
ผู้จัดการมรดก ไม่ใช่เจ้าของมรดก
ปัญหาของผมเป็นเรื่องของแม่ที่โดนเอาเปรียบครับ คือว่า แม่ผมมีพี่น้อง 3 คน แม่ผมเป็นคนสุดท้อง เมื่อไม่นานมานี้ ป้าแท้ๆ ได้ทำการขายที่ไปโดยใช้สิทธิ์ของความเป็นผู้จัดการมรดกนำที่ดินไปขาย โดยที่คนในครอบครัวไม่รู้เรื่องเลย
แม่ผมมาทราบก็ตอนที่กลับบ้านไป แล้วเห็นความเปลี่ยนแปลงของที่ดินจากที่เคยรก ได้มีการถางจนโล่ง เมื่อสอบถามป้า จึงได้ความว่า ขายไปแล้ว
ผมทราบดีว่า บางครั้งเรื่องสมบัติก็ทำให้พี่น้องทะเลาะกัน หรือขนาดฆ่ากันตายได้ แต่ผมไม่อยากให้เหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นกับครอบครัวผม ล่าสุดป้าได้ไปทำการโอนที่ดินในส่วนที่เหลือมาเป็นชื่อของตัวเอง
ผมจึงอยากทราบว่า หากแม่และลุงไปทำการใส่ชื่อในที่ดินให้เป็นชื่อ 3 คน จะทำได้ไหม และมีวิธีไหนจะเป็นการทำให้ป้าไม่มีสิทธิ์ในที่ดินเต็มร้อย เราสามารถถอดป้าออกจากการเป็นผู้จัดการมรดกได้หรือไม่ เรื่องนี้เครียดมากครับ แม่ผมอยากจัดการทุกอย่างให้ถูกต้องและเป็นธรรม
วิทย์
ตอบ
ศูนย์ปรึกษากฎหมายชุมชน อาจารย์ปราชญา อ่อนนาค คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต แนะนำเรื่องนี้ว่า ตามสิทธิของการเป็นผู้จัดการมรดกแล้ว คือต้องทำหน้าที่ในการนำทรัพย์สินที่ได้มาให้แก่ทายาท ซึ่งเป็นผู้รับมรดก ไม่มีสิทธิที่จะนำเอาทรัพย์สินดังกล่าวไปขายเองได้
กรณีนี้ เมื่อป้านำไปขาย ถือว่ามีความผิดตามกฎหมาย เพราะไม่ใช่หน้าที่ของผู้จัดการมรดก ถ้าป้าเป็นหนึ่งในผู้รับมรดกด้วย ก็มีสิทธิเฉพาะที่ดินของตัวเองเท่านั้น ไม่มีสิทธิขายของผู้รับมรดกคนอื่น แต่กรณีนี้ที่ขายไปแล้ว ก็ต้องนำเงินที่ได้จากการขาย มาให้แก่ผู้รับมรดกคนอื่นด้วย
ส่วนอีกกรณีหนึ่ง ที่ดินที่ป้าไปใส่ชื่อเป็นของตัวเองนั้น ในฐานะผู้จัดการมรดกก็ไม่สามารถทำได้เหมือนกัน ถ้ามรดกชิ้นนี้ ต้องรับทั้ง 3 คน ก็ต้องใส่ชื่อทั้ง 3 คน ดังนั้น ให้ไปดูสารบบของที่ดิน ที่กรมที่ดินว่า การใส่ชื่อครั้งนี้ เป็นการใส่ชื่อในฐานะผู้จัดการมรดก หรือว่าใส่ชื่อในฐานะที่เป็นผู้มีกรรมสิทธิ์ที่ดินแต่เพียงผู้เดียว
ถ้าใส่ชื่อในฐานะผู้จัดการมรดก พี่น้องคนอื่นๆ ที่เป็นผู้รับมรดก สามารถไปขอใส่ชื่อได้ หรือขอเป็นผู้จัดการมรดกได้ด้วยเลย แต่ถ้าป้าไปใส่ชื่อเป็นเจ้าของกรรสิทธิ์ของตัวเองคนเดียว กรณีนี้ถือว่ามีความผิด
ซึ่งทั้งสองกรณีที่ว่ามา หากป้ามีความผิดตามกฎหมายดังกล่าว สามารถฟ้องร้องได้ทั้งสองกรณี
ลุงแจ่ม



