ย่ำเท้าปั้นดินที่โรงเรียนวัดสะนำ
ศิลป์แห่งแผ่นดิน : ย่ำเท้าปั้นดินที่โรงเรียนวัดสะนำ : โดย...ศักดิ์สิริ มีสมสืบ
เมื่องาน “คอนเสิร์ต กว่า 20 ปี ทุ่งแสงตะวัน” 24 มิถุนายน 2555 (ณ ห้องมหิศร ธนาคารไทยพาณิชย์ รัชโยธิน) ผมรู้สึกสดชื่นรื่นเริงขับขานบทเพลง “ทุ่งแสงตะวัน” บนเวที (4 เพลง) อย่างมีความสุขในฐานะนกเพลงแห่งทุ่งฯ ที่ห่างหายไปจากเพื่อนพ้องน้องพี่เสียหลายปี บัดนี้ผมได้เวลากลับมาร่วมสร้างสรรค์บทเพลงที่ทุ่งแสงตะวันอีกคำรบ รับปากพี่น้องไว้ว่ายินดีจะแต่งเพลงประกอบรายการให้อีกครั้ง
หลังงานคอนเสิร์ตสองวัน ผมได้รับเชิญให้ไปพูดคุยกับเด็กๆ ที่บ้านดิน “ย่ำเท้า ปั้นดิน” ซึ่งเพิ่งสร้างเสร็จด้วยฝีมือ (ปั้น) และฝีเท้า (ย่ำ) ของเด็กๆ แห่ง ร.ร วัดสะนำ นำโดย “พี่โก้” และ “พี่เบ้” สองแรงแข็งขันที่ลงไป “ฝังตัว” และ “ฝังใจ” อยู่ที่อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี เป็นครูพิเศษ อาสาสอนเด็กในชุมชนบ้านสะนำ ทั้งยังขึ้นดอยไปสอนเด็กชาวเขาทุกสัปดาห์
บ้านดินหลังนี้มีที่ไปที่มา นอกจากความฝันของโก้และเบ้แล้ว ยังได้รับการเกื้อกูลจากหลายภาคส่วน จากโรงเรียน จากชุมชน จากองค์กร โดยเฉพาะธนาคารออมสินที่เห็นความสำคัญของการศึกษาของเยาวชนและเห็น “คุณ” เห็น “ค่า” ของการศึกษาทางเลือก
สิริวรรณ และ ปุณพจน์ ศรีเพ็ญจันทร์ ยังมีลูกสาววัย 6 ขวบอีกคน ครอบครัวเล็กๆ (แต่ตัวโต) มาฝากใจกายและความฝันไว้ที่นี่ อำเภอบ้านไร่ อำเภอเล็กๆ ที่งดงามด้วยธรรมชาติ อากาศบริสุทธิ์ มีแหล่งอารยธรรมโบราณ มีชุมชนคนไทยสืบสายลาวเวียงที่มีขนบประเพณีดำเนินวิถีชีวิตเรียบง่าย ยังคงรักษาศิลปะการทอผ้าสืบสานมาจนปัจจุบัน
“บ้านดิน” ของเด็กๆ เป็นรูปธรรมแห่งปรัชญา “ความงามง่าย” สำหรับผู้ใหญ่บางท่านที่หลงลืมบางอย่างไป อาจมองว่าบ้านหลังนี้ไม่สวยงามสมบูรณ์ ผนังไม่เรียบ ประตูหน้าต่างไม่ได้สัดส่วน ช่องระบายอากาศ ระบายแสงไม่ได้ฉากไม่ได้มุม แต่สำหรับคนที่ผ่านหนาวร้อน สุข ทุกข์ รวย จน ผ่าน รัก โลภ โกรธ หลง เรียนรู้ชีวิต โลก สังคม มาระดับหนึ่ง ย่อมจะมองเห็นความหมาย ความจริง ความดี ความงาม แห่งความ “ง่าย” นั่นคือการข้ามพ้นเหนือการปรุงแต่ง (สังขาร)
