นกกระเบื้องผา | คมชัดลึก

                   วงศ์นกเขนและนกจับแมลง (Muscicapidae) เป็นหนึ่งในวงศ์ที่มีสมาชิกมากที่สุด ไม่ใช่เพียงแค่ชนิดนกในเขตร้อนอย่างประเทศไทยอย่างเดียว ทั้งในยุโรปและแอฟริกาเองก็มีจำนวนชนิดของนกเขนและนกจับแมลงหลากหลายเป็นอันดับต้นๆ เช่นกัน (จริงๆ แล้วจะว่าเป็นอันดับหนึ่งเลยก็ไม่ผิด)

                  ชนิดที่เรียกว่านกจับแมลง (Flycatcher) มักมีขนาดเล็กและหากินโดยการโฉบจับแมลงกลางอากาศ ส่วนอีกกลุ่มที่ชอบล่าเหยื่อบนพื้นดินนั้นมีความหลากหลายตั้งแต่ขนาดตัวไปจนถึงรูปร่างหน้าตาและพฤติกรรม ได้แก่ นกปีกสั้น (Shortwing) นกเขน (Robin, Redstart) นกกระเบื้อง (Rockthrush) นกยอดหญ้า (Chat) นกเอี้ยงถ้ำ (Whistlingthrush) และนกกางเขนน้ำ (Forktail) ชนิดที่มีขนาดใหญ่อย่างนกกระเบื้องและนกเอี้ยงถ้ำมีรูปร่างคล้ายนกเดินดง (Thrush) จึงเป็นที่มาของชื่ออังกฤษและการจัดอนุกรมวิธานโดยอิงลักษณะภายนอกหรือสัณฐานวิทยา ทุกชนิดที่ไม่ใช่ “นกจับแมลง” ล้วนเคยถูกจัดอยู่ในวงศ์นกเดินดง (Turdidae)

                  นอกจากลักษณะภายนอกและพฤติกรรมบางอย่างของนกกลุ่มนี้จะคล้ายนกเดินดงมากแล้ว สีสันของนกกระเบื้อง (Rockthrush) ตัวเมียยังมีลายสีน้ำตาลทั่วทั้งตัวเหมือนนกเดินดงในสกุล Zoothera มากๆ แต่จริงๆ แล้วมีเชื้อสายใกล้ชิดกับนกยอดหญ้า (Chat) และนกเขนในกลุ่ม Redstart ที่มักหากินด้วยการเกาะในที่โล่งเพื่อมองหาแมลงและสัตว์เล็กๆ ตามพื้น มีนิสัยคล้ายนกกระเบื้องตรงที่ชอบกระดกหางและคลี่ขนหางออกยามตกใจ

                  นกกระเบื้อง ที่พบได้แพร่หลายที่สุดคือ นกกระเบื้องผา (Blue Rockthrush) ซึ่งเป็นนกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์ที่พบได้ทั่วประเทศ ตัวผู้มีแถบคาดตาสีดำ ชนิดย่อย pandoo มีสีน้ำเงินทั่วทั้งตัว ส่วนชนิดย่อย philippensis มีสีน้ำตาลแดงตั้งแต่อกลงไปถึงใต้หาง นกตัวเมียมีลำตัวสีน้ำตาล มีลายสีน้ำตาลเข้มที่ด้านล่างของลำตัว และด้านบนเป็นสีน้ำตาลอมฟ้า แต่ในชุดขนนอกฤดูผสมพันธุ์ทั้งสองเพศจะมีลายเกล็ดสีขาวดำประปรายทั่วตัว โดยเฉพาะบริเวณใต้ท้อง ชนิดย่อยที่ประจำถิ่นทางภาคใต้ (madoci) มีสีเหมือน pandoo แต่เข้มกว่า ส่วนลูกผสมระหว่างชนิดย่อย pandoo และ philippensis ที่ตัวผู้มีสีน้ำตาลแดงที่ก้นและท้องเล็กน้อยก็พบได้ไม่ยาก

                  นกกระเบื้องผาเป็นนกที่พบได้บ่อยในถิ่นอาศัยแทบทุกประเภท โดยเฉพาะตามเขาหินปูน พบได้ตั้งแต่ทางตอนใต้ของทวีปยุโรป แอฟริกา ไปจนถึงญี่ปุ่น ช่วงฤดูหนาวนกบางตัวอาจอพยพลงไปไกลถึงออสเตรเลีย มีการวิจัยทางดีเอ็นเอบ่งชี้ว่านกกระเบื้องผาที่พบในเอเชียตะวันออกอาจเป็นคนละชนิดกับทางยุโรปและตะวันออกกลาง

................................
(นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกกระเบื้องผา)