หนังสือที่เธอถือมา:คนเลี้ยงนก
หนังสือที่เธอถือมา : คนเลี้ยงนก : โดย ... ไพวรินทร์ ขาวงาม
1. “ความตายของไอ้ตี๋และไอ้แหยมเป็นโศกนาฏกรรมสำหรับผม วิถีชีวิตที่หักเหจนได้มาเจอกันในคุก ความรักความผูกพัน รักเคารพกันเหมือนพี่เหมือนน้อง ทำให้ผมสะเทือนใจมาก สงสารในโชคชะตาของทั้งสองคน...ถ้าทั้งสองคนได้ปฏิบัติธรรมอย่างผมคงจะไม่ปลิดชีวิตตัวเองแน่ๆ เพราะรู้จักแยกแยะผิดชอบชั่วดีและปล่อยวาง ไม่ยึดติดกับอดีตที่ผ่านมา และไม่คาดหวังจนเกินไปกับอนาคต อยู่กับปัจจุบัน ทำจิตใจให้ฟุ้งซ่านน้อยที่สุด การปฏิบัติธรรมสอนให้ผมรู้จักตัวเองมากขึ้น...”
จากเรื่อง “นก” ในเรือนจำ นรกในเรือนใจ โดย “ปลาช่อน”
หนังสือ “อิสรภาพบนเส้นบรรทัด 13 นักโทษประหาร” ยังหน่วงเหนี่ยวใจผมให้เฝ้าอ่าน บอกไม่ถูกว่าอ่านแล้วมีความสุขจากการอ่านหรือไม่ ? มันอาจจะเป็นการอ่านที่นำมาซึ่งความเศร้าก็ได้ เพราะผมทั้งขนลุกและน้ำตาซึม แบบศาลาคนเศร้า แบบศาลาเรื่องจริง ที่ยิ่งกว่านิยาย
อย่างไรก็ตาม เรื่องเล่าของ “ปลาช่อน” ก็มีฉากที่ทำให้ยิ้มได้ในอารมณ์ขันของเขา...
“มีบางคนพูดว่าในคุกเป็นแดนสนธยา ดินแดนหลังกำแพงนี้มืดสนิท ซึ่งผิดกับความเป็นจริงในที่นี้เลย...ผมอยู่ในคุกมา 8 ปีกว่าแล้ว ผมไม่รู้จักความมืดเลย นอนในห้องที่เปิดไฟไว้ตลอด 24 ชั่วโมง...”
เขาเล่าบรรยากาศในเรือนจำ ทั้งทำให้ได้ความรู้ “นก” ในเรือนจำที่เขาว่านั้น มิใช่คนชื่อนก มิใช่วิหคนกกา แต่มันเป็น “เจ้า Nokia, Motorola, Sony, Ericsson โทรศัพท์มือถือสารพัดยี่ห้อต่างหาก”
ข่าวกระหึ่มคุก ทั้งคุกใต้-คุกเหนือ ที่เราได้ยินช่วงนี้ก็เรื่อง “โทรศัพท์มือถือ” นี่แหละ กระทั่งบางนักโทษลงทุนยัดมันเข้าไปในทวารหนัก เรียกว่าลงทุนเลี้ยงนกพิสดาร เพื่อจะได้ใช้นกอย่างอิสระ คลื่นนกสามารถล่องข้ามกำแพงคุกอย่างเสรี สามารถส่งสัญญาณในสิ่งที่ปรารถนา ทั้งในทางดีและในทางร้าย
ทางดีนั้นก็อาจเช่น พูดคุยบอกรักลูกเมีย ทางร้ายนั้นย่อมพิสดารพันลึก ไม่อย่างนั้นนกคงไม่ราคาแพงมหาศาลอย่างที่เป็นข่าว นกอาจคืออำนาจ นกอาจคือปกาศิต ทั้งในเรื่องยาเสพติด และอาชญากรรม เคยได้ยินคนเล่าให้ฟังมาก่อน บางคนอยู่ในคุกแท้ๆ แต่สามารถใช้นกสั่งปลิดชีวิตคู่อริที่อยู่นอกคุกได้!
แต่ก็นั่นแหละ เรื่องเล่าของ “ปลาช่อน” เศร้ากว่านั้น เมื่อนกนั่นเองที่ทำให้เพื่อนของเขาต้องแขวนคอตายในคุกถึง 2 คน (การตายในคุกทั้งการถูกประหาร ฆ่าตัวตาย ป่วยตาย น่าจะเกิดขึ้นเป็นประจำ)
คนแรก ใช้นกคุยกับเมีย รู้ว่าเมียมีผัวใหม่ (ภาษาพวกเขาเรียก “ลื่น”) ทำใจไม่ได้...
อีกคน ก็ใช้นกคุยกับคนรัก แล้วรู้ว่าเธอมีคนใหม่ ทำใจไม่ได้เช่นกัน...
ในเรือนจำ-การเลี้ยงนก การใช้นก จึงไม่ธรรมดาที่แสนจะไม่ธรรมดา !
2. ผมกับ ศักดิ์สิริ มีสมสืบ-ตอนมีโอกาสเข้าไปในเรือนจำบางขวาง มักคุยกันเสมอเมื่อตอนออกมาแล้ว อยู่ๆ เราจะได้เข้าไปสัมผัสเรียนรู้ใกล้ชิดผู้ต้องขังเช่นนั้นหรือไม่ ?
คงไม่ง่าย-หากไม่มีผู้เปิดทางให้ในฐานะศิลปิน-คนเขียนหนังสือ และหลังจากครั้งแรกในบางขวาง นนทบุรี เราสองคนยังมีโอกาสอีกครั้งที่เรือนจำเขาบิน ราชบุรี โดยการนำทางของครูอย่าง อรสม สุทธิสาคร, วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง, พรทิพย์ ฝนหว่านไฟ, วิวัฒน์ พันธวุฒิยานนท์ ทั้งได้ยินว่าอีกไม่นานเราจะมีโอกาสนั้นอีกที่เรือนจำบางขวาง เพราะ “โครงการเรื่องเล่าจากแดนประหาร” ยังไม่จบ ยังเป็นที่เรียกร้องต้องการจากผู้ต้องขัง และจากสังคมที่อยากรับรู้โฉมหน้าชะตากรรมของเพื่อนมนุษย์ในกำแพงคุก
3. การดูหนัง การฟังเพลง การอ่านหนังสือ การเขียนชีวิต การเล่าเรื่องตัวเอง-แม้ไม่ถึงกับทำให้พวกเขาพ้นโทษ หรือกลายเป็นคนวิเศษวิโส...
แต่...มันทำให้โลกภายในของพวกเขาเปลี่ยน !
----------
(หมายเหตุ : หนังสือที่เธอถือมา : คนเลี้ยงนก : โดย ... ไพวรินทร์ ขาวงาม)
----------