เด็กๆ ที่โรงเรียนวัดสะนำ นับว่าโชคดีที่ได้เปลือยเท้า “ย่ำดิน” ในยุคสมัยที่เด็กเยาวชนของเราถูกหล่อหลอมด้วยค่านิยม “บริโภค” จนกลายเป็นเด็กติดเสพติดสุข ติดวัตถุ ติดโทรศัพท์ ติดเทคโนโลยี (กระทั่งติดเซ็กส์) การได้ “ย่ำดิน” ย่อมเป็นโอกาสเรียนรู้อันดี จะได้ไม่เป็นคน “เหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่อ”
ผมได้ไปพูดคุยร้องเพลง และเด็กๆ วาดภาพประดับผนัง (ภายใน) บ้านดิน เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน และในวันที่ 29 มิถุนายน มีพิธีการ “เปิดบ้านดิน” อย่างเป็นงานเป็นการ โดยมีผู้หลักผู้ใหญ่ ผู้เกี่ยวข้องจากธนาคารออมสิน ทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาค (เขต) มาประกอบพิธีกรรมตามพิธีการ พร้อมร่วมชื่นชมยินดี
โรงเรียนวัดสะนำ มีท่าน “ประสงค์ วิเศษ” เป็นผู้อำนวยการ คุณครูศิลปะสาวนาม “ครูโหนก” พัชราภรณ์ ก็ร่วมระบายละเลงสีกับเด็กๆ ละเล่นกันอย่างรื่นเริง ผมเองในฐานะเป็นครูศิลปะรุ่นพี่ได้ให้ความคิดไว้ว่า การสอนศิลปะนั้น ให้เน้นความสุขความสนุกเป็นอันดับแรก โดยไม่ให้(ทฤษฎี)ความงามมาเป็นกรอบ หรือเป็นกรงกักขัง
ผมเคยเป็นครูคลุกคลีกับเด็กๆ มา 15 ปี แต่งเพลงประกอบรายการทุ่งแสงตะวันมากกว่า 10 ปี แต่งเพลงสำหรับเด็กมาบ้าง จัดว่าเป็น “คนรักเด็ก” แต่ไม่ถึงขั้นอุทิศชีวิต “ทำงานเพื่อเด็ก” เหมือนกับคนรักเด็กอีกหลายคนหลายกลุ่ม เพียงตั้งจิตไว้ว่ามีอะไรทำได้ก็ทำร่วมได้ก็ร่วม แต่รู้สึกชื่นชมยินดีที่ได้พบได้เห็น ได้รู้จัก “คนรักเด็ก” ที่ทุ่มเท คิด ฝัน ลงมือทำงานเพื่อเด็ก ซึ่งมีอยู่ไม่มากแต่ก็ไม่น้อยในประเทศนี้
บ้านดิน “ย้ำเท้า ปั้นดิน” ที่บ้านสะนำ อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี ถือกำเนิดขึ้นเพื่อเป็นบ้านแห่งการเรียนรู้ “ความงามง่าย” คุณค่าของ “ดิน” นั้น เหลือประมาณเกินพรรณนา
“กำมือเดียวก็คือดิน ดินอยู่ในมือเราเรารู้ดี ดินนั้นมีรูปทรงหลากหลาย..รูปทรงของดินอยู่ในจินตนา การปั้นแต่งด้วยใจปรากฏเป็นพยานประกาศคุณค่าดิน” (เพลงคนปั้นดิน)
(ที่อำเภอบ้านไร่ ยังมี “ต้นไม้ยักษ์” อายุกว่า 300 ปี ผมได้ไปยืนแนบแอบอิงพิงโคนไม้ “เซียง” ต้นนี้มาแล้ว รู้สึก “อุ่นใจ” อย่างยิ่งครับ)
--------------------------------
(ศิลป์แห่งแผ่นดิน : ย่ำเท้าปั้นดินที่โรงเรียนวัดสะนำ : โดย...ศักดิ์สิริ มีสมสืบ)