ละลานตา'ล้านบัวแดง' | คมชัดลึก

                  แสงตะวันยามเช้าเริ่มสาดส่อง จนเห็นภาพดอกบัวสายสีชมพูอมแดงที่กำลังบานสะพรั่ง แยกออกจากราตรีกาล บรรยากาศโรแมนติกอบอวลไปทั่วทั้งบริเวณ ผสมผสานกับกลิ่นอายเรื่องราวของความรัก ตามนิทานพื้นบ้านที่เล่าสืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคน จนเกิดเวิ้งน้ำกว้างไกล ดึงดูดนักเดินทางมุ่งสู่ หนองหาน เพื่อมาอิ่มเอมกับบัวพ้นน้ำเหล่านี้

                  ทะเลบัวแดง ใน หนองหานกุมภวาปี บ้านเดียม ต.เชียงแหว อ.กุมภวาปี จ.อุดรธานี มีเนื้อที่กว่า 23,000 ไร่ กินพื้นที่ถึง 3 อำเภอ เรื่องความอุดมสมบูรณ์คงไม่ต้องพูดถึง เพราะมากมายไปด้วยสัตว์น้ำนานาชนิด 

                  คืนก่อนเดินทางมายังทะเลบัวแดงแห่งนี้ มีโอกาสนั่งฟังประสบการณ์การท่องทะเลบัวจากพี่เจี๊ยบ อภินันท์ บัวภักดี บก.อนุสาร อสท. ที่นักท่องเที่ยวหลายคนคงเคยอ่านงานของเขา พร้อมทั้งโชว์ผลงานที่ได้ลงตีพิมพ์ในหนังสือเล่มล่าสุด ให้เห็นถึงความอลังการของดอกบัวนับล้านเป็นน้ำจิ้มก่อนที่จะได้สัมผัสจริงในวันรุ่งขึ้น 

                  ตีห้าทุกคนในกลุ่มพร้อมกันอยู่ที่รถ นั่งเงียบคล้ายกับยังไม่พร้อมจะตื่น หรือปล่อยให้เราได้สำนึกบาปที่มาถึงรถแบบวิ่งตามเวลา เดินทางมาถึงท่าเรือบ้านเดียมตั้งแต่ยังมืดสนิท จนเห็นดาวสุกใสอยู่บนม่านสีดำ เหลือเวลามากพอที่จะเดินอยู่ในความมืด หามุมดีๆ ดูแสงเช้าส้มๆ แดงๆ โหนขอบฟ้า ก่อนจะรีบขยับตัวลงเรือไฟเบอร์สีจัดจ้าน ให้ทันพระอาทิตย์ที่สูงขึ้นตามวงโคจร

                  เรือติดเครื่องค่อยๆ พาเราแหวกผืนน้ำล่องไปตามช่องระหว่างกอบัว จนกระทั่งเห็นเงาของพระอาทิตย์เต้นไปบนคลื่นผิวน้ำหลังดอกบัวที่บานรับแสงเช้าอย่างมีความสุข นกน้ำที่อาศัยอยู่ตามกอหญ้ากลางน้ำเริ่มทยอยบินออกหากิน ควายที่ชาวบ้านเลี้ยงไว้ สบโอกาสลงน้ำกินดอกบัวอย่างสบายใจจนตัวอ้วนพี เป็นภาพที่เห็นได้อย่างไม่มีเบื่อกลางท้องน้ำแห่งนี้

                  บัวสายออกดอกสีชมพูหนาแน่นเป็นบางช่วง นายท้ายเปลี่ยนจากการเดินหน้าด้วยแรงยนต์มาเป็นเคลื่อนที่ด้วยการพายค่อยๆ ขยับ ลดความเสียหายที่จะเกิดกับกอบัวไปได้เยอะ พานักท่องเที่ยวที่เช่าเหมาเรือเข้าไปอยู่ในทะเลบัวแดง ถ้ามีโอกาสได้ไต่ระดับขึ้นไปอากาศแล้วมองมาแบบสายตาของนกแล้วล่ะก็ คงเห็นเรือเหลือแค่ลำเล็กๆ เมื่อเทียบกับพื้นที่สีชมพูๆ กว้างใหญ่

