สห+ภาพ : ฅนสร้างภาพ ภาพสร้างชุมชน | คมชัดลึก

             ปฏิเสธไม่ได้ว่า ภาพหนึ่งภาพแทนคำบอกเล่าเรื่องราวได้เป็นร้อย เป็นพันคำ ทุกวันนี้การสื่อสารทั้งแบบสื่อเก่า และสื่อใหม่ ก็ล้วนอาศัยภาพถ่ายเป็นใบเบิกทางสื่อถึงกัน และยังเป็นตัวดึงดูคนให้สนใจ ใครๆ ก็เป็นช่างภาพได้ ไม่ว่าจะมือโปรฯ หรือมือสมัครเล่น แต่การที่ช่างภาพทั้งหลายอาสามารวมตัวกัน เพื่อสร้างสรรค์สังคม โดยอยู่นอกเหนือผลกำไรตอบแทน และเพื่อตอบโจทย์ที่ตั้งไว้ "คืนภาพถ่ายสู่ชุมชนและสังคม"  และนี่เอง จึงเกิดเป็นกลุ่มสห+ภาพ (Foto+United)

             จีรนันท์ พิตรปรีชา หัวเรือใหญ่ที่เริ่มขับเคลื่อนกลุ่มช่างภาพอาสาเหล่านี้   เล่าถึงจุดเริ่มต้นของกลุ่มสห+ภาพ ด้วยความที่คลุกคลีอยู่กับช่างภาพมาตลอด รู้จักช่างภาพหลายคน หลายกลุ่ม ทำให้คิดว่า ช่างภาพเหล่านี้ น่าจะมาพบปะ ร่วมแรง ร่วมใจกัน  โดยไม่ต้องมีการแข่งขัน จนกลายเป็นการไม่คบหา อีกทั้งภาพถ่ายเป็นสื่อศิลปะที่เข้าถึงสาธารณชนมากที่สุด ช่างภาพเหล่านี้แหล่ะที่น่าจะช่วยกันทำอะไรเพื่อสังคมได้

             แล้วก็เลยเป็นที่มาของพันธกิจ " คืนภาพถ่ายสู่ชุมชนและสังคม"  ทุกวันนี้ ก็เลยได้เข้าไปทำงานร่วมกับจังหวัดต่างๆ ด้วยการส่งช่างภาพไปถ่ายภาพในมุมต่างๆ เพื่อนำมาลงสื่อ จัดทำเป็นหนังสือ และจัดนิทรรศการภาพถ่ายในพื้นที่ และจะมอบภาพถ่ายทั้งหมดให้แก่ทางจังหวัดไว้ใช้งานด้วย มีข้อแม้เดียว คือ รายได้และผลประโยชน์จะต้องลงไปถึงชุมชน หรือท้องถิ่นนั้นๆ ซึ่งที่ผ่านมาก็ประสบความสำเร็จโดยเฉพาะในด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ แต่สำคัญด้วยว่าจังหวัดเองก็ต้องตั้งรับให้ดี ไม่เช่นนั้นจะเกิดปัญหานักท่องเที่ยวทะลักทลายได้เช่นกัน

            ด้าน ธีรภาพ โลหิตกุล หนึ่งในนักเขียนสารคดีมือดี ทำหน้าที่ดูแลเรื่องเนื้อหาบทความ ที่จะลงตีพิมพ์ในหนังสือ บอกเล่าถึงมุมมอง ของแต่ละจังหวัด โดยก่อนการทำงานแกนนำของกลุ่มสห+ภาพ ซึ่งมีอยู่ 4 คน ก็จะมาคุยกันเพื่อกำหนดหลัก ซึ่ง 4 คนนี้ก็ต่างคนต่างทำงานคนละที่ ตอนคุยกัน ก็คุยกันออนไลน์นี่แหล่ะ แต่ละสถานที่ก็จะต้องศึกษาถึง อัตตลักษณ์ ที่โดดเด่นของแต่ละจังหวัด เพราะถือเป็นหัวใจสำคัญของการทำงานทุกด้าน นอกนั้นก็ต้องดูเรื่องวัฒนธรรม ธรณีวิทยา ชาติพันธุ์ ภูมิศาสตร์ ซึ่งแต่ละส่วนเหล่านี้ประกอบกัน ทำให้แต่ละพื้นที่ มีความแตกต่างกัน  อย่าง จ.กระบี่ ขึ้นชื่อนอกจากทะเลสวยงาม ยังมีถ้ำหินปูนมากมายที่สวยงาม มีที่ปีนหน้าผา หรืออย่าง จ.ภูเก็ต ก็มีความโดดดเด่นเรื่องชนเผ่า "เปอรานากัน" หรือที่เรียกกันว่า "บ้าบ๋า - ย่าหยา"

