ถอดบทเรียน'อาเพศธารา'ชู'ในหลวง'ต้นแบบ | คมชัดลึก

                     นับไม่ถ้วนแล้วที่เดินทางไป จ.พระนครศรีอยุธยา เพื่อรายงานสถานการณ์น้ำท่วม หากแต่ครั้งนี้ไม่ใช่แหล่งโบราณสถาน วัดวาอาราม แต่ไปเยี่ยมเยือนชีวิตบุคคลสำคัญของชาติด้านดนตรีไทย ครูสำราญ เกิดผล ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทย) กับคณะของ นางปริศนา พงษ์ทัดศิริกุล อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) เราเดินทางจากกรุงเทพฯ ถึงท่าเรือวัดจุฬามณี อ.บางบาล ต้องเปลี่ยนจากรถตู้ไปใช้บริการเรือหางยาวของชาวบ้านข้ามฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาอย่างน่าหวาดเสียว เพราะกระแสน้ำยังแรงมาก เพียงชั่วครู่ก็ไปถึงชานบ้านครูสำราญ บันได 15 ขั้นวางพาดให้ผู้มาเยือนได้ไต่ขึ้นไปนั้น กลายเป็นมาตรวัดระดับน้ำของครูสำราญ แกบอกว่า ช่วงน้ำขึ้นสูงสุดมองไม่เห็นบันได 15 ขั้นเลย น้ำท่วมสูงถึง 3 เมตร น้ำเข้าท่วมชั้น 1 จึงต้องยกข้าวของและเครื่องดนตรีขึ้นไปไว้ชั้น 2 ของบ้าน นอกจากจะท่วมบ้านแล้ว น้ำยังท่วมศูนย์ส่งเสริมเผยแพร่ดนตรีไทยในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สถานที่เผยแพร่ดนตรีไทย แม้จะมีชีวิตอยู่กับน้ำมาตั้งแต่เด็ก ทำให้ครูสามารถปรับตัวอยู่กับน้ำได้ แต่ครูยืนยันว่า น้ำท่วมปี 2554 วิกฤติกว่าปี 2485 มาก

                     "ในยามภาวะน้ำท่วมเช่นนี้ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี รับสั่งถามน้ำท่วมเป็นอย่างไรบ้าง ต้องย้ายที่อยู่ไหม ประชาชนเป็นอย่างไรบ้าง ผมก็กราบบังคมทูลไป ข้าพเจ้าและประชาชนในแผ่นดินซาบซึ้งปีติในพระมหากรุณาธิคุณที่พระองค์ทรงเมตตาติดตามสอบถามความทุกข์สุขในภาวะน้ำท่วม ส่วนเรื่องความช่วยเหลือขอพระองค์พระราชทานเมตตาสู่ศูนย์อพยพที่มีความเดือดร้อนมากกว่า พระองค์ท่านรับสั่งจะให้ช่วยอย่างไรบอกมานะ พระองค์ท่านไม่ได้ทรงห่วงใยเฉพาะเวลาน้ำท่วม เวลายามปกติ ยามป่วยไข้ พระองค์ท่านก็ทรงห่วงใย"

                     ครูสำราญ บอกว่า น้ำท่วมสมัยก่อนเป็นการท่วมแบบธรรมชาติ ค่อยๆ ไหลมา ไม่มีความเสียหาย ไหลจากสูงลงต่ำ ไปได้ตลอด แต่ปัจจุบันเราไปกันไม่ให้น้ำไป เสริมคัน 2-3 เมตร ในที่สุดน้ำไม่มีที่ไปก็พังลงมา แถมไปตั้งแหล่งอุตสาหกรรมต่างๆ ในที่ลุ่ม ขวางทางน้ำก็ท่วม ที่สำคัญน้ำมีเจ้าของ ไม่ได้ปล่อยให้เป็นธรรมชาติ สั่งปิดเปิด กักตุนน้ำไว้เลี้ยงต้นข้าว พอฝนตกมากักไม่ไหวต้องปล่อยให้น้ำท่วม ไม่ต้องกังวลมากเหมือนเพลงว่า ครั้นถึงเดือนยี่น้ำก็รี่ ไหลลงไหลลง ไม่ต้องเครียด อย่างครูใช้เวลาว่างนำเพลง "อาเพศธารา"มาทำทำนองเพลงทะเลบ้าเหมาะกับเรื่องราวน้ำท่วมขณะนี้

