
จิตสาธารณะนักเรียน ภารกิจที่ยิ่งใหญ่สตรีชัยภูมิ2
จิตสาธารณะนักเรียน ภารกิจที่ยิ่งใหญ่สตรีชัยภูมิ 2 โดย...หทัยรัตน์ ดีประเสริฐ
"ทุกวันนี้เยาวชนคนรุ่นใหม่เอาใจใส่สมบัติสาธารณะน้อยมาก บางคนมีพฤติกรรมที่ส่อไปในทางที่ก้าวร้าว ทำลายสมบัติของโรงเรียนอีกต่างหาก จึงจำเป็นต้องหาทางแก้ไข หากปล่อยไว้ปัญหานี้จะพอกพูนเพิ่มขึ้นทำให้สมบัติสาธารณะใช้งานได้น้อยลงกว่าที่ควรจะเป็น และต้องซ่อมแซมทั้งๆ ที่ยังไม่ถึงเวลา ในฐานะผู้บริหารจึงได้คิดค้นรูปแบบการบริหารจัดการให้นักเรียนมีจิตสาธารณะ โดยใช้หลักการบริหารแบบมีส่วนร่วม และนวัตกรรมที่ชื่อว่า "นวกิจ" มาใช้ในโรงเรียน ผลปรากฏว่านักเรียนทั้ง 419 คน มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์มากขึ้น" เติม แสงไทยารักษ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนสตรีชัยภูมิ 2 กล่าว
นวัตกรรม "นวกิจ" เป็นการบูรณาการเรียน 8 สาระการเรียนรู้กับกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนให้มีพฤติกรรมที่พึงประสงค์ในการพัฒนาจิตสาธารณะนักเรียนไปพร้อมๆ กัน อันประกอบด้วย 1.กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย พัฒนาจิตสาธารณะนักเรียนผ่านกิจกรรมการเขียนเรียงความ และคำขวัญ เรื่องการใช้ของสาธารณะร่วมกัน 2.กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาตร์ ผ่านกิจกรรมสำรวจสภาพโต๊ะ-เก้าอี้-ประตู-หน้าต่าง 3.กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนา และวัฒนธรรม ผ่านกิจกรรมคุณธรรมพอเพียง 4.กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา ผ่านกิจกรรมดูแล บำรุง รักษาอุปกรณ์กีฬา
5.กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปศึกษา กิจกรรมศิลปะเพื่อการอนุรักษ์ 6.กลุ่มสาระการงานอาชีพและเทคโนโลยี กิจกรรมโครงงานรียูส 7.กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ English Today for public 8.กลุ่มกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน กิจกรรมอาสาพัฒนา 9.กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน กิจกรรมอาสาบำเพ็ญประโยชน์
ทดลองใช้ตั้งแต่ปีการศึกษา 2548 กระทั่งปัจจุบันพบว่าผลการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านจิตสาธารณะของนักเรียน จากการสนทนากลุ่มของครูผู้สอน และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน เมื่อมีการใช้รูปแบบ "นวกิจ" ทั้ง 9 กิจกรรมแล้ว นักเรียนหลีกเลี่ยงการใช้หรือการกระทำที่จะทำให้เกิดความชำรุดเสียหายต่อส่วนรวมที่ใช้ประโยชน์ร่วมกันของกลุ่ม นักเรียนมีพฤติกรรมการใช้ การดูแลรักษาของส่วนรวม ใช้ของส่วนรวมแล้วเก็บเข้าที่อย่างเป็นระเบียบ
