ข้าวถังละบาท ฟื้นสังคมพุคา | คมชัดลึก

      เช้าๆ เสียงนก กา ไก่ขัน พระตีกลอง ตอนย่ำรุ่ง ราวตี 5 ได้ยินไปไกล ฉันมานอนอยู่ที่เรือนแพหลังเล็กๆ กลางบ่อน้ำหลังวัด ที่พระครูพิศาลโชติวัฒน์ เจ้าอาวาสวัดสระตาแวว หมู่ 2 ต.พุคา อ.บ้านหมี่ จ.ลพบุรี ตั้งใจจะทำขึ้น เพื่อเป็นที่พักรับรอง และอนาคตอาจจะไปได้ไกลถึงโฮมสเตย์ประจำหมู่บ้านเลยทีเดียว
 
      ว่ากันตามตรง ฉันรู้จัก ต.พุคา ก็เพราะน้ำท่วม แล้วเนชั่นกรุ๊ปมีโอกาสลงพื้นที่นำข้าวของไปช่วยผู้ประสบภัยที่นั่น แต่สิ่งที่ได้ติดไม้ติดมือกลับมา ไม่เพียงแค่ความรู้สึกดีที่ได้ช่วยเหลือกัน หรือภาพถ่าย แต่ฉันได้เห็นความสามัคคี ช่วยเหลือกัน และหยิบยื่นความช่วยเหลือไปยังตำบลข้างเคียงที่เดือดร้อนด้วย   
 
      ต.พุคา เป็นตำบลเล็กๆ ที่มี 4 หมู่บ้าน แต่พื้นที่ไม่เล็ก เพราะเป็นที่ไร่ ที่นา ที่นี่ยังคงสภาพความเป็นอยู่ของสังคมชนบท สังคมเกษตรกรรม การต่อสู้ดิ้นรนเอาตัวรอด และมีไม่น้อยที่ความสะดวกสบายที่ใครๆ ก็บอกว่ามันเป็นเมือง กล้ำกรายเข้าไปครอบงำ หากแต่น่ายินดีที่ตำบลนี้ มีโครงการพระราชดำริ และมูลนิธิเพื่อนพึ่ง(ภา)ยามยาก เข้าไปช่วยเหลือเรื่องอาชีพการทำมาหากินให้ เหมือนให้เครื่องไม้เครื่องมือ แต่ชาวบ้านต้องนำเครื่องมือเหล่านั้นไปทำมาหากินเอง หากทำได้ก็ไปรอดและยั่งยืน  
 
      หนึ่งในแกนหลัก และจัดเป็นหัวเรี่ยวหัวแรงสำคัญ ไม่พ้นผู้นำตำบล อย่างกำนันเหน่ง หรือ ว่าที่ ร.ต.ณรงค์ฤทธิ์ ทองดี กำนันตำบลพุคา ที่พยายามพัฒนาหมู่บ้าน วางระบบ ฟื้นฟูสภาพสังคมพุคา ให้เกิดความรักใคร่ สมัครสมานสามัคคี และที่สำคัญ มีอยู่มีกิน ไม่มีหนี้สิน
 
      และนี่เป็นที่มาของการเริ่มต้นโครงการ "ข้าวถังละบาท" เป็นการลงขันกันทำมาหากิน เหมือนเป็นเงินเก็บ หรือเป็นเงินประกัน เมื่อจำเป็นต้องขอเงินจากกองทุนไปซื้อเครื่องมือ วัตถุดิบหรือใช้หนี้สิน โดยปลอดดอกเบี้ย แต่ต้องชำระคืนตามกำหนด เมื่อถึงเวลาก็หารแบ่งกันไป ซึ่งตอนเริ่มต้นโครงการมาถึงตอนนี้มีสมาชิกอยู่ 13 คนที่เข้าร่วม เงินทุนก็ขึ้นอยู่กับที่นา เช่นใครมีที่นา 10 ไร่ ก็ลงขันมา 1,000 บาท, 50 ไร่ ก็ 5,000 บาท (ตีราคาไว้ไร่ละ 100 ถัง) หากต้องการหยิบยืมก็มาคุยกันในกลุ่ม หรือมีปัญหาเรื่องการทำมาหากิน ก็มาปรึกษาหารือกัน ช่วยเหลือกัน และหวังว่าในอนาคตชาวบ้านจะมาร่วมในกองทุนมากขึ้น เพราะกองทุนนี้ก็เหมือนเก็บเงินฝากธนาคารไว้ 
 
      "เป้าหมายของโครงการนี้ คือข้าวถังละบาท (ข้าว 15 กก.ราคา 1 บาท) ที่ตั้งราคานี้เพราะไม่ได้ต้องการให้เห็นค่าความสำคัญของเงินเป็นตัวตั้ง แต่จุดมุ่งหมายสุดท้ายคือต้องการให้สังคมมีความสุข และชาวบ้านออกมาช่วยเหลือกัน ออกมาทำงานเพื่อสังคมส่วนรวมมากขึ้น ซึ่งตอนนี้ก็เริ่มเห็นชาวบ้านมีสุขมากขึ้น รวมถึงการออกมาช่วยกันทำงานส่วนรวมมากขึ้น"

      นอกเหนือจากโครงการข้าวถังละบาทแล้ว ทาง ต.พุคา กำลังมีผักกระถาง ที่ตั้งยกสูงอยู่ตามข้างทางหน้าบ้าน แม้จะเสียหายเพราะน้ำท่วม แต่อีกไม่ช้าผักสวนครัวเหล่านี้ก็จะช่วยให้ชาวบ้านประหยัดรายจ่ายได้มากขึ้น

      ต.พุคา วันนี้น้ำลดไปแล้ว แต่ยังมีท่วมขังในบางจุดที่เป็นพื้นที่ต่ำ แต่ชาวบ้านจะปรับตัวรับมือได้มากขึ้น วันนี้เอง มีงานกฐิน ที่จะเรียกขวัญ กำลังใจ และความคึกคักกลับคืนสู่ชาวชุมชนแห่งนี้ รวมถึงอีกไม่นาน ที่นี่จะมีงานใหญ่ "ลอยกระทง" ที่เชื่อว่าจะคึกคักไม่แพ้ที่ไหน และน่าประทับใจเมื่อใครไปแล้วได้เห็นรอยยิ้มของคนที่นั่น

การเดินทาง : ขับรถไปตามถนนหมายเลข 1 ลพบุรี พอถึงวงเวียนพระนารายณ์ กลางเมือง ให้เข้าแยกเลยหน้าศาลากลาง ป้ายบอกทางไปสิงห์บุรี และต่อจากนั้นก็ดูป้ายบ้านหมี่ เน้นเส้นตรงเลียบคลองอย่างเดียว จนเห็นป้าย อบต.พุคา ให้เลี้ยวขวาข้ามสะพานเข้าไป

---------------------

(ถิ่นไทยงาม : ข้าวถังละบาท  ฟื้นสังคมพุคา)