การแปรรูปจากศิลปหัตถกรรมท้องถิ่นสู่การออกแบบ | คมชัดลึก

          การออกแบบที่มีมิติอันลึกซึ้งหลายๆ ครั้งเริ่มต้นจากแรงบันดาลใจจากธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นรอบตัว และในบางโอกาสการค้นคว้าหาข้อมูลทางวัฒนธรรมประเพณีก็เป็นส่วนหนึ่งที่สามารถก่อเกิดผลงานที่มีคุณค่าทางศิลปะ มีความงดงาม มีสุนทรียภาพ โดยจะต้องสอดคล้องกับพฤติกรรมผู้ใช้งานและประโยชน์ใช้สอยที่ดีเลิศ
 
          การรู้จักหยิบโยงศิลปหัตถกรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นมาออกแบบอย่างสร้างสรรค์ แล้วเข้าสู่กระบวนการแปรรูปอย่างชาญฉลาดถือว่าเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ผลงานการออกแบบมีคุณค่ามากขึ้นทวีคูณ โดยขั้นตอนการแปรรูปจะต้องอาศัยแนวทางที่เหมาะสม มีรสนิยมอย่างมากเพื่อต่อยอดภูมิปัญญาให้งดงามและประยุกต์สู่การตกแต่งอย่างกลมกล่อมดังตัวอย่างต่อไปนี้ครับ
 
          1.ศึกษาลักษณะเฉพาะของท้องถิ่นอย่างลึกซึ้ง
          อันประกอบด้วยที่มาที่ไปของศิลปะนั้นๆ การก่อเกิดลักษณะที่มีเอกลักษณ์ทั้งกระบวนการคิด ประวัติความเป็นมา การก่อเกิดรูปแบบสีสัน การใช้วัสดุจากภูมิปัญญาท้องถิ่น
 
          2.กระบวนการถอดแบบ
          จากนั้นก็นำความน่าสนใจ จุดเด่น รูปแบบ รูปทรง สีสัน เทคนิค นำมาถอดแบบ เช่น การคัดลวดลายออกมาเป็นลายเส้น  การแยกสีและคู่สี การนำองค์ประกอบสัดส่วนของศิลปะในอดีตที่มีจุดเด่นความงามเฉพาะตัวไปจนถึงการนำกระบวนการทางเทคนิคต่างๆ แล้วคัดสรรออกมาเป็นเนื้อหาสาระเพื่อเข้าสู่กระบวนการแปรรูปในขั้นตอนต่อไป
 
          3.กระบวนการพัฒนาแบบ
          หลังจากนั้นนำการถอดแบบมาพัฒนาต่อ “Develop Design” โดยคัดสรรเฉพาะองค์ประกอบที่งดงามที่สุด พัฒนาออกเป็นขั้นตอนต่างๆ ยิ่งมากยิ่งดี เช่น การตัดทอนลวดลายลงหรือเพิ่มเติมขึ้นตามความเหมาะสม โดยสอดคล้องกับโครงการที่ทำอยู่และให้มีขนาดสัดส่วนเหมาะสมกับพื้นที่นั้นด้วย การพัฒนาแบบอาจปรากฏในการตกแต่ง เช่น ลวดลายพื้น สีสันและลวดลายของผิววัสดุ รูปทรงรูปแบบของเฟอร์นิเจอร์ เป็นต้น
 
          4.กระบวนการประยุกต์แบบ
          ศิลปะประยุกต์ คือแขนงหนึ่งที่น่าสนใจ และสามารถต่อยอดภูมิปัญญาได้ดี โดยผู้ออกแบบสามารถดัดแปลงคลี่คลายแล้วประยุกต์ต่อให้น่าสนใจ จนเกิดผลงานใหม่ๆ ที่สวยงาม มีสุนทรียภาพ การประยุกต์จะต้องเกิดจากการพัฒนาแบบมาแล้วขั้นตอนหนึ่งแล้วประยุกต์ต่ออย่างมีชั้นเชิง โดยอาศัยพื้นฐานประสบการณ์ทางศิลปะ ซึ่งสามารถผสมผสานนวัตกรรมไอเดียใหม่ๆ ให้เหมาะสมกับยุคสมัยลงไปด้วยอย่างมีชั้นเชิง
 
          5.กระบวนการจัดวาง
          ศิลปะการจัดวางเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้การตกแต่งมีความสง่างาม สามารถสะท้อนแนวคิดและตอบสนองการใช้สอยได้ดี  การแปรรูปศิลปะและภูมิปัญญาจะสมบูรณ์มากขึ้นด้วยการจัดวางอย่างมีชั้นเชิง การจัดวางที่ดีจะต้องเข้าใจขนาดสัดส่วนของชิ้นงาน, วัสดุ, สีสันและความเหมาะสมในองค์ประกอบศิลปะ
 
          ตัวอย่างภาพที่นำมาให้ดูจะเห็นได้ว่าเป็นการนำเอาศิลปหัตถกรรมของเกษตรกรอีสานมาประยุกต์สู่การออกแบบห้องอย่างลงตัว ทำให้มีคุณค่ามากยิ่งขึ้น เพิ่มมูลค่าหัตถกรรมนั้นๆ ด้วยกระบวนการแปรรูปโดยใช้ไอเดียที่สร้างสรรค์ผสมเข้าไปอย่างเหมาะสม
.............................
(หมายเหตุ การแปรรูปจากศิลปหัตถกรรมท้องถิ่นสู่การออกแบบ : คอลัมน์ อยู่สบาย โดย... อ.เอกพงษ์ ตรีตรง www.ideal1group.com )