รู้ทันมะเร็ง:มะเร็งในภาวะฉุกเฉิน | คมชัดลึก

                    เป็นเรื่องน่ายินดีอย่างยิ่งที่นับตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2555 ที่ผ่านมาผู้ป่วยที่มีสิทธิ์การรักษาในทั้ง 3 กองทุนอันได้แก่ กองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ กองทุนประกันสังคมและกองทุนสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ สามารถเข้ารับการรักษาได้ในโรงพยาบาลทั้งของรัฐและเอกชนที่เข้าร่วมโครงการเฉพาะในกรณีเจ็บป่วยฉุกเฉินเท่านั้น เน้นนะครับว่ากรณีเจ็บป่วยฉุกเฉินเท่านั้น โดยผู้ป่วยไม่ต้องวิ่งตะลอนๆ กลับไปรักษาที่โรงพยาบาลตามสิทธิ์ของตนหรือต้องมาสำรองเงินตัวเองออกเป็นค่ารักษาพยาบาลไปก่อน ผู้ป่วยก็สะดวกสบายปลอดภัย โรงพยาบาลก็ไม่มีปัญหาเรื่องการเรียกเก็บค่ารักษาพยาบาลเพราะสปสช.จะรับหน้าที่ในการจ่ายเงินให้แก่สถานพยาบาลไปก่อนแล้วค่อยไปเรียกเก็บจากกองทุนที่ผู้ป่วยมีสิทธิ์อยู่ในภายหลัง

                    และเพื่อมิให้มีปัญหาในทางปฏิบัติ จึงจำเป็นต้องมีความชัดเจนเรื่องนิยามคำจำกัดความของคำว่าเจ็บป่วยฉุกเฉิน ที่สำคัญเพื่อไม่ให้มีปัญหากับผู้ป่วยและญาติว่าเป็นมากขนาดนี้ทำไมหมอยังหาว่าไม่ฉุกเฉินอีก ก็ต้องว่ากันตามประกาศของคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉินที่แบ่ง การเจ็บป่วยฉุกเฉินเป็น 2 แบบคือฉุกเฉินวิกฤติและฉุกเฉินเร่งด่วน ผู้ป่วยฉุกเฉินวิกฤติหมายถึงบุคคลที่มีอาการป่วยหรือบาดเจ็บกะทันหัน หากไม่ได้รับการรักษาทันทีจะมีโอกาสเสียชีวิตสูงหรือมีอาการรุนแรงมากขึ้น เช่น ภาวะหัวใจหยุดเต้น หายใจไม่ออก หอบรุนแรง ภาวะช็อก ชักตลอดเวลา ภาวะเสียเลือดมาก

                    ส่วนผู้ป่วยฉุกเฉินเร่งด่วนหมายถึงบุคคลที่มีอาการป่วยหรือบาดเจ็บเฉียบพลัน หากไม่ได้รับการรักษาโดยเร็วจะเกิดภาวะแทรกซ้อนจนพิการหรือเสียชีวิต เช่น ไม่รู้สึกตัว ชัก เป็นอัมพาต ตาบอดหรือหูหนวกทันที และเจ็บปวดมากทุรนทุราย อ่านแล้วอย่าเพิ่งงง เอาเป็นว่าดูที่อาการของผู้ป่วยขณะนั้นเป็นหลัก ไม่ต้องสนใจว่าเป็นโรคอะไร ทุกโรคที่ผู้ป่วยมีอาการหนักอยู่ในภาวะฉุกเฉินต้องรีบให้การรักษา โดยเน้นที่อาการใน 3 ระบบหลักที่เกี่ยวข้องกับสัญญาณชีพ อันได้แก่ ระบบทางเดินหายใจ ระบบหัวใจและหลอดเลือด และระบบประสาทและสมอง

                    กลับมาที่ภาวะฉุกเฉินที่พบบ่อยในผู้ป่วยโรคมะเร็ง มีทั้งจากที่เกิดจากตัวโรคมะเร็งของอวัยวะนั้นเองและเป็นผลที่ตามมาหลังการรักษาไม่ว่าจะเป็นจากการผ่าตัด การฉายแสง การให้ยาเคมีบำบัด เรียกว่ามีมากมายหลายภาวะ แต่ภาวะฉุกเฉินที่พบบ่อยก็เช่น เสียเลือดเฉียบพลันทั้งภายในและภายนอก ไม่ว่าจะอาเจียนเป็นเลือด ถ่ายเป็นเลือด ไอเป็นเลือด แน่นหน้าอก หายใจไม่ออกจากภาวะน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอดหรือในช่องเยื่อหุ้มหัวใจ หลอดเลือดดำใหญ่ส่วนบนถูกกดทับ เป็นต้น เอาเป็นว่าผู้ป่วยโรคมะเร็งที่เจ็บป่วยฉุกเฉินจวนเจียนจะถึงแก่ชีวิตแล้วก็ไม่ต้องละล้าละลังรั้งรอ รีบเข้าโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุดไว้ก่อน ไม่ต้องพยายามดั้นด้นกลับไปโรงพยาบาลเดิมที่ตนเองมีประวัติการรักษาอยู่ในเวลาหน้าสิ่วหน้าขวานแบบนี้ ถ้าไม่แน่ใจก็โทรสายด่วนเจ็บป่วยฉุกเฉิน 1669 เลยนะครับ...ขอบอก

-------------------------

(หมายเหตุ : คอลัมน์ รู้ทันมะเร็ง : มะเร็งในภาวะฉุกเฉิน : โดย ... นพ.วีรวุฒิ อิ่มสำราญ)