เสรีภาพที่ผลัดใบ ในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
เสรีภาพที่ผลัดใบ ในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดย...ทีมข่าวการศึกษา
กลายเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์ถึงเสรีภาพทางวิชาการของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) หลังจากที่ ศ.ดร.สมคิด เลิศไพฑูรย์ อธิการบดี มธ. โพสต์ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว "Somkit Lertpaithoon" ใจความว่า "ที่ประชุมกรรมการบริหารมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งประกอบด้วยคณบดี ผู้อำนวยการสำนักสถาบัน มีมติเอกฉันท์ว่ามหาวิทยาลัยไม่อนุญาตให้ใช้พื้นที่มหาวิทยาลัยเพื่อเคลื่อนไหวกรณีประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 อีกต่อไป
เพราะมหาวิทยาลัยเป็นสถานที่ราชการ การอนุญาตต่อไปอาจทำให้คนเข้าใจผิดว่าเป็นการดำเนินการของมหาวิทยาลัย หรือมหาวิทยาลัยเห็นด้วยกับการดำเนินการดังกล่าวข้างต้น อีกทั้งอาจนำมาซึ่งความขัดแย้งอย่างรุนแรงภายในบริเวณมหาวิทยาลัย จนไม่อาจดูแลความปลอดภัยของบุคคลและทรัพย์สินของมหาวิทยาลัยได้" จนเกิดกระแสต่อต้าน สนับสนุนจากนักวิชาการ นักศึกษา รวมถึงประชาชน ทั้งในและนอกมธ.
โดยด้านหนึ่งตั้งคำถามกับ มธ.ว่า วันนี้เสรีภาพของลูกแม่โดมยังมีอยู่หรือไม่ โดยผู้ที่ออกมาต่อต้านมติดังกล่าว อาทิ ศ.ดร.ชาญวิทย์ เกษตรศิริ อดีตอธิการบดี มธ. รศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล รองอธิการบดี มธ. ที่ระบุว่ามติดังกล่าวเป็นการปิดกั้นเสรีภาพความคิดเห็นทางวิชาการ หรือกลุ่มองค์การนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (อมธ.) ยื่นหนังสือขอให้มีการทบทวนมติดังกล่าว พร้อมแสดงท่าทีคัดค้านอย่างชัดเจน
ขณะที่กลุ่มสนับสนุน อย่างกลุ่มวารสารต้านนิติราษฎร์ ขอให้อธิการบดี มธ.ตั้งกรรมการสอบสวนทางวินัยรวมถึงดำเนินคดีตามกฎหมายกับกลุ่มนิติราษฎร์ เพราะเห็นว่ากลุ่มนิติราษฎร์ อ้างใช้ มธ.ล้มสถาบันกษัตริย์ โดยเสนอขอให้มีการแก้ไขประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 เรียกได้ว่า ใครเป็นอธิการ มธ.ยุคนี้คงกลืนไม่เข้าคายไม่ออก แต่ศ.ดร.สมคิด เองก็ออกมาย้ำผ่านสื่อตลอดเวลาว่า "ธรรมศาสตร์ยังมีเสรีภาพทุกตารางนิ้ว เพียงแต่มติที่ออกมาก็เพื่อความปลอดภัย เชื่อว่าในสมัย ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์ คงมีกรณีห้ามคนมาพูดใน มธ. เพียงแต่เรื่องนั้นไม่ใช่ประเด็นทางการเมือง หรือแม้แต่ในสมัย 14 ตุลาคม 2516 ที่นายเสกสรรค์ ประเสริฐกุล ใช้พื้นที่บริเวณลานโพธิ์เพื่อเรียกร้องประชาธิปไตย เชื่อว่าเป็นการรวมตัวกันขึ้นมาโดยไม่มีการขออนุญาตใช้พื้นที่ หากมีการขออนุญาต
