เด็กไทย 55 'กำพร้าเทียม' | คมชัดลึก

                    ใกล้ถึงวันเด็กแห่งชาติ 14 มกราคม 2555 "คม ชัด ลึก" ขอเปิดข้อมูลเด็กไทยในมิติวัฒนธรรมกับ สมชาย เสียงหลาย ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) ที่ทำงานร่วมกับสถาบันวิชาการ สถาบันวิจัยต่างๆ ได้ชี้ให้เห็นแนวโน้มเยาวชนในปี 2555 หลายเรื่อง เช่น แนวโน้มเด็กกับสื่อในโลกออนไลน์ ข้อมูลของโครงการ Child Watch ปี 2550 เป็นต้นมา พบว่ามีแนวโน้มเด็กที่เล่นอินเทอร์เน็ตประจำเพิ่มขึ้นร้อยละ 23 ในปี 2550 เป็นร้อยละ 31 ในปี 2552 และน่าจะเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 35-40 ในปี 2555

                    "ที่น่าจับตาเป็นพิเศษคือ การเติบโตของเครือข่ายทางสังคมในโลกออนไลน์ เช่น เฟซบุ๊ก ซึ่งไทยมีผู้ใช้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วอาจทะลุ 15 ล้านคนในปี 2555 เป็นอันดับ 3 ของโลก โดยกลุ่มเยาวชนอายุ 18-24 ปี ใช้เฟซบุ๊กมากที่สุดเกือบร้อยละ 40 ของผู้ใช้ทั้งหมด มีการสร้างเครือข่ายจิตอาสาของเยาวชนในช่วงน้ำท่วม หากเราส่งเสริมให้โลกออนไลน์เป็นพื้นที่ทางเลือกของเด็ก อาจเป็นจุดเปลี่ยนในการพัฒนาจิตสำนึกสาธารณะและวัฒนธรรมพลเมืองให้กับแก่คนรุ่นใหม่ได้"

                    แนวโน้มที่น่าจับตาอีกประการหนึ่งคือ สภาพครอบครัวที่อ่อนแอลง เกิดปรากฏการณ์ "เด็กกำพร้าเทียม" ที่แม้ยังอยู่กับพ่อแม่แต่มีเวลาให้กันน้อยลงมากเนื่องจากภาวะเศรษฐกิจที่บีบรัดตัว รวมทั้งแนวโน้มครอบครัวแตกแยกที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ปัจจุบันสถิติการสมรส 3 คู่มีการหย่าร้าง 1 คู่ เด็กกว่า 10 ล้านคนอยู่ภายใต้สภาพครอบครัวที่พ่อหรือแม่ที่รับผิดชอบการเลี้ยงลูกคนเดียวมีเวลาให้ลูกน้อยลงมาก จากแนวโน้มดังกล่าวยังไม่มีท่าทีที่ส่งสัญญาณที่ดีในปี 2555

                    ศาสนากับเยาวชน ก็เป็นข้อมูลหนึ่งที่น่าตกใจ เพราะจากการสำรวจพบว่า มีเด็กเพียงร้อยละ 12 ที่เข้าวัดทำบุญและมีเด็กเพียงร้อยละ 27 ที่สวดมนต์ไหว้พระเป็นประจำ และมีเด็กถึงร้อยละ 40 ที่เริ่มไม่เชื่อในกฎแห่งกรรมและบาปบุญคุณโทษอีกต่อไป สะท้อนให้เห็นว่า เด็กรุ่นใหม่เริ่มขาดหลักใจและศรัทธาในการทำความดี โดยสิ่งที่น่าจับตามอง คือ กระแสทางเลือกของการเข้าถึงที่พึ่งทางจิตวิญญาณของเด็กไม่ใช่พิธีกรรม แต่เป็นหนังสือ ซีดี เว็บไซต์ กิจกรรมบำบัดต่างๆ

                    สุดท้าย แนวโน้มการทำงานระหว่างเรียนของเด็กจากการสำรวจของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ในปี 2552 พบว่า เด็กวัยมัธยมขึ้นไปกว่าร้อยละ 90 ต้องการอยากทำงานพิเศษเพื่อหารายได้ให้ตนเอง หรือช่วยเหลือครอบครัว แต่ผลสำรวจโครงการ Child Watch ในปีเดียวกัน พบว่า มีเด็กไม่ถึงร้อยละ 20 ที่มีโอกาสทำงานหารายได้เสริมได้จริง ดังนั้น ควรส่งเสริมให้เด็กทำงานช่วยเหลือตนเองเกิดกระแสใฝ่รู้ใฝ่เรียนและมีความรับผิดชอบต่อตนเองและครอบครัว

                    "ยุทธศาสตร์การทำงานของกระทรวงวัฒนธรรมในปี 2555 จะเน้นการตอบโจทย์การใช้ชีวิตของคนรุ่นใหม่ในทั้ง 4 มิติที่กล่าวมาทั้งการส่งเสริมเครือข่ายสังคมสร้างสรรค์ของเยาวชนในโลกออนไลน์ การเสริมสร้างเครือข่ายครอบครัวเข้มแข็งและวัฒนธรรมการเลี้ยงดูลูกที่เท่าทันยุคสมัยและพอเพียง รวมไปถึงยุทธศาสตร์การรวมพลังเครือข่ายองค์กรและศาสนาในสร้างทางเลือกใหม่ๆ ที่โดนใจเยาวชนในการเข้าถึงที่พึ่งทางใจและหลักศาสนาที่ถูกต้อง ตลอดจนยุทธศาสตร์เศรษฐกิจสร้างสรรค์บนฐานทุนทางวัฒนธรรมของท้องถิ่นที่ดึงเยาวชนทุกท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วมอย่างจริงจังร่วมกับภาคีอื่นๆ ในพื้นที่"

                    เด็กไทยปีมังกร 2555 ที่ใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่ในโลกออนไลน์ มีภาวะ "กำพร้าเทียม" พ่อแม่ละเลยลูก ซ้ำเกิดปรากฏการณ์ "ศาสนาแบบปัจเจก" สะท้อนความต้องการของเด็กต่อการมีทางเลือกใหม่ๆ ในการเข้าถึงที่พึ่งทางจิตวิญญาณ ขณะที่แนวโน้ม "เด็กทำงาน" สร้างรายได้เสริมให้ตนเองตั้งแต่วัยเรียนอาจเป็นกระแสสร้างสรรค์รุ่นใหม่ ทั้งหมดคือโจทย์ที่นายกฯปู ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร และ "ผู้ใหญ่" ที่เกี่ยวข้องต้องรีบพิจารณา

(เด็กไทย 55 'กำพร้าเทียม' ยิ่งห่างศาสนา ยิ่งบ้าเฟซบุ๊ก โดย...ผกามาศ ใจฉลาด รายงาน /สถาบันรามจิตติ ภาพ)