ชวนเด็กไทย 'เรียนรู้ภัยพิบัติ'
ชวนเด็กไทย 'เรียนรู้ภัยพิบัติ' 'สึนามิโมเดล เพื่อการเรียนรู้' โดย...พิมพ์ชนก ศรเพชร
"เหตุการณ์สึนามิเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2547 ทำให้นักเรียนสงสัยว่า ทำไมแผ่นดินไหวแล้วน้ำถึงลด ทำไมเกิดคลื่นลูกใหญ่มาก คลื่นสึนามิต่างจากคลื่นทะเลปกติอย่างไร ผมไม่สามารถตอบนักเรียนได้ทั้งหมด อยากให้เขาเรียนรู้นอกห้องเรียน จึงให้สร้างโมเดลขึ้นมา" อาจารย์ดิลก อุทะนุต อาจารย์ผู้เชี่ยวชาญงานพัฒนาหลักสูตรการเรียนรู้ภัยพิบัติ ร.ร.สตรีวัดมหาพฤฒารามฯ กล่าว
อาจารย์ดิลก กล่าวว่า สึนามิโมเดล ให้ประโยชน์แก่ผู้คนที่ศึกษามาก ดูแล้วสามารถเข้าใจได้เลยว่า สึนามิเกิดขึ้นได้อย่างไร มีกี่รูปแบบและสามารถรับมือกับภัยพิบัติ ได้อย่างไร เยาวชนไทยควรเรียนรู้ เพื่อรับมือภัยพิบัติก่อนที่จะเกิด ดีกว่าให้ความรู้หลังจากเกิดภัยพิบัติและพร้อมจะนำโมเดลมาสร้างความรู้ให้แก่นักเรียนทุกโรงเรียน โดยเฉพาะโรงเรียนในเขตพื้นที่ภัยพิบัติ อย่างวันนี้ มอบสึนามิโมเดลให้แก่โรงเรียนสตรีภูเก็ต และฐานทัพเรือพังงาเพื่อให้เป็นศูนย์การเรียนรู้เกี่ยวกับสึนามิด้วย
สึนามิโมเดล เป็น 1 ใน 6 นวัตกรรมที่อยู่ในโครงการ “การยกระดับการเรียนรู้ เรื่อง กระบวนการการเปลี่ยนแปลงของโลกด้วยสื่อนวัตกรรม” ผลงานของครูและนักเรียนโรงเรียนสตรีวัดมหาพฤฒารามฯ ได้รับการสนับสนุนจาก สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.) ในงานรำลึกเหตุการณ์สึนามิ ครบรอบ 7 ปี หาดป่าตอง จังหวัดภูเก็ต
“สึนามิที่เกิดขึ้นในประเทศไทยจากการขยับตัวของแผ่นเปลือกโลก ทำให้น้ำทะเลลดลงเนื่องจากการก่อตัวของคลื่นลูกใหญ่ ที่เรียกว่า “โซลิตอน” คือลักษณะของสึนามิ เป็นคลื่นเดี่ยว มีกำลังมหาศาล ไม่ใช่น้ำเข้าไปแทนที่แผ่นเปลือกโลกที่แยกออกจากกันอย่างที่เคยเข้าใจค่ะ” น้องเกรซ อิสราภรณ์ เศรษฐ์ธนันท์ ชั้น ม.6 โรงเรียนสตรีวัดมหาพฤฒารามฯ กล่าว
น้องเกรซ เล่าว่า ตอนเกิดสึนามิขึ้น สงสัยว่าคลื่นแบบนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร ช่วงนั้นเรียนเรื่องคลื่นพอดี จึงถามอาจารย์และจุดประกายให้เราหาข้อมูลเพิ่มเติม จึงคิดว่าถ้าทำเป็นโมเดลน่าจะดี โมเดลแบบแรกที่รุ่นพี่ทำขึ้น ใช้มือตีแผ่นเหล็กให้เกิดคลื่น ต่อมาจึงเปลี่ยนมาใช้ระบบ "นิวเมติกส์” อัดลมเข้าไป ใช้ทุกอย่างเป็นระบบไฟฟ้า ใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วย เมื่อศึกษาโมเดลแล้ว รู้ว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร ผลกระทบมีอะไรบ้าง ก็จะรู้วิธีแก้ไขปัญหา การเตรียมพร้อมรับมือกับภัยพิบัติ ตอนนี้เรื่องภัยพิบัติเป็นเรื่องที่จำเป็นต้องสนใจ เพราะหมายถึงชีวิต ทั้งของเราและคนอื่น ถ้าคนอื่นไม่มีความรู้แต่เราเป็นคนหนึ่งที่มีความรู้ เราสามารถช่วยชีวิตคนได้
