นกสติ๊นท์เล็ก | คมชัดลึก

          ลมหนาวได้หอบเอานกอพยพมากมายหลั่งไหลมายังเมืองไทยในช่วงไม่กี่อาทิตย์ที่ผ่านมา ขบวนพาเหรดนกหายากที่ตามกันมาติดๆ ดูจะทำให้นกทุ่ง-นกน้ำแถบ จ.เพชรบุรี ได้รับความนิยมมากเป็นพิเศษ ไม่ว่าจะเป็นนกใกล้สูญพันธุ์ของโลกอย่างนกชายเลนปากช้อน (Spoon-billed Sandpiper) ที่ช่วงนี้หาตัวเจอได้ง่ายเป็นพิเศษ เพราะระดับน้ำทะเลสูงตลอดทั้งวันจนมันต้องวนเวียนหากินอยู่ในนาเกลือบ่อประจำ นกนางนวลพันธุ์มองโกเลีย (Mongolian Gull) นกซ่อมทะเลปากยาว (Long-billed Dowitcher) นกปากช้อนหน้าดำ (Black-faced Spoonbill) และนกสติ๊นท์เล็ก (Little Stint) ที่หากไม่พูดถึงคงจะเชยไปหน่อย

          ที่เขียนแปะท้ายไว้เช่นนั้นไม่ใช่เพราะมันหายากเกินหน้าเกินตาชนิดอื่นๆ แต่อย่างใด จริงๆ แล้วค่อนข้างแน่นอนว่าเจ้าสติ๊นท์เล็กอพยพมาเมืองไทยเป็นจำนวนมากกว่านกชนิดอื่นๆ ด้วยซ้ำ แต่การจำแนกนกชนิดนี้ออกจาก “คู่เหมือน” อย่างนกสติ๊นท์คอแดง (Red-necked Stint) ในชุดขนนอกฤดูผสมพันธุ์นั้นยากเอาการ ไม่ใช่นกทุกตัวจะสามารถจำแนกชนิดได้ในภาคสนาม โชคดีที่ว่าเมืองไทยตอนนี้มีนกสติ๊นท์เล็กอย่างน้อย 1 ตัวไม่ผลัดขนออกจากชุดขนฤดูผสมพันธุ์ ทั้งๆ ที่ล่วงเลยเวลาที่พวกมันควรจะผลัดขนมากร่วม 2-3 เดือนแล้ว ทำให้ตอนนี้มันยังคงมันลำตัวด้านบนเป็นลายสีน้ำตาลแดงเด่นเกินหน้าเกินตานกชายเลนสีน้ำตาลๆ เทาๆ ตัวอื่นที่อยู่รอบๆ ใครไปดูนกที่นาเกลือบ้านปากทะเล จ.เพชรบุรี ช่วงที่ผ่านมาจึงน่าจะได้เห็นนกหายากชนิดนี้กันถ้วนหน้า

          นกสติ๊นท์ (Stint) เป็นนกชายเลน (Sandpiper) ขนาดเล็กที่มีปากและขาค่อนข้างสั้น นกสติ๊นท์ที่พบในประเทศไทยทั้งหมด 4 ชนิดล้วนมีขนาดตัวใกล้เคียงกันมาก ชื่อนกสติ๊นท์เล็กจึงเป็นชื่อที่ทำให้เข้าใจผิดเพราะขนาดตัวมันก็เท่าๆ กับนกสติ๊นท์ชนิดอื่นๆ หากแต่มีความพิเศษตรงที่เป็นชนิดเดียวที่พบยากในประเทศไทย เพราะส่วนใหญ่มันจะอพยพจากทุ่งทุนดราแถบขั้วโลกเหนือไปที่ชายฝั่งของแอฟริกาและอินเดียในช่วงฤดูหนาว

          การจะพบนกสติ๊นท์เล็กสักตัวนั้นตามปกติแล้วคนดูนกต้อง “แคะ” เอาในหมู่นกสติ๊นท์คอแดง ซึ่งช่วงต้นและปลายฤดูกาลอพยพจะง่ายที่สุด เพราะเราจะแน่ใจได้ว่านกที่เจอเป็นนกสติ๊นท์เล็กจริงๆ เมื่อมันอยู่ในชุดขนฤดูผสมพันธุ์ที่มีลำตัวด้านบนสีน้ำตาลแดงและมีคอสีขาว หรือเริ่มผลัดขนให้เห็นขอบสีน้ำตาลแดงที่ขนปลายปีกเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ทั้งสองชนิดจะมีจุดต่างกันตรงที่นกสติ๊นท์เล็กมีขายาวกว่า ปีกสั้นกว่า แกนขนปีกมีแถบสีน้ำตาลอมเทาเข้มกว้างกว่า ปากเรียวกว่า นอกจากนี้หัวและคอยังดูเพรียวกว่านกสติ๊นท์คอแดงเล็กน้อย

นกสติ๊นท์เล็ก 
ชื่ออังกฤษ Little Stint 
ชื่อวิทยาศาสตร์ Calidris minuta (Leisler, 1812) 
วงศ์ (Family) Scolopacidae (วงศ์นกอีก๋อย นกชายเลน และนกปากซ่อม) 
อันดับ (Order) Charadriiformes (อันดับนกชายเลนและนกนางนวล)

.....................

นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกสติ๊นท์เล็ก : 18 ธ.ค.54