'มทร.อีสาน'ช่วยชาวบ้านอยู่ดีมีสุข | คมชัดลึก

                  “หมู่บ้าน ชุมชน” เป็นรากฐานในการพัฒนาประเทศ เช่นเดียวกับ “การศึกษา” ที่ถือเป็นกระบวนการขับเคลื่อนพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ที่สำคัญ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) อีสาน และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล 9 แห่ง เล็งเห็นความสำคัญในการพัฒนาชุมชน จัดโครงการยกระดับคุณภาพชีวิตของหมู่บ้านและชุมชนแบบมีส่วนร่วม 84 หมู่บ้าน ชุมชนเฉลิมพระเกียรติ

                   ดร.สุดารัตน์ สกุลคู หัวหน้างานวิจัยและพัฒนา มทร.อีสาน วิทยาเขตสกลนคร เล่าว่า โครงการดังกล่าว เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรแบบมีส่วนร่วมตามกระบวนทัศน์การพัฒนาในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว อีกทั้งมหาวิทยาลัยมีหน้าที่บริการ ขยายองค์ความรู้สู่ชุมชน ซึ่งในส่วนของ มทร.ทั้ง 4 วิทยาเขต 1 ศูนย์กลางเครือมทร.อีสาน มีการจัดกิจกรรม เช่น ในส่วนของวิทยาเขตสกลนครมีการดำเนินการ บ้านนาเชือก ต.แร่ อ.พังโคน เป็นหมู่บ้านที่ห่างจากตัวอำเภอพังโคนถึง 24 กิโลเมตร

                   โดยทำเลที่ตั้งของหมู่บ้านติดกับลำน้ำอูน ชาวบ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเลี้ยงสัตว์ (วัว ควาย) เพราะที่ตั้งของหมู่บ้านเป็นที่ราบสูง ไม่สามารถปลูกข้าวได้ ถ้าหากปีไหนฝนแล้งก็ไม่มีน้ำทำนา ปีใดฝนชุก ปีนั้นก็น้ำท่วม ทำให้หนุ่มสาวที่อาศัยอยู่ในหมู่บ้านนี้ไปทำงานที่กรุงเทพมหานคร แต่ด้วยพิษของเศรษฐกิจทำให้หนุ่มสาวกลุ่มนั้นหนีจากเมืองกรุงกลับมาทำมาหากินที่บ้านเกิด

                   บ้านนาเชือก เป็นหมู่บ้านที่มีความสามัคคี มีผู้นำที่เข้มแข็ง และมีความร่วมมือกันภายในชุมชน ในรูปแบบ “บวร” บ้าน วัด โรงเรียน ซึ่งชาวบ้านในบ้านนาเชือกมีความต้องการสร้างกลุ่มอาชีพโดยได้ไปปรึกษาพระสงฆ์ที่เคารพนับถือ คือพระอาจารย์ฉัฏฐานกรมหาภิญโญภิกขุ ซึ่งพระอาจารย์ได้เข้ามาหาข้อมูลที่สถาบันอุดมศึกษา มทร.อีสาน วิทยาเขตสกลนคร และได้เห็นผลิตภัณฑ์ไม้ไผ่ที่เป็นงานต้นแบบจากการวิจัยและพัฒนาของมหาวิทยาลัย ที่สำนักงานคลินิกเทคโนโลยีของมหาวิทยาลัยดำเนินการ พระอาจารย์จึงเข้ามาขอปรึกษาเรื่องการสร้างอาชีพให้แก่ชุมชนบ้านนาเชือก

                   ดร.สุดารัตน์ เล่าต่อว่า เดิมชุมชนมีอาชีพเสริมคือการทอผ้า และย้อมผ้าด้วยสีธรรมชาติ จนปัจจุบันมีการย้อมผ้าด้วย “ขี้ควาย” ซึ่งมีสีสันแปลกตา น่าสนใจ แต่ยังขาดทักษะการย้อมผ้าให้มีสีที่สม่ำเสมอ และองค์ความรู้ต่างๆ ที่สนับสนุนให้การสร้างอาชีพมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งหมู่บ้านนาเชือกแห่งนี้เป็นหมู่บ้านเครือข่ายของ มทร.อีสาน โดยได้รับการสนับสนุนจากกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ให้เป็นหมู่บ้านวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี หมู่บ้านทอ ถัก จักสาน ในปี 2554 และเมื่อได้ทำโครงการยกระดับคุณภาพชีวิตของหมู่บ้านนาเชือกแบบมีส่วนร่วมเฉลิมพระเกียรติ จึงได้บูรณาการเพื่อให้การพาคุณภาพชีวิตของชุมชนบ้านนาเชือกเป็นไปอย่างครอบคลุมได้ทุกมิติ

