การเรียนรู้ให้ถึงความจริงต้องกล้าสู้ทั้งสองด้าน(2) | คมชัดลึก

          ดังเช่น “น้ำ” เป็นต้น ไม่ว่าจะมีแหล่งน้ำอยู่ที่ไหน มนุษย์ก็ย่อมไปตั้งรกรากอยู่ที่นั่นเป็นธรรมดา ดังเช่น สถาบันการศึกษาเกษตรศาสตร์ที่แม่โจ้ ซึ่งแท้จริงแล้วชื่อ “แม่โจ้” ก็คือชื่อลำห้วยที่มีน้ำไหลลงไปสู่แม่น้ำปิง
 
          อีกประการหนึ่ง เนื่องจากจังหวัดเชียงใหม่มีกล้วยไม้พันธุ์ธรรมชาติอยู่อย่างหลากหลาย ดังนั้นจึงมีความอุดมสมบูรณ์ในด้านการเกษตรถึงกับหลังการเก็บเกี่ยวพืชผลทางการเกษตรแล้ว เกษตรกรชาวบ้านก็รวมตัวกันเป็นกลุ่มๆ แล้วนำเงินจากการขายพืชผลส่วนหนึ่งไปเข้าวัดทำบุญ
 
          ฉันได้พบคนแต่ละกลุ่มใช้ดอกกล้วยไม้พื้นบ้านประดับเรือนผมบ้าง ส่วนต่างๆ ของร่างกายบ้าง หลังจากนั้นจึงตั้งขบวนแห่ฟ้อนรำเพื่อเข้าไปสู่ลานวัด นอกจากนั้นยังมีการตีกลองยาวเป็นจังหวะๆ แทบทุกวันในเดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธ์ เรามักได้ยินเสียงฆ้องกลองตีเป็นจังหวะๆ ดังมาแต่ไกล
 
          ซึ่งเรื่องนี้ในสหรัฐอเมริกาเองคนมีอาชีพทำเกษตรเป็นส่วนใหญ่ หลังจากเก็บเกี่ยวพืชผลแล้วพวกเขาไม่มีวัดจะไปทำบุญ แต่ทำลานการละเล่นเพื่อความสนุกสนาน ฉันได้เห็นคนพวกนี้เล่น “ล้อต๊อกไม้สั้นไม้ยาว” เจ้ามือบางคนเป็นผู้หญิงสาวแต่สักมังกรพันแขนซึ่งพิธีการแบบนี้มันก็ไม่ต่างจากประเพณีไทยเท่าไรนัก
 
          อย่างไรก็ตามฉันขออนุญาตหวนกลับมาเมืองไทยอีกครั้งหนึ่ง ภาพเกษตรกรชาวบ้านที่ตั้งขบวนฟ้อนรำขบวนเล็กๆ แล้วแห่กลองยาวไปเข้าวัด ซึ่งแต่ก่อนเคยได้ยินเสียงกลองดังมาแต่ไกลแทบทุกวัน ในที่สุดมันก็ค่อยๆ จางหายไป
 
          อย่างไรก็ตามเรื่องการศึกษาเกี่ยวกับกล้วยไม้คนเชียงใหม่แต่ก่อนก็ไม่ได้สนใจมากไปกว่าการเก็บกล้วยไม้ธรรมชาติจากป่าส่งไปขายต่างประเทศ ซึ่งแต่ก่อนก็มักโฆษณาหาเงินกันว่า เป็นกล้วยไม้จากเมืองนอกเพราะคนกรุงแต่ก่อนเห่อเมืองนอกมากกว่าให้ความสำคัญแก่ประเทศชาติของตัวเอง ฉันเริ่มรู้ความจริงว่าเมืองไทยกำลังส่งสัญญาณบอกให้รู้ว่า ต่อไปภายหน้าเราอาจจะต้องเป็นทาสคนต่างชาติถ้าไม่เข้มแข็งพอที่จะต่อสู้กับใจตัวเองให้ได้สำเร็จ
 
          ฉันไปอยู่เชียงใหม่ เสมือนการเคลื่อนไหวของฉันมันกำลังส่งสัญญาณบอกให้คนจำพวกที่เป็นพ่อค้าเก็บกล้วยไม้ป่าส่งขายต่างประเทศเริ่มรู้ตัว ฉันจึงกลายเป็นศัตรูตัวร้ายของพวกเขาไปโดยปริยาย
 
          อนึ่ง ฉันบอกแล้วว่าการจะศึกษาหาความรู้เรื่องอะไรก็ตามจำเป็นต้องเรียนรู้ทั้งสองด้านซึ่งมีทั้งใหม่และเก่า ช่วงนั้นฉันไม่เคยเห็นกล้วยไม้ที่ส่งมาจากเมืองฝรั่ง อีกทั้งยังไม่รู้ว่าพ่อแม่กล้วยไม้เหล่านั้นมันเกิดในเมืองฝรั่งด้วย
.............................
(หมายเหตุ การเรียนรู้ให้ถึงความจริงต้องกล้าสู้ทั้งสองด้าน(2) : หอมกลิ่นกล้วยไม้ โดย.. ศ.ระพี  สาคริก [email protected])