                     "ทุกๆ อย่างถ้าใจมันนิ่ง จะไม่เดือดร้อน ใจเย็น ปรับสภาพของเราให้เข้ากับน้ำ อยู่ได้ แต่เราจะให้เหนือธรรมชาติ จะยุ่งยาก ทำให้ใจเราไม่สบาย ครูใช้เวลาว่างเขียนเพลง จึงไม่ร้อน ไม่หนาว ถ้ามีอะไรอึดอัดก็จะนั่งเขียนเพลง เพลินกับความคิด ไม่ยุ่งกับใคร แต่ถ้าเครียดมาก ก็ลุกมาทำอาหารแจกเพื่อนบ้าน จะได้ไม่ว่าง" ครูเผยเคล็ดลับอยู่กับน้ำท่วม

                      น้ำได้ท่วมบ้านตั้งแต่วันที่ 6 สิงหาคม จนถึงปัจจุบัน แม้ศูนย์ส่งเสริมเผยแพร่ดนตรีไทยในพระราชูปถัมภ์ฯ ได้รับความเสียหาย ครูก็ยังเปิดต้อนรับถ่ายทอดดนตรีไทยแก่ผู้สนใจ โดยไม่คิดค่าตอบแทนใดๆ พร้อมเลี้ยงดู ให้ที่พัก ให้วิชาเป็นทาน ในโอกาสนี้ครูยังตีระนาดโชว์สื่อมวลชนชมด้วย สร้างรอยยิ้มแก่ผู้มาเยือน ไม่ต่างกับเสียงเพลงชื่อดัง

                     ด่วนพิศวาส ของ แม่ผ่องศรี วรนุช ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (นักร้องลูกทุ่ง) ที่ขับร้องออกมาจากใจ หลัง สุกุมล คุณปลื้ม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เข้าไปให้ความช่วยเหลือ หลังบ้านแม่ผ่องศรี ที่ จ.นครปฐม จมน้ำมานานกว่า 1 เดือน

                     "เสียง รถด่วน ขบวนสุดท้าย แว่วดัง ฟังแล้วใจหาย หัวใจ น้องนี้แทบขาด.." แม่ผ่องศรีร้องจบก็กล่าวด้วยเสียงสั่นเครือน้ำตาคลอเบ้าว่า วันนี้รู้สึกอบอุ่นใจมาก นอนตายตาหลับแล้ว เห็นคนมาเยี่ยมเต็มบ้าน นับเป็นบุญวาสนา และจะขอต่อสู้ต่อไป โดยนำเครื่องดนตรีและสิ่งของโบราณที่สะสมมาไปทำเป็นหอศิลป์ศิลปินแห่งชาติ เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ให้แก่สังคมต่อไป วันนี้มีทุกอย่างได้ก็เพราะประชาชน และเจริญรอยตามพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ท่านทรงสอนให้เรารู้จักประหยัด มัธยัสถ์ ดำเนินชีวิตอย่างพอเพียง ชีวิตเราก็จะมีความสุข

                      ทั้งนี้ สวธ.สนับสนุนความช่วยเหลือศิลปินแห่งชาติที่ประสบภัยน้ำท่วม ผ่านกองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรม มอบเงินช่วยเหลือเมื่อประสบสาธารณภัยเท่าที่เสียหายจริงคือ ศิลปินแห่งชาติ และผู้ทรงคุณวุฒิทางวัฒนธรรม รายละไม่เกิน 5 หมื่นบาท ผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านวัฒนธรรม รายละไม่เกิน 3 หมื่นบาท รวมวงเงิน 1.8 ล้านบาท