'กริชไม้จำลอง' ศิลปะแดนใต้
'กริชไม้จำลอง' ศิลปะแดนใต้ งานอนุรักษ์สร้างรายได้งาม โดย...สุพิชฌาย์ รัตนะ
ศิลปวัฒนธรรมประจำถิ่น นอกจากจะเป็นเอกลักษณ์ที่สะท้อนและบ่งบอกตัวตนของคนไทยในแต่ละภูมิภาคแล้ว สิ่งเหล่านี้ยังเป็นส่วนหนึ่งที่บอกถึงเรื่องราวความเป็นมาของชุมชนแต่ละแห่งนับตั้งแต่อดีตกระทั่งถึงปัจจุบันได้เป็นอย่างดี ดั่ง "กริช" อาวุธประจำกายสุภาพบุรุษหนึ่งในอัตลักษณ์ที่สะท้อนตนตัวคนปลายด้ามขวานที่มีรากเหง้า วัฒนธรรม ชาติพันธุ์ วรรณะทางสังคม โดยสังเกตจากกริชแต่ละแบบ
ปัจจุบันในจังหวัดชายแดนใต้ยังมีชุมชนหลายแห่งที่ยังมุ่งสืบสานการทำ "กริช" อย่างต่อเนื่อง มีหลายแห่งได้รับการยอมรับจนมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันดีในหมู่ผู้นิยมและสนใจงานศิลปะแขนงนี้ ไม่ว่าจะเป็น "กริชรามัน" ซึ่งมีเอกลักษณะด้านความสวยงาม
"มาหามะ เจ๊ะหะ" ายมุสลิมจาก จ.นราธิวาส หนึ่งในผู้เชี่ยวชาญการทำกริช ซึ่งได้รับการถ่ายทอดความรู้จากบรรพบุรุษ โดยตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมานอกจากจะใช้ความรู้เชิงช่าง ผนวกศาสตร์ด้านศิลปะในท้องถิ่นรังสรรค์งานจนได้กริชที่สวยงามจำนวนมาก ก่อนส่งสู่ตลาดเพื่อหารายได้เลี้ยงปากท้อง ควบคู่กับรับเป็นวิทยากรถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับเด็กรุ่นใหม่
ด้วยความรัก หลงใหลในมนต์เสน่ห์ของกริชอย่างเต็มเปี่ยม ทำให้ "มาหามะ" นำความรู้มาสร้างสรรค์ผลงานในรูปแบบ "กริชไม้จำลอง" ซึ่งจะเน้นวัสดุที่มีอยู่ในท้องถิ่น โดยเฉพาะเศษไม้ ซึ่งจะเน้นการแกะสลักที่สวยงามเอาใจตลาดกลุ่มที่มีกำลังซื้อน้อย เนื่องจากกริชโลหะ มีราคาค่อนข้างสูง แต่หากเป็นกริชไม้จำลองจะมีราคาลดหลั่นลงมาโดยสนนราคาตั้งแต่หลักร้อยไปจนถึงหลักพัน
สำหรับกริชไม้จำลองของเขา จะเน้นด้ามกริชโดยให้มีจมูกยาวแหลมคล้ายปากนกกระเต็น รูปลักษณ์ที่แท้จริงคือยักษ์ในตัววายัง หรือตัวหนังของชวาที่เคยเข้ามามีอิทธิพลในศิลปกรรมท้องถิ่นดินแดนมลายู ขณะเดียวกันก็ยังทำกริชไม้จำลองในลักษณะการแกะสลักลวดลายที่คล้ายคลึงกริชรามัน ที่รับเอาอิทธิพลมาจากช่างฝีมือชาวชวา
อีกทั้ง กริชไม้จำลองของเขา ยังมีลวดลายแกะสลักเป็นหัวรูปไก่ หัวงูจงอาง และรูปคน ที่มีเอกลักษณ์กริชแบบกลุ่มบาหลีและมดูรา กริชแบบชวา กริชแบบคาบสมุทรตอนเหนือ กริชแบบบูฆิส กริชแบบสุมาตรา กริชแบบปัตตานี กริชแบบซุนดา และกริชแบบสกุลช่างสงขลา
"ผมทำกริชไม้จำลองออกสู่ตลาดมาสี่ปีแล้ว พบว่าขายง่ายและมีรายได้ดีเนื่องราคาไม่สูงมากนัก ซึ่งลูกค้าจะซื้อไปประดับตกแต่งบ้าน หรือวางไว้ในสถานที่รับแขกของบริษัทได้ ทำให้วันนี้งานศิลปะท้องถิ่นประเภทนี้เริ่มมีเยาวชนให้ความสนใจกันมากขึ้นเพราะทำที่บ้านได้และขายได้ตลอดทั้งปี หากตั้งใจจริงก็จะมีรายได้เพียงพอเลี้ยงชีวิตอย่างไม่ลำบาก" มาหามะ กล่าว
มาหามะ บอกว่า วันนี้เยาวชนคนหนุ่มสาวสมัยใหม่ให้ความสำคัญกับงานในเมืองใหญ่แทบทั้งสิ้น ทั้งนี้ เมื่อหักลบรายได้กับค่าครองชีพแล้วแทบจะไม่เหลือเก็บออม แต่หากมองย้อนถึงงานศิลปประเภท "กริชไม้จำลอง" นอกจากเป็นงานที่ช่วยสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นแล้ว ยังมีเงินเหลือเก็บ อีกทั้งยังได้อยู่กับครอบครัวพร้อมหน้าพร้อมตาอีกด้วย
มาหามะ บอกว่าเยาวชนคนไหนสนใจต้องการเรียนรู้วิชาการทำกริชไม้ไว้เลี้ยงชีวิตก็ยินดีให้ความรู้โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย ขอให้รวบรวมสมาชิกแล้วติดต่อมาที่หมายเลข 08-9596-8876 หรือหากใครสนใจสั่งซื้องานศิลปะอันเป็นเอกลักษณ์ประจำถิ่นแดนใต้ก็ติดต่อมาได้ที่หมายเลขเดียวกันนี้
----------------------------------------------
('กริชไม้จำลอ' ศิลปะแดนใต้ งานอนุรักษ์สร้างรายได้งาม โดย...สุพิชฌาย์ รัตนะ)