                   นอกจากนั้นยังมีหมู่บ้านโนนหัวช้าง ต.สร้างค้อ อ.ภูพาน จ.สกลนคร มหาวิทยาลัยและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ดำเนินการใน 6 กิจกรรม ได้แก่ กิจกรรมการพัฒนาการท่องเที่ยวในหมู่บ้าน กิจกรรมการปลูกพืชแบบปลอดภัย กิจกรรมการเลี้ยงสัตว์ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง กิจกรรมการอนุรักษ์ทรัพยากรสิ่งแวดล้อม กิจกรรมการบริหารจัดการร้านค้าชุมชน และกิจกรรมฐานข้อมูลเพื่อการพัฒนาหมู่บ้าน โดยได้เริ่มดำเนินโครงการตั้งแต่วันที่ 12 ตุลาคม 2554 มีแผนการดำเนินโครงการแบบมีส่วนร่วม ระยะเวลา 3 ปี

                   “นักวิจัยมหาวิทยาลัย 15 ท่าน ได้ลงพื้นที่สำรวจความต้องการของคนในชุมชน หมู่บ้านต่างๆ โดยยึดแนวทางการพัฒนาตามการเกษตรตามรอยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และการใช้ชีวิตเศรษฐกิจพอเพียง เป็นต้น ซึ่งทุกกิจกรรมจะเป็นการบูรณาการองค์ความรู้ทางด้านวิชาการของทุกสาขาวิชา ผสมผสานเข้ากับความต้องการ ทั้งด้านอาชีพ ความเป็นอยู่ สุขภาพ การใช้ชีวิต หรือเรียกได้ว่าทุกเรื่องที่ชาวบ้านต้องการอยากให้เกิดขึ้น ดังนั้นการลงพื้นที่ของนักวิจัยจากมหาวิทยาลัย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เป็นการลงไปช่วยเหลือ โดยชาวบ้านต้องเข้ามามีส่วนร่วม ช่วยคิด และลงมือปฏิบัติ เป็นงานวิจัยของคนในชุมชนเพื่อพัฒนาอาชีพ ความรู้ และความเป็นอยู่ให้ดีขึ้น”

                   โครงการดังกล่าวได้ขยายสู่ชุมชนต่างๆ เพื่อเป็นการเฉลิมฉลอง และเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเจริญพระชนมพรรษา 84 พรรษา และต้องการพัฒนาชุมชนให้มีความเข้มแข็ง สร้างรายได้ อาชีพจากท้องถิ่นของตนเอง ดร.สุดารัตน์ เล่าทิ้งท้ายว่า ปีนี้โครงการชุมชนเฉลิมพระเกียรติฯ เข้าสู่ปีที่ 2 ของโครงการ การทำงานในครั้งนี้ ถือเป็นความโชคดีของมหาวิทยาลัยที่ได้ร่วมมือกับชุมชนเข้มแข็ง ประชาคมในแต่ละกลุ่มมีความพร้อม และยินดีให้การช่วยเหลือในทุกเรื่อง มหาวิทยาลัยทำหน้าที่เป็นเพียงพี่เลี้ยง คอยให้คำแนะนำเท่านั้น ขณะเดียวกันมหาวิทยาลัยเองยังได้สร้างเครือข่ายชุมชน ในการพัฒนางานวิจัย ผลิตองค์ความรู้ใหม่ๆ

                   โครงการยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน หมู่บ้าน เป็นการพัฒนาในทุกๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็นอาชีพ สุขภาพสาธารณสุข สังคม วัฒนธรรม และความเป็นอยู่ โดยมีทุกหน่วยงานเข้ามามีส่วนร่วมในการทำงาน กลายเป็นเครือข่าย พันธมิตร ก่อเกิดสังคมเข้มแข็ง ชุมชนเฉลิมพระเกียรติตามรอยพ่อหลวง