
เกล็ดมุกจากเปลือกหอย'แมลงภู่'
เกล็ดมุกจากเปลือกหอย 'แมลงภู่' แชมป์นวัตกรรมดีเด่นระดับโลก : คอลัมน์ คิดเองทำเอง : โดย ... สุรัตน์ อัตตะ
อาหารทะเลรสชาติอร่อยอย่าง "หอยแมลงภู่" ที่ผู้บริโภครับประทานเฉพาะเนื้อใน แต่เปลือกกลับทิ้งไปอย่างไร้ค่านั้น แต่จากนี้ไปเปลือกหอยแมลงภู่ (Green Mussel) จะกลายเป็นสิ่งมีมูลค่า เมื่อทีมนักวิจัยจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นำโดย รศ.ดร.สนอง เอกสิทธิ์ จากภาควิชาเคมี คณะวิทยาสาสตร์ ได้นำเปลือกหอยแมลงภู่เหลือทิ้งจากอุตสาหกรรมอาหารทะเลและอุตสาหกรรมประมง มาผลิต "เกล็ดประกายมุก (Pearlescent Flakes)" เป็นผลสำเร็จและล่าสุดยังสามารถคว้ารางวัลชนะเลิศเหรียญทองเกียรติยศจากการประกวดนวัตกรรมสิ่งประดิษฐ์ในงานนิทรรศการ "International Exhibition of Inventions of Geneva:PALEXPO" ครั้งที่ 40 ณ กรุงเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส ระหว่างวันที่ 18-22 พฤษภาคมที่ผ่านมา ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.)
"ที่จริงเปลือกหอยแมลงภู่เหลือทิ้งจากอุตสาหกรรมประมงและอุตสาหกรรมอาหารทะเล ซึ่งเป็นของเสียทางการเกษตรนั้น เราสามารถนำมาใช้เป็นวัตถุดิบหลักสำหรับการผลิตเกล็ดประกายมุกเพื่อการประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมที่หลากหลาย เพราะนอกจากจะเป็นการแปรรูปของเสียทางการเกษตรที่ไร้ค่าให้เป็นวัตถุดิบหรือสารตั้งต้นมูลค่าสูงแล้ว ยังเป็นการกำจัดขยะทางการเกษตรที่มีประสิทธิภาพได้อีกด้วย"
เจ้าของผลงานนวัตกรรมระบุอีกว่า นอกจากนั้นผลิตภัณฑ์ดังกล่าวยังมีส่วนช่วยในการลดการผลิตและปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก หรือก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในการผลิตสินค้าอีกด้วย โดยหอยเป็นแหล่งสะสมก๊าซเรือนกระจกที่มีประสิทธิภาพ เนื่องจากการสร้างเปลือกหอยด้วยกระบวนการ Bio-mineralization จะต้องใช้คาร์บอนไดออกไซด์ที่ละลายในน้ำมาใช้ในการผลิตแคลเซียมคาร์บอเนต ซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักของเปลือกหอย
"เกล็ดเปลือกหอยจะประกอบด้วยคริสตัลอะราโกไนต์รูปทรงหลายเหลี่ยม ขนาด 4-5 ไมโครเมตร หนา 200-500 นาโนเมตร เชื่อมต่อกันเป็นแผ่นบางแล้วซ้อนกันเป็นชั้นอย่างเป็นระเบียบ ลักษณะการเรียงตัวอย่างเป็นระบบนี้ทำให้ชั้นแผ่นคริสตัลอะราโกไนต์ สะท้อนและหักเหแสงเป็นประกายแวววาว แผ่นคริสตัลอะราโกไนต์ ที่มีสมบัติเชิงแสงพิเศษนี้สามารถผลิตได้จากเปลือกหอยที่มีประกายแวววาวคล้ายมุก เช่น เปลือกหอยแมลงภู่"
รศ.ดร.สนอง เผยถึงจุดเด่นของนวัตกรรมการผลิตเกล็ดประกายมุกจากเปลือกหอยแมลงภู่ว่าเป็นนวัตกรรมการสร้างมูลค่าให้แก่ของเสียเหลือทิ้งจากอุตสาหกรรมการเกษตร โดยการแปรรูปให้เป็นสารตั้งต้นมูลค่าสูงสำหรับการผลิตและการแปรรูปในอุตสาหกรรมต่อเนื่อง ดังนั้นนวัตกรรมนี้จึงไม่เป็นเพียงนวัตกรรมการเพิ่มมูลค่าของวัตถุดิบ แต่เป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มให้ของเสียจากอุตสาหกรรมการเกษตร อีกทั้งยังประหยัดค่าใช้จ่ายในการกำจัดเปลือกหอยแมลงภู่ที่ทำได้โดยการฝังกลบเพียงอย่างเดียว เพราะไม่สามารถเผาทิ้งได้
"เป็นนวัตกรรมเพื่อสิ่งแวดล้อม เนื่องจากช่วยกำจัดของเสียทางการเกษตรที่สร้างมลภาวะจากการเน่าเสียของเศษหอยและสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่ติดมากับเปลือกหอย ลดการเกิดและแพร่เชื้อโรค การกำจัดของเสียที่เกิดขึ้นโดยการแปรรูปให้เป็นวัตถุดิบมูลค่าสูงเพื่อการผลิตในอุตสาหกรรมต่อเนื่อง เป็นการสร้างมูลค่าและผลประโยชน์เชิงพาณิชย์ทำให้มีการสร้างธุรกิจต่อเนื่อง" รศ.ดร.สนอง กล่าว
นับเป็นนวัตกรรมหนึ่งเดียวของนักวิจัยไทยที่ได้รับรางวัลชนะเลิศเหรียญทองเกียรติยศ ในงาน Geneva Inventions ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นงานแสดงนิทรรศการนวัตกรรมระดับนานาชาติที่ได้รวบรวมนวัตกรรมที่โดดเด่นจากทั่วทุกมุมโลก โดยมีการจัดแสดงอย่างต่อเนื่องทุกปีและปีนี้เป็นปีที่ 40 มีผลงานนวัตกรรมเข้าร่วมจัดแสดงจำนวน 654 ผลงานจาก 64 ประเทศทั่วโลก
----------
(หมายเหตุ : เกล็ดมุกจากเปลือกหอย 'แมลงภู่' แชมป์นวัตกรรมดีเด่นระดับโลก : คอลัมน์ คิดเองทำเอง : โดย ... สุรัตน์ อัตตะ)
----------



