ศิลป์แห่งแผ่นดิน:ตึกเก่าในย่างกุ้ง
ศิลป์แห่งแผ่นดิน : ตึกเก่าในย่างกุ้ง : โดย...ศักดิ์สิริ มีสมสืบ
ประวัติศาสตร์พม่าผ่านห้วงเวลามายาวนาน ย้อนไปสมัยก่อนคริสตกาลหลายร้อยปีเลยทีเดียว กระทั่งชาวบะหม่าอพยพจากทางเหนือลงมาสถาปนาอำนาจรัฐ ในนามอาณาจักรปะกั่น โดยพระเจ้าอโนรธา ผ่านยุคทองในช่วง ค.ศ.1084-1113 ในรัชสมัยพระเจ้าญาณสิทธา กระทั่งถูกกองทัพมองโกลรุกรานจนล่มสลาย หลังจากนั้นเป็นการช่วงชิงผลัดเปลี่ยนอำนาจ ระหว่างพม่า มอญ และไทใหญ่ คนไทยรู้จักนามราชธานีอังวะ หงสาวดี ต่อมามีพวกโปรตุเกสเข้ามาร่วมเล่น ตามด้วยอังกฤษ ฝรั่งเศส รวมทั้งดัตช์ ปี ค.ศ.1767 พม่าตีกรุงศรีอยุธยาแตก ค.ศ.1824 สงครามอังกฤษ-พม่า ครั้งที่ 1 ค.ศ.1852 พม่าเสียเอกราชให้อังกฤษ
พม่าได้ฉายา “แผ่นดินทอง” หมายถึงดินแดนแห่งแสงสว่างเรืองรอง ชาวมอญได้นำเอาพระพุทธศาสนาเข้ามาตั้งแต่ 2000 ปีก่อน แผ่นดินพม่าเรืองรองไปด้วยสีทองของเจดีย์นับหมื่นแสน
ช่วงปลายศตวรรษที่ 19 พม่าถูกผนวกเข้าเป็นมณฑลหนึ่งของอาณานิคมอินเดียของอังกฤษในรัชสมัยของพระเจ้าสีปอ มัณฑะเลย์คือราชธานีสุดท้าย
พม่ายังเป็นดินแดนแห่งสายน้ำ แม่น้ำสายหลักคืออิระวดี (เอยาวดี) ที่ไหลจากเหนือจดใต้ ความยาว 2,170 ก.ม. ไหลสู่ทะเลอันดามัน เกิดพื้นที่ปากน้ำอันอุดมสมบูรณ์
ผมกำลังอยู่ในช่วง “วาดภาพพม่า” อย่างเป็นเรื่องเป็นราว และเอาจริงเอาจัง (แต่ก็ทำไปเรื่อยๆ ถือเอาความสนุกเป็นหลัก) โดยเน้น “สถานที่” สถาปัตยกรรมทางศาสนา อาคารบ้านเรือน และทัศนียภาพทางธรรมชาติ แผ่นดินพม่าดารดาษไปด้วยวัดวาอาราม สถูปเจดีย์ ที่มีรูปแบบสถาปัตยกรรมหลากหลายตามยุคสมัยที่กลุ่มชาติชนต่างๆ ผลัดเปลี่ยนเวียนอำนาจ สถาปัตยกรรมแบบมอญ แบบพุกาม (ปะกั่น) แบบยะไข่ อมรปุระ มินกุน มัณฑะเลย์ จนถึงเมื่อพม่าตกอยู่ใต้การปกครองของอังกฤษ
ย่านถนนสุเลพยา ย่านใจกลางเมืองย่างกุ้ง มีอาคารที่สร้างขึ้นสมัยอาณานิคม ถนนหนทางและผังเมืองในสไตล์วิกตอเรียน
อาคารสำคัญคือ ศาลาว่าการกรุงย่างกุ้ง อาคารศาลฎีกา และศาลสูง (ด้านตะวันออกของสี่แยก) ถนนเลียบแม่น้ำย่างกุ้งก็มีอาคารเก่าแบบอังกฤษ อยู่เรียงรายตลอดเส้นทาง
ครั้งล่าสุดที่ผมไปย่างกุ้ง (เมื่อปีที่แล้ว) ถนนสายเลียบแม่น้ำกำลังอยู่ระหว่างการสร้างขยาย เดินจาก “โรงแรม สแตรนด์” ไปตามถนนสแตรนด์ ไปจนถึงวัด “โบตะทาวน์” เป็นการเดินเท้าที่เพลิดเพลิน
ตึกเก่ายุคอาณานิคมเป็นเสน่ห์ประการหนึ่งของเมืองย่างกุ้ง เป็นหน้าบันทึกประวัติศาสตร์ที่สอดแทรกเข้าต่อเรื่องต่อราวให้เราได้เรียนรู้ความเป็นไปเป็นมาของพม่า เพื่อนบ้านของเรา พม่า “แผ่นดินสีทอง” ดินแดนแห่งเจดีย์ (ชมภาพอื่นๆ ได้ที่ แฟนเพจ : ศักดิ์สิริ มีสมสืบ คนสอยดาว)
--------------------------
(ศิลป์แห่งแผ่นดิน : ตึกเก่าในย่างกุ้ง : โดย...ศักดิ์สิริ มีสมสืบ)