กระถางต้นไม้จากกากรำสกัดน้ำมัน | คมชัดลึก

          กระแสโลกที่เกี่ยวข้องกับภาวะโลกร้อนและสิ่งแวดล้อมกำลังมาแรง ดังนั้นในการผลิตปัจจุบันหากไม่พูดถึงเรื่องความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ก็คงจะหาที่ยืนได้ยากในสังคมโลก เมืองไทยเป็นแหล่งการผลิตทางการเกษตรที่สำคัญแห่งหนึ่งในระดับโลก เมื่อก่อนนี้เราผลิตได้ก็ขายไป โดยไม่ค่อยได้คำนึงถึงต้นทุนทรัพยากรเท่าใดนัก เพราะความที่เมืองไทยเรามีทรัพยากรเหลือเฟือ แต่ว่าปัจจุบันไม่ได้เป็นอย่างนั้นอีกต่อไปแล้ว

          นอกจากการที่ทรัพยากรเริ่มเสื่อมถอยลงแล้ว ยังมีปัญหาเรื่องของเหลือทิ้งทางการเกษตรอีกมาก ซึ่งเดิมเราก็คงมองว่าของเหล่านี้นำมาทำปุ๋ยต่อไปก็หมดเรื่อง แต่ว่าความจริงแล้วของเหลือทิ้งเหล่านี้ยังมีประโยชน์มากกว่าที่เราคิดและสามารถนำมาสร้างให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีมูลค่าสูงขึ้นมาได้ ยกตัวอย่างเช่นเรื่องการใช้ประโยชน์จากกากรำสกัดน้ำมัน ซึ่งได้มีงานวิจัยที่ทำขึ้น โดยใช้กากรำเหล่านี้มาสร้างเป็นผลิตภัณฑ์อื่นที่มีมูลค่าสูงขึ้นได้เป็นอย่างดี เข้ากับกระแสของโลกในปัจจุบัน

          ในการสีข้าวแต่ละครั้งจะเกิดรำขึ้นมาจำนวนหนึ่ง ซึ่งรำเหล่านี้เมื่อนำไปสกัดน้ำมัน ก็จะได้น้ำมันรำข้าวที่มีคุณค่าทางอาหารสูงมาก และแน่นอนว่าราคาและมูลค่าก็เพิ่มสูงขึ้นด้วย แต่ว่าสิ่งที่เหลือจากการสกัดน้ำมันแล้วก็คือกากรำ ซึ่งกลายเป็นของที่มีมูลค่าต่ำ และส่วนใหญ่ถูกใช้เป็นอาหารสัตว์ ซึ่งมีราคาไม่แพง นักวิจัยของไทยคือ ดร.งามทิพย์ ภู่วโรดม จากคณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จึงได้ทำโครงการขึ้นมาโครงการหนึ่ง เพื่อหาทางใช้ประโยชน์จากกากรำเหล่านี้ โดยนำมาทำเป็นกระถางปลูกต้นไม้ โครงการนี้เป็นลักษณะของกระสุนนัดเดียวยิงนกได้สองตัว หมายความว่านอกจากจะช่วยเพิ่มมูลค่าของกากรำได้แล้ว ยังมีผลช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้ด้วย

          ประเด็นเรื่องของการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่พูดถึงคือปกติแล้วกระถางปลูกต้นไม้ปัจจุบันได้หันมาใช้พลาสติกกันมากขึ้น จากเดิมซึ่งเป็นกระถางดินเผา ที่หนักและแตกหักได้ง่าย กลายมาเป็นกระถางพลาสติกแข็ง หรือไม่ก็ถุงพลาสติก ซึ่งอายุของกระถางหรือถุงเหล่านี้ก็ค่อนข้างยาวนานพอสมควร ขึ้นอยู่กับชนิดและคุณภาพ หากเป็นการปลูกต้นไม้ทิ้งไว้ในกระถาง ก็ถือว่าใช้ได้เพราะว่าอายุกระถางยาวนาน

          แต่หากเป็นการเพาะต้นไม้ขนาดเล็กเพื่อเตรียมนำไปปลูกลงดิน หรือย้ายปลูก กระถางหรือถุงพลาสติกเหล่านี้คือปัญหา โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเป็นถุงพลาสติก ซึ่งต้องทิ้งไป และใช้เวลานานในการย่อยสลาย หากนำไปเผาทำลายก็เกิดผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม ดังนั้น การใช้ภาชนะปลูกที่ย่อยสลายได้จึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ เพราะฉะนั้นทีมนักวิจัยจึงได้หาทางพัฒนากระถางปลูกต้นไม้ที่ย่อยสลายได้เร็วพอสมควร โดยหยิบเอากากรำที่สกัดน้ำมันออกไปแล้วมาเป็นวัสดุตั้งต้นสำหรับทำกระถาง

          จากประสบการณ์ในการพัฒนาภาชนะที่ย่อยสลายได้ของกลุ่มนักวิจัยกลุ่มนี้ที่สามารถพัฒนาแป้งมันสำปะหลังมาเป็นภาชนะบรรจุชนิดต่างๆ และออกจำหน่ายเป็นการค้าในนามของ KU-Green ที่อาจจะผ่านตาหลายคนมาแล้ว ก็ได้นำมาสู่การทำกระถางต้นไม้ที่ย่อยสลายได้ และประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี มีตัวอย่างต้นแบบออกมาเรียบร้อยแล้ว เพียงแต่รอเวลาหาเอกชนมาลงทุนผลิตจำหน่าย ซึ่งความจริงแล้วตลาดของกระถางแบบนี้ไม่ได้อยู่เฉพาะในประเทศไทยเท่านั้น แต่ความที่เป็นผลิตภัณฑ์ย่อยสลายได้จึงเป็นที่สนใจของหลายประเทศด้วย ส่วนข้อดีของกระถางแบบนี้มีอะไรบ้าง จะมาเล่าให้ฟังคราวหน้าครับ!

----------

(หมายเหตุ : กระถางต้นไม้จากกากรำสกัดน้ำมัน : คอลัมน์ เกษตรยุคใหม่ : โดย ... รศ.ดร.พีรเดช ทองอำไพ)

----------