ผมก็เชื่อว่า ดร.ป๋วยก็คงไม่อนุญาตให้ใช้ เพราะเห็นว่าเป็นการเคลื่อนไหวที่อาจนำไปสู่ความรุนแรงได้ กรณีของคณะนิติราษฎร์ เราเห็นว่าเป็นความเคลื่อนไหวที่ส่งผลกระทบไปทุกจังหวัดทั่วประเทศ ส่อให้เห็นความรุนแรงที่อาจจะเกิดขึ้น ผมเป็นอธิการบดีต้องมีส่วนรับผิดชอบ
"เมื่อมีกระแสต่อต้านและอาจนำไปสู่ความขัดแย้งรุนแรง อาจส่งผลกระทบต่อกลุ่มนิติราษฎร์ โดยเฉพาะดร.วรเจตน์ ภาคีรัตน์ อาจารย์ภาควิชากฎหมายมหาชน คณะนิติศาสตร์ ทางผู้บริหารของธรรมศาสตร์มีความกังวลและคาดเดาได้ว่า จากการดำเนินกิจกรรมและการเคลื่อนไหวทางวิชาการของกลุ่มนิติราษฎร์น่าจะเกินขอบเขตไปสู่การเคลื่อนไหวทางการเมือง จึงจำเป็นต้องตัดไฟแต่ต้นลม เพื่อไม่ให้สถานการณ์บานปลายไปมากกว่านี้ โดยจะเห็นได้จากการเริ่มมีการเผาหุ่นแกนนำนิติราษฎร์และเชื่อว่าหากปล่อยไปอาจจะเกินเลยไปจะไม่เป็นผลดีทั้งกลุ่มนิติราษฎร์และดร.วรเจตน์" ศ.ดร.สมคิดกล่าว
แม้มติดังกล่าวจะออกโดยผู้บริหาร มธ.ถึง 30-40 คน แต่กระแสต่อต้านมากลับส่งผลไปที่ ศ.ดร.สมคิด เพียงคนเดียว และกลุ่มนิติราษฎร์พุ่งไปที่ดร.วรเจตน์เพียงคนเดียว ถือว่าเป็นเรื่องที่ไม่น่าจะดีนัก การหยุดกิจกรรมเคลื่อนไหวทางการเมืองที่นำไปสู่การบานปลายและเป็นเหตุให้เกิดความขัดแย้งรุนแรง ที่อาจจะก่อให้เกิดความเสียหายโดยรวมของสังคมไทย สังคมธรรมศาสตร์และทรัพย์สินของธรรมศาสตร์ ทำอย่างไรเพื่อให้มาตรา 112 เพลาลงและทุกคน ทุกกลุ่มที่เริ่มมีความคิดและต่างความเห็นที่อาจนำไปสู่ความขัดแย้งรุนแรงยุติลงได้
"ผมจำเป็นต้องดำเนินการ แต่คำว่าเสรีภาพทุกตารางนิ้วในธรรมศาสตร์ ไม่มีการปิดกั้นหรือขัดต่อเจตนารมณ์ของผู้ก่อตั้งหรือปณิธานของชาวธรรมศาสตร์แต่อย่างใด ทุกอย่างสามารถดำเนินไปได้ตามกรอบของกฎหมายและต้องไม่เกินขอบเขต" ศ.ดร.สมคิดกล่าว
ถือเป็นบทเรียนหน้าใหม่ที่สังคมไทยโดยเฉพาะในวงการวิชาการต้องกลับมาคิดและตีความให้ชัดเจน ว่าอะไรคือเสรีภาพทางวิชาการที่แท้จริง และท้ายที่สุดหากเสรีนั้นไปกระทบกับสิทธิของผู้อื่นจะจำเป็นต้องมีขอบเขตของความถูกต้องรวมอยู่หรือไม่ อย่างไรก็ตาม เรื่องที่เกิดขึ้นยังคงต้องเกาะติดกระแสต่อไปว่าจะจบลงเช่นไร เพราะขณะนี้สองฝั่งสองฝ่าย ก็ยังมีข้อขัดแย้ง เหตุผลของตนเอง แถมยังขยายวงกว้างเชื่อมโยงเรื่องการเมืองเข้ามาอีกด้วย
........................................
(เสรีภาพที่ผลัดใบ ในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดย...ทีมข่าวการศึกษา)