นกลุมพูเขียว | คมชัดลึก

               เวลาออกไปดูนกในสถานที่ต่างๆ นักดูนกมีไอเดียคร่าวๆ ว่าน่าจะเจอนกชนิดใดได้บ้าง เพราะนกส่วนใหญ่มีความเฉพาะเจาะจงแหล่งอาศัย (habitats) ค่อนข้างชัดเจน แต่สำหรับบางชนิดการให้คำจำกัดความถิ่นอาศัยเป็นสิ่งที่ซับซ้อน เพราะในแต่ละท้องที่พบอยู่ในป่าคนละแบบกันโดยสิ้นเชิง โดยเฉพาะกลุ่มนกกินผลไม้ที่บินต่อเนื่องได้ในระยะทางไกลๆ ด้วยสปีดเต็มสูบอย่างเปล้า (Green Pigeons) และนกลุมพู (Imperial Pigeons)

               ใครได้ไปเที่ยวตามเกาะทางชายฝั่งทะเลอันดามันน่าจะเคยเจอนกตัวเขื่องในวงศ์นกพิราบที่ชื่อว่า นกลุมพูขาว (Pied Imperial Pigeon) และ นกลุมพูเขียว (Green Imperial Pigeon) แม้ทั้งสองชนิดจะมีสถานภาพเป็นนกประจำถิ่น ไม่มีรูปแบบการอพยพตามฤดูกาลที่ชัดเจน แต่ก็มีรายงานพบนอกแหล่งทำรังวางไข่ ในสถานที่ที่ตามปกติจะไม่พบ โดยชนิดหลังนั้นพบกระจายอยู่ทุกภาคยกเว้นภาคกลาง บางทีก็เรียกห้วนๆ ว่า"นกลุมพู"

                ทางภาคใต้นกลุมพูเขียวยังคงพบได้บ่อยตามเกาะ โดยจัดเป็นชนิดย่อย polia (บางตำราถือว่าเป็นชื่อพ้องของ aenea ซึ่งเป็นชนิดย่อยหลัก) มีบางส่วนพบตามป่าละเมาะที่ขึ้นบนเขาหินปูน ป่าชายเลนและป่าเสม็ด โดยเฉพาะทางชายฝั่งทะเลอันดามัน ส่วนชนิดย่อย sylvatica พบประปรายตามภาคเหนือ ภาคตะวันตก ภาคตะวันออก และภาคอีสาน อาศัยในป่าดิบแล้งและป่าผลัดใบในระดับต่ำ ส่วนใหญ่พบในป่าโปร่งที่ค่อนข้างแห้งแล้ง แม้จะพบได้ในถิ่นอาศัยหลายประเภท แต่ในพื้นที่ที่พบได้ก็มักจำกัดอยู่ในป่าประเภทใดประเภทหนึ่งเท่านั้น

                นกลุมพูเขียว มีลักษณะเด่นคือด้านบนปีกเป็นสีเขียวเข้ม ลำตัวสีเทา ก้นสีน้ำตาลแดง มีวงสีขาวรอบโคนปากและมีวงรอบตาจางๆ ขาสีแดง ม่านตาสีแดงเข้ม มักพบอยู่เป็นคู่หรือเป็นฝูงเล็กๆ

                ด้วยความที่นกลุมพูเขียวเป็นนกขนาดค่อนข้างใหญ่ พูดง่ายๆ คือล่าง่ายและเนื้อเยอะ ในอดีตมันจึงตกเป็นเป้าของกระสุนปืนได้ง่ายและถูกล่าจนสูญพันธุ์ไปในหลายท้องที่ โดยเฉพาะทางภาคเหนือและภาคอีสาน แม้จะยังพบได้บ่อยในพื้นที่อนุรักษ์บางท้องที่อยู่บ้าง แต่ก็มีจำนวนลดลงจากในอดีตมาก

                 ผลจากการโดนล่าอย่างเป็นล่ำเป็นสันในอดีตมีส่วนทำให้นกลุมพูเขียว รวมถึงนกเปล้าและนกลุมพูอื่นๆ หวาดกลัวมนุษย์มากชนิดที่ว่าเล็งกล้องใส่เป็นต้องเผ่น (โดยเฉพาะกล้องถ่ายรูปที่ติดเลนส์ยาวแลดูคล้ายกระบอกปืน) นอกจากหมู่เกาะนอกชายฝั่งทะเลอันดามันแล้ว พื้นที่ที่ยังคงพบเห็นนกชนิดนี้ได้ไม่ยากได้แก่ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง จ.อุทัยธานี และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงใหญ่ จ.บุรีรัมย์

.........................................................
(นกลุมพูเขียว : นกป่าสัปดาห์ละตัว)