สอดคล้องกับ น้องอาย พสิกา มีนามพันธ์ ชั้น ม.5 นักเรียนจากโรงเรียนเดียวกัน เล่าว่า “สนใจเรื่องสึนามิโมเดล เพราะรู้สึกว่าคนไทยยังไม่ตระหนักกับปัญหาภัยพิบัติมากนัก อยากเป็นส่วนหนึ่งในการกระจายองค์ความรู้ ให้ทุกคนได้ทราบถึงภัยพิบัติและเตรียมตัวรับมือได้ทัน โมเดลนี้ตอบโจทย์ได้ครบ จะเห็นการเกิดน้ำลดก่อนเกิดสึนามิ เห็นคลื่นเคลื่อนตัวเข้าฝั่งอย่างชัดเจนค่ะ”
“ข้อคิดที่ได้จากการศึกษาสึนามิโมเดล คือ ต้องอยู่กับภัยพิบัติอย่างรู้เท่าทัน ไม่ควรรอให้เกิดแล้วจึงแก้ไขทีหลัง อยากให้ทุกคนมีความรู้ ความเข้าใจและรู้จักวิธีการรับมือ สามารถช่วยเหลือและให้ความรู้คนรอบข้างได้”
น้องอุ้ม ศุภรา หลงเอ นักศึกษาปีที่ 3 อาสาสมัครจากคณะเทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตภูเก็ต เล่าด้วยน้ำเสียงสดใสว่า โมเดลนี้ทำให้รู้สาเหตุของการเกิดสึนามิ ได้รู้เรียนรู้วิธีป้องกันและเตรียมตัวรับมือ ฝากถึงน้องๆ เยาวชน ควรหันมาให้ความสนใจเรื่องภัยพิบัติกันมากขึ้น ไม่ใช่แค่ที่เพิ่งเกิดขึ้นแต่รวมถึงอนาคตด้วย ประเทศไทยไม่ค่อยเกิดขึ้นก็จริง แต่ควรศึกษาไว้ ภัยธรรมชาติเป็นเหตุการณ์ไม่แน่นอน ปัจจุบันเกิดขึ้นบ่อยและรุนแรงมากขึ้น ต้องเตรียมตัวรับมือตลอดเวลา
น้องดรีม กนกวรรณ ศรีอำพร ชั้น ม.4 ร.ร.สตรีพังงา เล่าถึงความรู้สึกที่มาร่วมกิจกรรมครั้งนี้ว่า เข้าร่วมกิจกรรมวันนี้ ได้รับความรู้เยอะมาก กิจกรรมที่จัดขึ้นให้ความรู้เรื่องการเตรียมความพร้อม ก่อนภัยพิบัติมาถึงและการรับมือเมื่อเกิดภัยพิบัติ ได้ดูการสาธิตสึนามิโมเดล จึงรู้สาเหตุการเกิดคลื่นสึนามิ ซึ่งตนเคยเห็นตอนเกิดสึนามิเมื่อ 7 ปีที่แล้วเหมือนกัน ถือว่าเป็นเรื่องใกล้ตัวที่ต้องให้ความสนใจและไม่ควรมองข้าม เพราะภาคใต้เองเป็นพื้นที่เสี่ยงภัยสึนามิ อยากให้ทุกคนหันมาสนใจเรื่องภัยพิบัติมากขึ้น เพราะภัยพิบัติไม่ได้มีแค่แผ่นดินไหว สึนามิเท่านั้น
การเรียนรู้ใช่ว่ามีแต่ในห้องเรียนสี่เหลี่ยม หรือในตำรากระดาษเท่านั้น “สึนามิโมเดล เพื่อการเรียนรู้” ก็เป็นหนึ่งในช่องทางการเรียนรู้ของเด็กไทยในการเรียนรู้เรื่องภัยพิบัติได้เช่นกันเดียวกัน
...........................................
(ชวนเด็กไทย 'เรียนรู้ภัยพิบัติ' 'สึนามิโมเดล เพื่อการเรียนรู้' โดย...พิมพ์ชนก ศรเพชร)