อยากแบ่งที่ดิน | คมชัดลึก

 ปัจจุบันญาติท่านนี้ได้เสียชีวิตไปประมาณเกือบ 10 ปีแล้ว เป็นหญิงหม้ายไม่มีลูกมีแต่ลูกเลี้ยง 6 คน แต่งงานไม่จดทะเบียน ตอนเสียชีวิตอายุประมาณ 80 กว่า ไม่ได้ทำพินัยกรรมเอาไว้ ซึ่งที่ดินผืนนี้มีการปลูกบ้านไว้ 3 หลัง คือ บ้านของพ่อ บ้านของญาติ (ปัจจุบันไม่มีแล้ว) และอีกหลังหนึ่งเป็นของอา ซึ่งเป็นน้องสาวของพ่อ บ้านทั้งสองหลังอาศัยอยู่บนที่ดินผืนนี้มาประมาณเกือบ 15 ปี แต่ชื่อของเจ้าของที่ดินยังเป็นของญาติที่เสียชีวิต
 อยากทราบว่า ถ้าจะแบ่งที่ดินออกเป็น 2 ผืนโดยให้เป็นชื่อของพ่อและของน้าหรือเป็นของลูกๆ แต่ละคนจะต้องทำอย่างไรบ้าง และถ้าจะถือสิทธิ์ครอบครองปรปักษ์ได้ไหมคะ แล้วต้องดำเนินการอย่างไร อยากทราบถึงวิธีการปฏิบัติว่าต้องทำอย่างไรบ้าง อยากแบ่งที่ดินให้เสร็จเพราะปัจจุบันพ่อและแม่ก็อายุมากแล้ว กลัวจะมีปัญหาในภายหน้า และเท่าที่ทราบมาทางพ่อเคยสอบถามกับทางผู้ใหญ่บ้านเหมือนจะต้องส่งเรื่องฟ้องต่อศาลและต้องมีค่าใช้จ่ายสูง
 มล
 ตอบ
 ศูนย์ปรึกษากฎหมายชุมชน อาจารย์ปราชญา อ่อนนาค คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต แนะนำเรื่องนี้ว่า หลังจากญาติผุ้นี้เสียชีวิต ก็ต้องมาดูลำดับญาติที่จะรับมรดก ได้แก่ ลูก, พ่อแม่, พี่น้องร่วมบิดามารดา, ลุงป้าน้าอา ดูว่า มีใครอยู่บ้าง แต่ถ้าไม่มี บุคคลที่ครอบครองอยู่บนที่ดินก็จะได้สิทธิที่ดีกว่า
 ส่วนกรณีที่ต้องการใช้สิทธิครอบครองปรปักษ์นั้น ตามสิทธิ หากครอบครองแบบเปิดเผยครบ 10 ปีก็ได้สิทธิอยู่แล้ว แต่ถ้าจะให้ดี ก็ควรทำให้เป็นทางการด้วยการร้องต่อศาลเพื่อขอใช้สิทธิในการครอบครองปรปักษ์ โดยต้องให้ทนายความช่วยดำเนินการให้ หรือจะให้ทางศูนย์ฯ ช่วยก็ติดต่อมาได้
 ในกรณีนี้ไม่ได้บอกชัดเจนว่า ลูกที่เป็นบุตรบุญธรรมนั้น มีการจดทะเบียนรับรองอย่างถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ ถ้ามี บุตรเหล่านี้ ก็มีสิทธิในการรับมรดก คือ ที่ดินแปลงนี้ แต่ถ้าไม่มีการรับรองอย่างถูกต้องตามกฎหมาย สิทธิในการรับมรดกก็ตกไป
 ทั้งนี้ทั้งนั้น ไม่ว่า บุตรบุญธรรมจะได้รับการจดทะเบียนรับรองหรือไม่ก็ตาม แต่เรื่องของการครอบครองปรปักษ์ กับเรื่องการรับมรดกของบุตรบุญธรรม เป็นคนละเรื่องกัน ดังนั้น ก็ต้องไปต่อสู้กันในศาลว่า ใครจะได้ครอบครองที่ดินผืนนี้
 ลุงแจ่ม