            และงานสำคัญของกลุ่มช่างภาพก่อนที่ผลงานจะปรากฏสู่สายตา ก็ต้องไม่รอดสายตาอันคมกริบของบุคคลคนนี้  เกรียงไกร ไวยกิจ ที่รับหน้าที่ บก.ภาพ ที่ใครๆ ก็ให้การยอมรับถ้าภาพเหล่านั้นผ่านสายตาของเขามาแล้ว

            เกรียงไกร เล่าว่า ภาพที่ส่งเข้ามามีเยอะมาก บางครั้งกำหนดให้ช่างภาพแต่ละคนส่งภาพไม่เกิน 20 ภาพ ยังมีส่งกันเข้ามามากกว่านั้น ทำให้การคัดเลือกก็ยากขึ้นไปอีก หากแต่การทำงานกับช่างภาพมืออาชีพเหล่านี้ ทุกคนมาด้วยใจอาสา ไม่เกี่ยงงอนในการทำงาน บวกกับเงื่อนไขในการทำงานของกลุ่มสห+ภาพมีน้อยมาก ใครเข้า-ออกก็ทำได้ตามสะดวก พอมีงานก็แจ้งผ่านทางเฟซบุ๊กขออาสาสมัคร แล้วจัดแบ่งงานลงพื้นที่ตามแนวถนัดของช่างภาพแต่ละคน หรือบางทีมีจับสลับไปถ่ายภาพที่ไม่ใช่แนวถนัดของตัวเองบ้าง แต่ก็ได้มุมแปลกใหม่ ได้ภาพที่ดี

            เขาบอกว่า ใครเข้ามาร่วมงานก็จะได้ทำงานแน่ๆ และถ้าออกไปถ่ายภาพก็ได้ลงหนังสือทุกคน แต่มากน้อยอาจจะไม่เท่ากัน เพราะการเลือกภาพจะพิจารณาจาก ความคิดสร้างสรรค์ มุมมองแปลกใหม่ในสถานที่เดียวกัน โดยไม่ซ้ำมุมกับคนอื่น ไม่ได้เลือกเพราะคุณภาพกล้อง หรือชื่อเสียงของช่างภาพแน่ๆ  "ภาพที่ดี  ไม่เกี่ยวกับชื่อเสียงของช่างภาพ" 

            หนังสือบอกเล่าเรื่องราวแต่ละท้องถิ่นหรือชุมชนผ่านภาพถ่าย ไม่เพียงแต่ทำให้ท้องถิ่นนั้นๆ ได้ประโยชน์จากการเข้าถึงของคนมากขึ้น หากแต่รายได้จากการจำหน่ายหนังสือภาพ ยังมีแบ่งบางส่วนไว้ช่วยเหลือสังคมในยามประสบภัย ผ่านกลุ่ม ผ่านองค์กรต่างๆ และนี่คงพอบอกเล่าได้ว่า สห+ภาพ ... กลุ่มฅนถ่ายภาพที่ไม่หวังผลตอบแทน มากไปกว่าความสุขในการทำงานเพื่อสร้างสรรค์สิ่งดีๆ ในสังคม

...........................................
(สห+ภาพ : ฅนสร้างภาพ ภาพสร้างชุมชน : คอลัมน์ถิ่นไทยงาม)