นกปากห่าง | คมชัดลึก

                สุดสัปดาห์วันอาทิตย์ที่ 15 มกราคมนี้ สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (BCST) ได้จัดงานเลี้ยงฉลองปีใหม่ ณ ห้องบรรยาย 1 คณะสัตวแพทยศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ และมีหัวข้อบรรยายเตรียมความพร้อมสำหรับอาสาสมัครงานนับนกน้ำ (Asian Waterbird Census) ที่กำลังจะเริ่มต้นขึ้นพร้อมกันทั่วทั้งเอเชีย ใครสนใจเป็นอาสาสมัครสามารถลงชื่อและดูรายละเอียดได้ที่เว็บไซต์ www.bcst.or.th

                หลายคนเคยอ่านบันทึกและบทกลอนของสมัยก่อนน่าจะคุ้นเคยกับชื่อของนกน้ำขนาดใหญ่อย่างนกกาบบัว นกตะกรุม นกตะกราม ซึ่งล้วนเป็นนกในวงศ์นกกระสา (Stork) พวกมันเคยมีอยู่ทั่วไปในประเทศไทย แต่ถูกล่าและรุกรานถิ่นอาศัยจนกลายเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ มีเพียงนกปากห่าง (Asian Openbill) เท่านั้นที่ยังพบได้บ่อยและนับวันยิ่งดูเหมือนจะเพิ่มจำนวนขึ้นเรื่อยๆ

                 ถ้าวัดกันที่ขนาดตัว นกปากห่างถือเป็นน้องเล็กในบรรดานกกระสา แต่จุดเด่นของมันที่ไม่เหมือนใครก็คือปากที่ยามหุบจะเหลือช่องตรงกลาง ทำให้มันคาบเปลือกหอยโข่งและหอยเชอรี่ที่ทั้งกลมทั้งลื่นได้อย่างช่ำชอง เมื่อจับหอยได้แล้วมันจะคาบไปหาทำเลเหมาะๆ เพื่อใช้จะงอยปากทำหน้าที่เหมือนแหนบจิกเนื้อหอยออกมากิน

                 คงไม่ผิดหากจะพูดว่านกปากห่างเป็นนกกำจัดหอยเชอรี่ (Apple Snail) ที่มีประสิทธิภาพที่สุด หอยชนิดนี้เป็นสัตว์ต่างถิ่นและยังเป็นศัตรูพืชตัวฉกาจ ยากต่อการกำจัดให้สิ้นซาก การใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชในบางพื้นที่ทำให้นกปากห่างและนกน้ำอื่นๆเจ็บป่วยล้มตายกันเป็นจำนวนมาก ทางแก้ที่เหมาะสมที่สุดเห็นจะเป็นการปล่อยให้นกปากห่างมาช่วยกำจัดหอยเชอรี่ให้ฟรีๆ เพราะนกเพียงหนึ่งตัวก็จับหอยกินได้วันละมากกว่าร้อยตัว!

                 นกปากห่าง มีขนปลายปีกและหางสีดำ ขาสีชมพู ในช่วงฤดูผสมพันธุ์จะมีลำตัวสีขาวสะอาดมากกว่าช่วงอื่นๆ ของปี ซึ่งปกติจะเป็นสีเทาอ่อน นกวัยเด็กมีลำตัวสีน้ำตาลอมเทาและช่องว่างระหว่างจะงอยแคบจนแทบมองไม่เห็น

                นกชนิดนี้เป็นทั้งนกประจำถิ่นและนกอพยพตั้งแต่อินเดียจนถึงเวียดนาม ในประเทศไทยพบทำรังรวมกันเป็นฝูงในที่ราบลุ่มภาคกลางรวมกับนกน้ำอื่นๆ เป็นจำนวนมาก ส่วนใหญ่พบได้ตลอดทั้งปี แต่นกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์ก็พบได้ประปรายตามนาข้าว หนองน้ำและทะเลสาบเกือบทั่วประเทศ 

...............................
(นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกปากห่าง)