ไขปัญหาสุขภาพแผนจีน:ดูแลหัวใจในหน้าร้อน(2) | คมชัดลึก

                       เรามาดูแลหัวใจต่อจากตอนที่แล้ว....ข้อที่ 4 ความเย็น ความเย็นในที่นี้คือไม่ควรกินเครื่องดื่ม อาหารหรือผลไม้ที่มีฤทธิ์เย็นมากเกินไป มีคำสอนเกี่ยวกับการกินของเย็นที่บันทึกไว้ใน “คัมภีร์จักรพรรดิเหลือง” ว่า “ป้องกันกินเย็นเพราะร้อน” หมายถึง เมื่ออากาศร้อนอบอ้าว คนเราล้วนชอบดื่มกินเย็นๆ เพื่อคลายร้อน เพราะหากอุณหภูมิร้อนเกินอุณหภูมิในร่างกายมากเกินไป อาจเป็นลมได้ แต่ที่คัมภีร์บอกว่าต้องป้องกันการกินเย็น ก็เพราะในขณะที่กินเย็นนั้นควรใส่ใจปกป้องหยางไว้ด้วย หยางในที่นี้ก็คือปกป้องความร้อนไว้ด้วย โดยเฉพาะความร้อนภายในกระเพาะและม้ามไม่ให้ความเย็นทำลายหมดจนเกิดอาการทางเดินอาหารตามมา

                       อีกด้านหนึ่ง เวลาอากาศร้อน ร่างกายร้อนรูขนและต่อมเหงื่อเปิดกว้างกระจายความร้อนออกเพื่อปรับอุณหภูมิในร่างกาย การดื่มน้ำแข็งหรือกินไอศกรีม จะทำให้รูขนปิดทันที ความร้อนจะกระจายออกนอกร่างกายไม่ได้ ยิ่งร้อนระอุจนอาจเป็นลมหมดสติได้ และที่ร้ายกว่านั้นก็คือเส้นเลือดเป็นตะคริว บีบเล็กลงทำให้หัวใจหรือสมองหรือไตขาดเลือดได้

                       เคยมีเพื่อนบ้านที่เกือบเอาชีวิตไม่รอดมาแล้ว เหตุการณ์มีอยู่ว่าหลังกลับจากธุระนอกบ้านที่ร้อนระอุในเดือนเมษายน เธอก็ตรงดิ่งไปหยิบน้ำอัดลมที่แช่จนเป็นวุ้นมาดื่มให้เย็นชื่นใจ อึกแรกชื่นใจมาก อึกที่สองรู้สึกจี๊ดมาที่หัวใจและขึ้นไปที่สมอง จากนั้นก็รู้สึกไม่ดีเลย เจ็บหน้าอกด้านซ้าย หน้ามืด ใจจะขาด หายใจไม่ทั่วท้อง ต้องรีบส่งโรงพยาบาล ระหว่างทางรถติดมาก ชีพจรอ่อนลงไปเรื่อยๆ พอถึงโรงพยาบาลนั่งรอสักพักรู้สึกหายใจแผ่วลงๆ มือไม้อ่อนขาอ่อน พูดไม่มีเสียงออกมาเลย ชีพจรจับไม่เจอ หมอมาช่วยด่วน เข้าห้องฉุกเฉิน ให้อมยาใต้ลิ้น อาการเพลียหายไปเป็นปลิดทิ้งในทันที มือเท้ามีแรง พูดได้สบาย เหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น หมอให้กลับบ้าน กลับถึงบ้านอาบน้ำ อาการเก่ากำเริบอีก อมยาใต้ลิ้นที่หมอให้มา 2 เม็ดไม่หาย ต้องกลับไปโรงพยาบาลนอนรอดูอาการหนึ่งคืน จากนั้นเธอรักษาอาการเช่นนี้อยู่นาน เหมือนกับเป็นโรคหัวใจ แต่ตรวจไม่เคยพบว่ามีอะไรผิดปกติ อาการก็ยังไม่ดีขึ้น จากนั้นมากินน้ำเย็นทีไร อาการกำเริบทุกที ต้องอำลาของเย็นทุกชนิดตั้งแต่นั้นมา สุดท้ายอาการค่อยๆ ดีขึ้นจากการฝังเข็มและกินยาจีน

                       ข้อ 5 ความเย็นของเครื่องปรับอากาศ และพัดลม การอยู่ในห้องแอร์เพื่อหลบร้อนไม่ควรให้ต่างจากอุณหภูมิภายนอกมากเกินไป เพราะเวลาเข้าออกจะทำให้ปรับตัวไม่ค่อยทัน เป็นหวัดได้ง่าย หรืออยู่ในห้องแอร์นานเกินไปนอกจากอากาศไม่ถ่ายเทแล้ว แอร์เย็นตลอด รูขนและต่อมเหงื่อปิดอยู่ตลอด ความร้อนในร่างกายขับออกไม่ได้ จะทำให้รู้สึกร้อนระอุอยู่ภายในพอออกนอกห้องแอร์จะแสบร้อนผิวหนัง จนไม่อยากออกจากห้องแอร์เลย หรือบางคนผิวภายนอกกลับกลัวหนาว และเป็นโรคภูมิแพ้ จามบ่อย เป็นหวัดง่าย เจ็บคอบ่อย ร้อนในบ่อยเป็นต้น หรือตอนนอนกลางคืนปรับแอร์ในอุณหภูมิพอหลับไปอาจทำให้หนาวเย็นจนไม่สบายได้ หรือนอนไม่ใส่เสื้อ ไม่ห่มผ้า แล้วเปิดพัดลม พอตกดึกหลับไปแล้วลมพัดถูกตัวมากๆ ทำให้ไม่สบายได้ จึงควรใส่ใจป้องกันให้ดี

                       โรคที่พบกันมากในฤดูร้อนยังมี ปวดศีรษะ เมาแดด เมาความร้อน เป็นลมแดด จึงไม่ควรอยู่กลางแดดมาก ควรดื่มน้ำเก็กฮวย หล่อฮั้งก้วย เพื่อคลายร้อน เป็นหวัดร้อนชื้น จากการกินน้ำแข็ง ไอศกรีมหรือของเย็นๆ มาก ต้องเข้าใจว่าไม่ใช่กินไม่ได้ แต่หากร่างกายร้อนมากๆ หรือเหงื่อยังไม่แห้ง ควรดื่มน้ำอุณหภูมิธรรมดา ให้ร่างกายปรับตัวก่อน

                       โรคท้องร่วง อากาศร้อน เชื้อโรคแพร่พันธุ์เร็ว อาหารเน่าเสียง่าย ถ้ากินอาการไม่ระมัดระวังจะท้องเสียง่าย หรือหากกินของเย็นมาก กระเพาะและม้ามเย็น ทำให้ย่อยไม่ดี ท้องอืดแน่น เบื่ออาหาร ถ่ายเหลว และกระทั่งเป็นกรดไหลย้อนได้ โรคผดผื่นคัน เนื่องจากเหงื่อขับออกไม่เต็มที่ พิษจึงคั่งค้างตามรูขุมขน จึงเกิดเป็นผดขึ้น

....................

(หมายเหตุ : คอลัมน์ ไขปัญหาสุขภาพแผนจีน : ดูแลหัวใจในหน้าร้อน (2) : โดย...หมอไพร)