจริงที่อยู่ในใจแล้ว ย่อมมีผลทำให้คนท้องถิ่น รักแผ่นดินถิ่นเกิดของตนเพิ่มมากขึ้น

          แผ่นดินถิ่นเกิดของมนุษยชาติ เป็นสื่อธรรมชาติที่เชื่อมโยงความรัก ความสามัคคีของคนในชุมชนเอาไว้ได้อย่างเป็นหนึ่งเดียวกันหมด

          ชาติใดไร้รักสมัครสมาน จะทำการสิ่งใดย่อมไร้ผล ถ้าชาติย่อยยับอับจน คนจะสุขอยู่ได้อย่างไร

          การเกษตรเป็นสิ่งที่มีบทบาทสร้างความมั่นคงให้แก่พื้นฐาน เศรษฐกิจที่ลึกซึ้งเหนือเงินตรา และผลที่ได้รับจากการทำเกษตรย่อมนำไปสู่การรู้คุณค่าของชีวิตตนเองสำคัญที่สุด

          ก่อนอื่นคงต้องนำเอาภาษิตโบราณที่กล่าวไว้ว่า “ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว” จากพื้นฐานแนวคิดความเชื่อที่ได้กล่าวมาแล้ว ถ้าเธอหลงเดินตามกระแสสังคมโลก บ้านเมืองอันเป็นที่รักของเรา ก็จำเป็นต้องสูญเสียให้แก่คนชาติอื่นไปอย่างไม่มีใครจะช่วยได้ 

          ในอดีต การเกษตรของไทยอุดมสมบูรณ์และเข้มแข็ง แต่บัดนี้ คำพังเพยดังกล่าวมันได้กลายไปเป็นอดีตแล้ว 

          ทั้งนี้ เนื่องจากถูกป่าคอนกรีตที่เกิดจากกิเลสของมนุษย์ เพราะความไม่รู้จักพอ อย่างเช่น โบราณกล่าวไว้ว่า “ได้คืบจะเอาศอก ได้ศอกจะเอาวา มนุษย์ขี้เหม็นเขี้ยวเข็นเทวดา” ภาวะครอบงำที่อยู่ในวิถีการจัดการเท่าที่ผ่านพ้นมาแล้ว ทำให้คนท้องถิ่นคิดดิ้นรนแก้ไขเพื่อเอาตัวรอดออกมาสู่อิสรภาพ

          เมืองไทยเคยมีการเกษตรเป็นพื้นฐานของชีวิตของคนท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาอย่างเป็นธรรมชาติ ดังนั้น ถ้าใครจะคิดยึดครองชาติบ้านเมือง เพื่อหวังประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ก็หนีไม่พ้นที่จะคิดทำลายการเกษตร เป็นเป้าหมายสำคัญ

          ถ้าหวนกลับไปนึกถึงชาวนาชาวไร่ของไทยในอดีต แม้ช่วงนั้นยังไม่มีการส่งคนรุ่นหลังไปศึกษาต่อในเมืองฝรั่ง หากถามว่าคนแต่ก่อนมีความรู้เรื่องเกษตรหรือเปล่า ถ้าเป็นคนรู้เท่าทันต่อสถานภาพความเป็นจริง ก็ต้องสอบสวนกลับว่า “ถ้าคนโบราณไม่มีความรู้เรื่องการเกษตรแล้วก็คงไม่สามารถเลี้ยงลูกหลานให้เติบโตขึ้นมาบนพื้นฐานตัวเองเช่นทุกวันนี้ ดังเช่นที่หลักธรรมได้ชี้ไว้ว่า “ถ้าไม่มีวันนั้น ย่อมไม่มีวันนี้”

          จากเนื้อหาสาระดังกล่าว ถ้าใครนึกไม่ถึงก็คงต้องสารภาพความจริงว่า “แม้จะมีความรู้ แต่ก็ขาดการรู้เท่าทัน” สิ่งนี้เองในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ ทำให้คนไทยส่วนใหญ่ต้องเผชิญกับมันเสมือนเป็นศัตรูร้าย แต่เราก็สู้มันไม่ได้ ที่อาจเรียกว่า “มันเป็นภาวะสมยอมที่เกิดขึ้นในรากฐานจิตใจคนท้องถิ่น”

 

 

--------------------

(คอลัมน์ หอมกลิ่นกล้วยไม้ : สภาวะเสื่อมสลายภาคเกษตรไทย (1) : โดย ... ศ.ระพี สาคริก)