
'บ้านดิน'ทุนต่ำเพื่อชาว'หนองตะไก้'
ไอเดีย 'บ้านดิน' ฝีมืออาสาอเมริกัน บ้านต้นทุนต่ำเพื่อชาว 'หนองตะไก้' : โดย ... สุรัตน์ อัตตะ
ด้วยพื้นที่แห้งแล้งกันดารและชาวบ้านมีฐานะยากจน ประกอบกับวัสดุอุปกรณ์การสร้างบ้านที่อยู่อาศัยที่มีราคาแพง ด้วยเหตุนี้ทำให้ชาวบ้านหนองตะไก้ อ.โพธิ์ชัย จ.ร้อยเอ็ด จึงมีแนวคิดจะสร้างบ้านดินเพื่อประหยัดค่าใช้จ่ายและได้อยู่กับธรรมชาติตามวิถีพอเพียง ภายใต้การสนับสนุนของหน่วยสันติภาพสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทย หรือ Peace Corps Thailand ที่การส่งอาสาสมัครอเมริกันเข้ามาช่วยเหลือในการทำกิจกรรมร่วมกับคนในชุมชน
"ชาวบ้านที่นี่ส่วนใหญ่มีฐานะยากจน อาชีพหลักทำนาทำไร่ บ้านดินจึงเป็นอีกทางเลือกในการสร้างเป็นอยู่ที่อาศัย เพราะราคาไม่แพง ไม่เกิน 1.5-2 หมื่นต่อหลัง ขณะที่บ้านที่สร้างกันทั่วไปหลังหนึ่ง 2-3 แสน ที่สำคัญเรามีวัสดุในการก่อสร้างในพื้นที่พร้อม และบรรยากาศก็เย็นสบาย ไม่ร้อนเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เหมือนได้อยู่ท่ามกลางธรรมชาติ"
สายันต์ มลาวาสน์ กำนันตำบลหนองตะไก้ เผยถึงแนวคิดการสร้างบ้านดินสำหรับการอยู่อาศัยของคนในชุมชน แม้ขณะนี้เป็นเพียงการก่อสรางบ้านต้นแบบ แต่จากนี้ไปจะขยายผลไปสู่สถานที่ราชการภายในตำบล วัด หมู่บ้านทั้ง 10 หมู่บ้าน และที่อยู่อาศัยของประชาชนทั่วไปด้วย สำหรับขั้นตอนการก่อสร้างนั้น ไม่ยาก เริ่มจากการทำอิฐดินดิบ
โดยวัตถุดิบประกอบด้วยอัตราส่วน ดินทั่วไป 60 ดินเหนียว 30 แกลบ 10 ส่วนน้ำพอประมาณ จากนั้นนำดินมานวดในกระบะด้วยเท้า จนมีความเหนียวพอเหมาะ โดยสังเกตจากดินไม่ติดเท้า จากนั้นนำดินที่นวดได้ที่แล้วไปเทลงในบล็อกพิมพ์ที่มีขนาด 28x50x10 เซนติเมตร แล้วยกพิมพ์ออก ผึ่งอิฐไว้ 4 วัน และผึ่งในแนวตั้งอีก 8 วัน จากนั้นก็มาเตรียมพื้นที่สำหรับปลูกบ้าน โดยเลือกพื้นที่สูง น้ำท่วมไม่ถึง เทพื้นด้วยคอนกรีต
"ปกติบ้านดินไม่ต้องใช้เสา แต่สำหรับแบบบ้านหนองตะไก้ใช้เสาคอนกรีตขนาดเล็ก เพื่อสะดวกในการเชื่อมต่อโครงหลังคาเหล็กและไม้ไผ่ ให้นำอิฐดินวางทับซ้อนด้านกว้างตามแบบแปลน จนถึงโครงหลังคา เว้นช่องประตูหน้าต่างและช่องลม ส่วนหลังคามุงด้วยหญ้าแฝกหรือไพหญ้าเพื่อความกลมกลืนของตัวบ้าน และยังเป็นฉนวนทนความร้อนได้ดี สำหรับเพดานใช้ไม้ฝาอ้อขัดแตะ ส่วนวงกบบานประตู-หน้าต่างไม้ติดตั้งเมื่อผนังแห้งสนิท"
กำนันตำบลหนองตะไก้ อธิบายต่อว่า สำหรับการลาดพื้นบ้านเพื่อความสวยงามและสะดวกในการทำความสะอาด จึงจำเป็นต้องปูด้วยกระเบื้องเคลือบ ส่วนการทาสีจะใช้ดินแดง ซึ่งมีแหล่งอยู่บริเวณโรงเรียนชุมชนบ้านบัวคำนำมาผสมกับแป้งเปียกที่ต้มแล้วมาทาบริเวณฝาผนังเพื่อความสวยงามที่เป็นเอกลักษณ์ จากนั้นก็ตกแต่งลวดลายเส้นที่แสดงถึงภูมิปัญญาชาวบ้านที่เป็นวิถีชีวิตของชุมชนคนหนองตะไก้
ขณะที่ บ๊อบบี้ แดนตรี อาสาสมัครชาวอเมริกัน ซึ่งถูกส่งให้มาประจำที่บ้านหนองตะไก้ มีส่วนสำคัญในการออกแบบบ้านดิน โดยได้นำความรู้ด้านการวางผังเมืองมาปรับประยุกต์ใช้การออกแบบบ้านดิน และรู้สึกดีใจที่ได้มีส่วนร่วมกับชาวบ้านในการสร้างบ้านดินจนสำเร็จเพื่อเป็นประโยชน์ของคนในชุมชน
"ผมจบมาทางด้านการออกแบบและวางผังเมืองจากมหาวิทยาลัยนิวออลีน ก็รู้สึกดีใจมากที่ได้มาประจำประเทศไทยและได้มาช่วยสร้างบ้านดินให้ชาวบ้านที่นี่ ซึ่งได้ใช้ความรู้ที่เรียนมาประยุกต์ใช้ด้วย นอกจากร่วมกับชาวบ้านสร้างบ้านดินแล้ว ก็ยังหาเวลาว่างสอนภาษาอังกฤษให้เด็กๆ ในหมู่บ้านด้วย" บ๊อบบี้กล่าวอย่างภูมิใจ
"บ้านดิน" นวัตกรรมฝีมือการออกแบบและก่อสร้างของชาวบ้านหนองตะไก้ ร่วมกับอาสาสมัครอเมริกัน นับเป็นผลงานเด่นเพื่อเป็นทางเลือกให้แก่ชาวบ้านด้านที่อยู่อาศัยในกรณีที่มีทุนอยู่อย่างจำกัด สนใจดูตัวอย่างบ้านดินติดต่อ อบต.หนองตะไก้ โทร.0-4366-2053 ได้ทุกวันในเวลาราชการ
----------
(หมายเหตุ : ไอเดีย 'บ้านดิน' ฝีมืออาสาอเมริกัน บ้านต้นทุนต่ำเพื่อชาว 'หนองตะไก้' : โดย ... สุรัตน์ อัตตะ)
----------



