เมียงม่าน-เมียนมาร์2:มะเมียะบ่ยอมฮักไผ | คมชัดลึก

               รถโดยสารระหว่างเมืองปุเลงๆ ไปบนถนนเส้นเล็กๆ มุ่งสู่ เมืองมะละแหม่ง หรือที่ชาวพม่าออกเสียงว่า เมาะลัมไยน์ (Mawlamyine) รัฐมอญ ที่ใหญ่เป็นอันดับสามของประเทศ ทั้งยังเป็นเมืองอู่ข่าวอู่น้ำ เพราะตั้งอยู่บนที่ราบปากแม่น้ำสาละวิน ก่อนไหลไปลงทะเลที่อ่าวเมาะตะมะ

             เมืองใหญ่ที่ยังไม่มีสนามบินพาณิชย์ นอกจากสนามบินของทหาร ยังผลให้ 7 ชั่วโมง จากย่างกุ้งนั้น ฉันจำต้องดูดีวีดีละครยอดฮิตของชาวพม่าไปถึง 3 เรื่อง...นางเอกเจ้าแง่กับพ่อหนุ่มแสนง้อ ไม่ต่างจากแนวละครบ้านเราเท่าไรนัก แต่การลงทุนด้านโปรดักชั่นผิดกันมาก

               เสียงเพลงประกอบละครยังอึงคะนึงอยู่ในหู ร่ำๆ จะฮัมตามได้ หากว่าในสำนึกไม่ผุดเสียงหวานเศร้าของนักร้องชาวล้านนานาม สุนทรี เวชานนท์ แทรกเข้ามาเสียก่อน 

              ...ใช่แล้ว ฉันกับนักโบราณคดีส่วนตัว มาถึงดินแดนแห่งตำนานรักขมของเจ้าน้อยศุขเกษม หน่อเนื้อเชื้อกษัตริย์ล้านนา กับมะเมียะ แม่ค้าชาวมอญจากมะละแหม่ง

              ตำนานนี้จะจริงเท็จประการใดไม่ชัด ถามใครที่นั่นก็ไม่มีใครเคยได้ยิน บางทีคงมีแต่คนไทยที่รับรู้เรื่องนี้ ถึงอย่างนั้นฉันก็ยังตั้งใจไปเดินทอดหุ่ยที่ตลาดใหญ่ ใกล้ท่าเรือประจำเมือง กะว่าจะหาสาวมอญที่ละม้ายมะเมียะในจินตนาการ

 มะเมียะของฉันทาแป้งทานาคานวลอร่ามสองข้างแก้ม

               ฉันเดินซอกแซกตามตรอก แล้วมาโผล่หน้าถนนเลียบแม่น้ำ ถือโอกาสสำรวจอาคารพาณิชย์ที่ไล่ระดะไปตามทาง ส่วนใหญ่เป็นสไตล์โคโลเนียล อิทธิพลคงค้างสมัยอังกฤษปกครองเมื่อโพ้นก่อน ฉันได้ยินว่า มีนักวิจัยชาวไทยคนหนึ่งได้รับทุนจากนายห้างขายผ้าเชื้อสายอินเดียย่านพาหุรัด ว่าจ้างให้ตามสืบหาบ้านเก่าต้นตระกูลของเขา ซึ่งอพยพมาจากอินเดีย มาปักหลักทำธุรกิจค้าผ้ามัสลินในละแวกนี้ ฉันแอบมองหาตึกโคโลเนียลที่ขายผ้าเล่นๆ เหมือนกัน แต่ไม่พบ

               ชาวบ้านที่นี่พูดภาษาไทยได้หลายคน เพราะเคยทำงานในเมืองไทย พวกเขาผ่านด่านที่ อ.แม่สอด จ.ตาก ซึ่งเป็นด่านที่ใกล้มะละแหม่ง พวกเขามีน้ำใจเหลือหลาย นอกจากพาไปจองรถทัวร์ขากลับแล้ว ยังแนะนำให้ฉันไปนมัสการเจดีย์ไจก์ตะหลั่น เจดีย์สำคัญประจำเมือง

               ต้องขอบคุณคุณองค์ บรรจุน นักเขียนเชื้อสายมอญ ที่พูดถึงเจดีย์นี้ให้ฉันฟังว่า ชาวมอญออกเสียงเจดีย์นี้ว่า "กยาจก์เซมหล่าน" แปลว่า วัดพระมอญเชื้อสายไทยแตกพ่าย กยาจก์ แปลว่า พระ หรือพระเจดีย์ ส่วนเซม แปลว่า สยาม เมื่อ 200 ปีก่อน คนมอญจากที่นั่นอพยพหนีมาอยู่ปทุมธานี...คุณองค์บอกด้วยว่า เล่ากันต่อๆ มาว่า วัดนี้เป็นสถานที่สาบานรักของมะเมียะกับเจ้าน้อยศุขเกษม

               จากยอดเนินที่ตั้งเจดีย์ ฉันเหม่อมองสาละวินในระยะไกล เรื่องราวเหนือผิวน้ำพลิ้วไปตามพยับแดด สะพานเมาะตะมะ หรือสะพานมะละแหม่ง (แล้วแต่ชาวบ้านฝั่งไหนเรียก) ทอดตัวเชื่อมสองเมือง มองเห็นเกาะฮะมาง หรือเกาะบาลู อยู่ไม่ไกล ชาวพม่าเข้ามาตั้งถิ่นฐานแทนที่ชาวมอญดั้งเดิมมากขึ้น มอญขนานแท้จึงร่นไปปักหลักที่เกาะฮะมาง

                ฉันมองจานดาวเทียมเหนือหลังคาบ้านหลายหลัง อดสงสัยไม่ได้ว่า เมื่อพม่าเปิดประเทศ...มะเมียะของฉันจะยังคงรักมั่นในเจ้าน้อยศุขเกษมหรือไม่?
..................................................................................
(ติดตามตอนต่อไปอาทิตย์หน้า...สิเรียม)

......................................
(เมียงม่าน ... เมียนมาร์ : ตอนที่ 2 - มะเมียะบ่ยอมฮักไผ มอบใจ๋หื้อ...? โดย...เรื่องและภาพ - ยุวดี วัชรางกูร)