                   ต่างคนต่างสาละวนกับการถ่ายรูปไว้เป็นที่ระลึกกันอย่างเต็มอิ่ม แม้จะมีการขยับตัวบนเรืออยู่ตลอดเวลา แต่เรือก็ไม่โคลงมากจนน่าหวาดเสียว เพราะเป็นเรือท้องแบน ทำให้ที่มีความสมดุลสูงและปลอดภัยมาก แต่เพื่อความไม่ประมาทควรใส่เสื้อชูชีพไว้เสมอ

                  ความสมดุลทางระบบนิเวศทำให้บัวกับพืชน้ำชนิดอื่นแบ่งเวลาในการใช้พื้นที่กันอย่างลงตัว ช่วงหน้าฝนพืชผิวน้ำอย่าง ต้นสนมและพืชน้ำชนิดอื่นๆ จะครอบครองน่านน้ำเกือบทั้งหมด ด้วยรากที่ยาวถึงหน้าดินช่วยป้องกันไม่ให้สาหร่ายต่างๆ สามารถลงรากปักฐานแย่งพื้นที่บัวสายได้ จนถึงปลายหน้าฝน ลมที่แรงขึ้นจะพัดพาเจ้าพืชลอยน้ำเหล่านี้เข้าหาฝั่ง เปิดโอกาสให้บัวสายออกดอกสีชมพูแดงได้อย่างเต็มที่ นานๆ ถึงจะได้เห็นดอกบัวสีขาวแซมมาสักดอกหนึ่ง

                  บัวสายนี้ นอกจากความสวยงามแล้ว ส่วนต่างๆ ของบัว ชาวบ้านสามารถนำไปต้มยำทำแกงได้หลายเมนูรวมถึงของหวานด้วย แต่ที่น่าจะถูกใจสำหรับนักชิมขั้นก้าวหน้า คือ การนำสายบัวสีม่วงอ่อนๆ มาผ่านการสร้างสรรค์โดยแม่ครัวพื้นบ้าน ปรุงรสเป็นส้มตำสายบัวปลาร้า จะใส่เป็นตัวๆ หรือแค่น้ำ แล้วแต่ลูกค้าเรียกร้อง อาหารสากลที่คนทุกภาคเข้าใจในภาษาของรสชาติ

                  แต่บัวสายก็ไม่พ้นการรุกรานของสัตว์ต่างด้าวอย่างหอยเชอรี่ ตัวเขมือบที่กินพืชทุกอย่างที่ขวางหน้า แต่ชาวบ้านที่นี่ก็เอาคืนด้วยการนำมาย่างขายเป็นของขบเคี้ยวให้นักเดินทางต่างถิ่นได้ทดลองชิมกันอย่างถ้วนทั่ว

                  เรื่องเล่าเหนือการพิสูจน์ และจินตนาการที่ตื่นเต้นมักจะง่ายต่อการจดจำ เกิดเป็นนิทานพื้นบ้านต่างๆ ที่นี่เองก็มีตำนาน ผาแดงนางไอ่คำ เป็นเรื่องราวความรักที่ไม่สมหวังของพญานาคที่หลงรักมนุษย์ แปลงกายเป็นกระรอกขาวเพื่อเรียกร้องความสนใจจากสาวที่หลงรัก อันเป็นความต่อเนื่องจากปางก่อน  แต่ต้องมาเสียชีวิตเพราะถูกลูกดอกอาบยาพิษของนายพรานบนโลกมนุษย์ จนทำให้บรรดาพญานาคขึ้นมาจากโลกบาดาลเพื่อมาแก้แค้น จมเมืองหายไปทั้งเมืองจนกลายเป็นหนองหาน เหลือเพียงเกาะกลางน้ำเพียงสอง-สามเกาะ บริเวณหนองหานจะมีสถานที่สำคัญทางศาสนา ตั้งอยู่โดยรอบ อย่างเช่น พระธาตุดอนแก้ว พระธาตุบ้านเดียม พระธาตุจอมศรี อันเป็นที่สักการบูชาของชาวบ้านทั่วไป