ถือเป็นหน้าที่ที่จะมีส่วนร่วมในการดูแลรักษาของส่วนรวมในวิสัยที่ตนสามารถทำได้ นักเรียนมีพฤติกรรมการทำตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายเพื่อส่วนรวมอย่างกระตือรือร้น มีความตั้งใจรับอาสาที่จะทำงานเพื่อส่วนรวมให้สำเร็จ เคารพสิทธิในการใช้ของส่วนรวมที่เป็นประโยชน์ร่วมกันของกลุ่ม นักเรียนมีพฤติกรรมการได้รับความไว้วางใจไม่ยึดครองของส่วนรวมมาเป็นของตนเอง การเปิดโอกาสให้ผู้อื่นได้สามารถใช้ของส่วนรวมนั้นได้อย่างทั่วถึง
"หนุ่ย" ธัญธร ภูผาลี หัวหน้าน้องนักเรียนชั้น ม.3 ยอมรับว่าก่อนที่จะมีโครงการ นักเรียนส่วนใหญ่เกี่ยงกันทำงานเเละไม่รับผิดชอบ บางครั้งเพื่อนๆ มักจะบอกว่าไม่ใช่หน้าที่ที่ต้องการรักษาสมบัติสาธารณะของโรงเรียนแต่อย่างใด ในฐานะที่เป็นหัวหน้าห้องได้รณรงค์ให้เพื่อนๆ ในโรงเรียนช่วยกันดูแลห้องน้ำให้สะอาด แรกๆ ก็ถูกต่อต้าน แต่เมื่อได้กระทำทุกวันก็รู้สึกสนุกและรู้สึกว่าเป็นหน้าที่ ปัจจุบันเพื่อนๆ ยอมรับว่าเป็นโครงการที่ดี ไม่ต่อต้านเพราะเวลาไปใช้บริการห้องน้ำรู้สึกสะอาดและสบายใจ
หนุ่ย บอกว่า โรงเรียนของเขามีต้นไม้ไม่ต่ำกว่า 1,000 ต้น มีการช่วยเหลือชุมชน เช่น มีการรำขบวนแห่เทียนพรรษาของวัดอัมพา บ้านเล่า เวลามีงานศพก็จะมีการรำหน้าศพ และบริการน้ำดื่มแก่ผู้มาร่วมงาน นักเรียนจะออกไปเเนะนำชุมชนให้รู้จักวิธีป้องกันตนจากไข้หวัดนกและยาเสพติด ส่วนในทุกเย็นวันจันทร์-ศุกร์ หลังเลิกเรียนก็จะมีการซ้อมกีฬา โดยเฉพาะกีฬาแฮนด์บอล ได้รับรางวัลจากการแข่งขันในระดับภาคทุกปี และในปี 2551-2552 ได้รับรางวัลชนะเลิศระดับชาติจากการแข่งขันกีฬาเยาวชนแห่งชาติ ที่ จ.ชุมพร และเขาตัดสินใจเรียนต่อ ม.4 ที่โรงเรียนเล็กๆ แห่งนี้ เพื่อสานต่อโครงการนี้อีกด้วย
เช่นเดียวกับ "ปอนด์" ปารชาติ สมัตถะคี นักเรียนชั้นเดียวกัน ที่ยืนยันว่าเมื่อก่อนตอนอยู่ ม.1 สถานที่ไม่ค่อยสะอาด โต๊ะเก้าอี้ชำรุดเสียหาย ขยะทิ้งไม่เป็นที่ ทำให้โรงเรียนไม่สะอาดบ้าง นักเรียนไม่ให้ความร่วมมือในการดูแลรักษาสิ่งของส่วนรวม แต่พอมีโครงการจิตสาธารณะนักเรียน สภาพแวดล้อมโดยรวมของโรงเรียนดีมากเลยทีเดียว
ทั้งนี้ ผอ.เติม กล่าวว่า เยาวชนซึ่งอยู่ในโรงเรียนเป็นประชากรของสังคมที่สะท้อนภาพปัญหาของสังคมระดับชาติได้อย่างดี หากสามารถแก้ปัญหานักเรียนขาดระเบียบวินัย นักเรียนมีคุณธรรม จริยธรรมต่ำ ขาดความสำนึกต่อความรู้สึกของสังคม ให้มีความกตัญญูกตเวทีต่อถิ่นเกิด และบรรพบุรุษ ลดปัญหาการทำลายทรัพย์สินส่วนรวม มีจิตสำนึกและใช้สาธารณสมบัติคุ้มค่า รู้จักเสียสละ มีจิตสาธารณะได้แล้ว จะทำให้สังคมในชุมชน ระดับหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ หรือตัวเมืองใหญ่ และประเทศชาติโดยรวมดีขึ้นได้ในที่สุด
.............................
(จิตสาธารณะนักเรียน ภารกิจที่ยิ่งใหญ่สตรีชัยภูมิ 2 โดย...หทัยรัตน์ ดีประเสริฐ )



