
มะเร็งเต้านม
แม้จะมีความก้าวหน้ามากมายทั้งในการตรวจวินิจฉัย และการรักษาโรคมะเร็ง แต่มะเร็งเต้านมยังคงเป็นสาเหตุอันดับสอง ที่ทำให้หญิงที่มีอายุระหว่าง 35-55 ปี เสียชีวิต ปัจจุบันอัตราการเกิดมะเร็งเต้านมเพิ่มขึ้น
ปัจจัยเสี่ยงที่มีความเกี่ยวข้องกับมะเร็งเต้านม ได้แก่
1.ประวัติมะเร็งเต้านมในครอบครัว
2.ผู้ที่มีอายุมาก ความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านมจะค่อยๆ เพิ่มขึ้นตามอายุ โดยจะพบน้อยในผู้หญิงอายุต่ำกว่า 35 ปี ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งเต้านมจะเพิ่มขึ้นเมื่ออายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไป พบบ่อยที่สุดในผู้หญิงที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป
3.ภาวะที่ไม่เคยตั้งครรภ์ หรือตั้งครรภ์ช้า (มีบุตรคนแรกหลังอายุ 30 ปีขึ้นไป)
4.ประวัติที่เคยเป็นโรคมะเร็งเต้านม ผู้ที่เกิดป่วยด้วยมะเร็งเต้านม มีโอกาสเกิดโรคมะเร็งเต้านมขึ้นใหม่สูงกว่าคนปกติทั่วไป
5.ประวัติเคยฉายรังสีที่หน้าอก โดยเฉพาะในวัยเด็ก เช่น เป็นโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองที่ทรวงอก และรักษาด้วยการฉายรังสีรักษาที่หน้าอก จะมีโอกาสเป็นมะเร็งเต้านมได้ในภายหลัง
6.ความผิดปกติของเต้านมบางชนิด รอยโรคบางชนิดของเต้านม เช่น atypical hyperplasia หรือ lobular carcinoma in situ หรือผู้ที่เคยผ่าตัดเนื้อเต้านมตรวจมากกว่า 2 ครั้งขึ้นไป จะมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งมากขึ้น
7.การกลายพันธุ์ของยีน การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับยีนบางชนิด เช่น ยีน BRCA 1 หรือ BRCA 2 ทำให้เกิดโรคมะเร็งเต้านม และอาจถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้
8.เต้านมเต่งตึงกว่าอายุ ผู้หญิงที่มีอายุเกิน 45 ปี และมีการตรวจแมมโมแกรม พบว่าเต้านมมีความหนาแน่นมากกว่าร้อยละ 75 จะมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งมากกว่าคนทั่วไป
9.รอบเดือนมาตั้งแต่อายุยังน้อย หรือ รอบเดือนหมดช้า ผู้หญิงที่มีรอบเดือนมาเร็วตั้งแต่ก่อนอายุ 12 ปี หรือมีรอบเดือนหมดช้าหลังอายุ 55 ปี จะมีโอกาสเป็นมะเร็งเต้านมได้ง่ายกว่าคนทั่วไป
10.ประวัติรับประทานฮอร์โมนเพศหญิง หรือ ได้ยาคุมกำเนิดเป็นเวลานาน ผู้ที่รับประทานฮอร์โมนเพศหญิง หรือได้รับฮอร์โมนเพศหญิงทดแทน รวมทั้งผู้ที่ได้รับยาคุมกำเนิดเป็นเวลานาน
11.การสูบบุหรี่ ทำให้ผู้หญิงในวัยที่มีประจำเดือน มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งเต้านมมากขึ้น ถ้าผู้หญิงที่เคยตั้งครรภ์และเริ่มสูบบุหรี่ภายใน 5 ปีที่เริ่มมีประจำเดือนครั้งแรก หรือในผู้หญิงโสดที่สูบบุหรี่มากกว่า 20 มวน ต่อวัน จะมีความเสี่ยงเกิดโรคมะเร็งเต้านมถึง 7.08 เท่า ของผู้หญิงที่ไม่สูบบุหรี่ ในขณะที่ผู้หญิงที่สูบบุหรี่วันละ 1 ซอง นาน 20 ปีจะมีความเสี่ยงเป็นมะเร็งเต้านมสูงกว่าคนที่ไม่สูบบุหรี่ 7.48 เท่า
12.การดื่มเหล้า การดื่มเหล้าประมาณ 15 กรัม หรือมากกว่าต่อวัน เช่น ดื่มเหล้าไวน์ 2-3 แก้ว หรือเหล้าชนิดอื่นๆ ต่อวัน อาจทำให้ความเสี่ยงเป็นมะเร็งเต้านมเพิ่มขึ้นได้ เชื่อว่าเกิดจากการดื่มเหล้าลดการทำลายฮอร์โมนเพศหญิงในตับ ประมาณกันว่าในผู้หญิง 1,000 คน ที่มีอายุเกิน 30 ปี ถ้าดื่มเหล้าสม่ำเสมอเป็นเวลาติดต่อกัน 2 ปีอาจมีโอกาสเกิดโรคมะเร็งเต้านมขึ้น 1 ราย
13.ความอ้วน ความอ้วนเพิ่มความเสียงต่อการเกิดโรคมะเร็งเต้านมในผู้หญิงที่หมดประจำเดือน เชื่อว่าจากการที่เซลล์ไขมันที่มีจำนวนมากในผู้หญิงอ้วน เป็นแหล่งที่สร้างฮอร์โมนเอสโตรเจน ฮอร์โมนแอนโดเจน ที่สร้างมาจากต่อมหมวกไต ของผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน และฮอร์โมนเอสโตรเจนที่มีมากนี้ เกี่ยวข้องกับการกระตุ้นการเจริญเติบโตของมะเร็งเต้านม
ที่มาของปัจจัยเสี่ยงทั้งหมดนี้ ได้มาจากการศึกษาระบาดวิทยาของมะเร็งเต้านม แต่มีผู้ป่วยมะเร็งเต้านมจำนวนไม่น้อยที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยงเลย แต่ก็เป็นมะเร็งเต้านมได้ ดังนั้น การดูแลสุขภาพของเต้านมที่ถูกต้องจึงเป็นหน้าที่ของประชาชนทุกท่านที่จะต้องรู้ เพราะมะเร็งเต้านมสามารถตรวจค้นหาด้วยตัวของท่านเอง
นพ.อาคม เชียรศิลป์
โรงพยาบาลไทยนครินทร์
โทร.0-2361-2727