                  พระธาตุบ้านเดียม ที่อยู่ติดกับท่าเรือ เป็นพระธาตุเก่าแก่ที่นักโบราณคดีสันนิษฐานว่าจะสร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 11-13 องค์พระธาตุปัจจุบันสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2509-2510 ชาวบ้านเล่าว่า องค์พระธาตุเคยล้มลงพร้อมกับพระธาตุพนมมที่เป็นต้นแบบ ด้านหน้าองค์พระธาตุประดิษฐานพระพุทธรูปองค์หลวงปู่ที่ชาวบ้านแถบนี้ให้ความเคารพนับถือมาก สังเกตได้จากความหนาของทองคำเปลวที่ปิดอยู่ที่พระพักตร์ ทั้งนี้ทางชุมชนได้จัดสร้างหอสวรรค์ เป็นอาคารไม้โครงเหล็กสูงประมาณ สองเมตร ไว้ให้ขึ้นไปไหว้พระปิดทององค์หลวงปู่อย่างใกล้ชิด

                  ที่นี่มีข้อแม้ที่ขัดใจนักสิทธิสตรี ตรงที่ห้ามผู้หญิงเข้าไปปิดทององค์หลวงปู่ด้วยตนเอง คงเป็นคำถามที่ต้องการคำตอบที่ยากจะถูกใจ โดยสามารถฝากคุณลุงที่เฝ้าองค์หลวงปู่ ช่วยปิดทองแทนให้ได้ เครื่องสักการะองค์หลวงปู่ที่นี่แตกต่างจากที่อื่น ตรงที่ธูปเทียนทองจะเป็นเลขคู่ ของที่ใช้สำหรับสักการะองค์หลวงปู่ก็ให้ไหว้เป็นคู่ ไม่ว่าจะเป็นธูป เทียน ทองคำเปลว

                  ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการชมความงามของทะเลบัวแดง เริ่มตั้งแต่เข้าหน้าหนาวประมาณเดือนตุลาคมถึงมีนาคม ในแต่ละเช้าพอเริ่มมองเห็นใบไม้เป็นสีเขียวก็โดดลงเรือกันได้เลย ดอกบัวจะบานรอรับตั้งแต่หัวค่ำจนถึงประมาณ 11 โมงเช้าของอีกวันหนึ่ง แต่ถ้าอากาศเย็นพอก็อาจจะต่อเวลาได้ถึงบ่ายโมง หลังจากที่แดดแรงเกินจะต้านทาน ดอกบัวก็จะหุบลงถนอมกลีบบอบบาง จนกว่าอากาศจะเย็นลงอีกครั้งหนึ่งเป็นอย่างนี้ทุกวันจนกว่าจะเหี่ยวแห้งเฉาไป

                  ค่าใช้จ่ายที่พอจะประมาณได้ ค่าเรือพาล่องชมอย่างใกล้ชิด ระยะทางแบบวงเวียนเล็กใช้เวลาไม่เกิน 1 ชั่วโมง มีค่าใช้จ่าย 300 บาท แต่ถ้าไม่จุใจจะเลือกแบบวงเวียนใหญ่ระยะทาง 8-9 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมงครึ่งถึง 2 ชั่วโมง ค่าบริการแบบสมเหตุสมผลที่ 500 บาท สำหรับฤดูการท่องเที่ยว 2554-2555 ถ้ามากันกลุ่มเล็ก ก็มีเรือเล็กคอยให้บริการในราคาท่านละ 100 บาท เรือทุกลำให้ความสำคัญกับความปลอดภัย มีเสื้อชูชีพและหลังคาพร้อมสรรพ โดยเรือเหล่านี้ได้รับการสนับสนุนจาก สโมสรโรตารี่ไทยและเกาหลี ช่วยกันบริจาค เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวที่ดำเนินการโดยชาวบ้านเดียม ทำให้ชุมชนแห่งนี้เข้มแข็งขึ้น

                  เพราะสภาพอากาศเปลี่ยนแปลงบ่อยเหลือเกิน ก่อนเดินทางควรตรวจสอบสภาพความสมบูรณ์ของทะเลบัวแดง และความพร้อมในการให้บริการของชาวบ้านในพื้นที่ได้ที่ ผอ.รักเกียรติ ศรีลาวงศ์ 08-4798-9016 ซึ่งเป็นผู้จุดกระแสการท่องเที่ยวทะเลบัวแดง กุมภวาปี แต่ถ้าสนใจสถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานอุดรธานี ยินดีให้คำแนะนำโทร.0 42 32 5406-7

.........................................
(ชวนเที่ยว : ละลานตา ล้านบัวแดง โดย...กิตตินันท์ รอดสุพรรณ [email protected])