สถาบันวิจัยยางนำร่องตลาดกลาง'ไม้ยาง' | คมชัดลึก

       แม้ว่าที่ผ่านมาสถาบันวิจัยยาง กรมวิชาการเกษตร ได้นำระบบตลาดกลางมาใช้ในวงการยางพาราไทย แต่จะเน้นซื้อขายเฉพาะยางแผ่นดิบและยางแผ่นรมควันเท่านั้น ในขณะที่ไม้ยางพาราหลังหมดอายุการกรีดก็เป็นผลิตผลจากยางพาราที่ปัจจุบันสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรชาวสวนยางอย่างเป็นกอบเป็นกำ แต่ทุกวันนี้ยังไม่มีการซื้อขายไม้ยางพาราในรูปของระบบตลาดกลางอย่างชัดเจน

       "ตอนนี้เรากำลังทำวิจัยอยู่ เรื่องไม้ยางขณะนี้เราก็ได้ส่งเจ้าหน้าที่ไปสำรวจต้นไม้ตามสวนต่างๆ ของชาวบ้านที่เสนอเข้ามา ทำแบบสอบถามเพื่อให้เขากรอกข้อมูลอยู่ จากนั้นก็ส่งเจ้าหน้าที่ไปดูสวนแล้วตีราคาไม้ ราคาเท่าไหร่ ที่จริงแนวคิดนี้เริ่มมานานแล้วแต่ยังเปิดไม่ได้ เพราะข้อมูลยังไม่เรียบร้อย โดยจะทดลองเปิดที่สุราษฎร์ฯ ก่อน ส่วนกระบวนการดำเนินการก็เหมือนกับตลาดกลางยางพาราทุกประการ"

       สุจินต์ แม้นเหมือน ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยยาง กรมวิชาการเกษตร เผยข้อมูลโครงการวิจัยตลาดกลางไม้ยางพารา ซึ่งเป็นโครงการวิจัยชิ้นล่าสุด โดยมีเป้าหมายหลักสำคัญเพื่อสร้างมูลค่ายางพาราแบบครบวงจร ทุกส่วนของต้นไม้ยางสามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยมุ่งไปที่ตัวเกษตรกรเป็นสำคัญ ถึงแม้ที่ผ่านมาการซื้อขายไม้ยางพาราระหว่างผู้ซื้อส่วนใหญ่เป็นผู้ประกอบการแปรรูปไม้ยางและผู้ขายคือเกษตรกรชาวสวนยางมีอยู่แล้ว เพียงแต่ไม่มีคนกลางหรือหน่วยงานภาครัฐเข้ามาดูแล ทำให้เกษตรกรมักเสียประโยชน์ถูกกดราคาจากผู้ซื้อ ดังนั้นการมีตลาดกลางไม้ยางพารา จะทำให้การซื้อขายมีความเป็นธรรมต่อทุกฝ่ายมากขึ้น

       จะเห็นได้ว่านับจากปี 2540 เป็นต้นมา อุตสาหกรรมไม้ยางพาราได้พัฒนาและขยายตัวอย่างต่อเนื่องและนับวันจะทวีความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งเกิดประโยชน์โดยตรงต่อเกษตรกรที่แต่เดิมเคยมีรายได้จากน้ำยางเพียงอย่างเดียว โดยในแต่ละปีมีการโค่นต้นยางประมาณ 1.5-2.3 แสนไร่ต่อไป จึงมีปริมาณไม้ยางป้อนอุตสาหกรรมไม้ยางเฉลี่ยประมาณ 6-10 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี

       "ขณะนี้อยู่ระหว่างการยกร่างขั้นตอนการดำเนินงาน ซึ่งกระบวนการก็มีลักษณะคล้ายกับการซื้อขายในตลาดกลางยางพารา แต่จะต่างกันตรงที่ตัวสินค้าคือไม้ยางพารา ซึ่งไม่ได้นำมาซื้อขายกันที่ตลาด แต่จะอยู่ที่สวน จึงต้องให้เจ้าหน้าที่ไปประเมินราคาโดยอาจจะแบ่งเป็นเกรดเอ เกรดบี เกรดซี จากนั้นจึงนำมาประมูลซื้อขายต่อไป"  

       ด้าน สุเมธ พฤกษ์วรุณ ผู้อำนวยการสำนักงานตลาดกลางยางพาราสุราษฎร์ธานี กล่าวถึงเหตุผลที่สถาบันวิจัยยางใช้สำนักงานตลาดกลางยางพาราสุราษฎร์ธานีนำร่องโครงการตลาดกลางไม้ยางพารา เนื่องจากมีความพร้อมทั้งบุคลากรและสินค้าคือไม้ยางพารา ทำให้สามารถดำเนินการได้ทันที ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างพิจารณากลุ่มผู้ซื้อขาย โดยจะเน้นกลุ่มผู้ประกอบการและเกษตรกรชาวสาวยางพาราในพื้นที่ก่อน ซึ่งได้เริ่มนำร่องทดลองซื้อขายตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2554 เพื่อพิจารณาถึงผลดีผลเสียและปัญหาที่เกิดขึ้น เพื่อจะได้นำมาพิจารณาปรับปรุงแก้ไขให้ดีต่อไป

       อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันไม้ยางพาราสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในวงการอุตสาหกรรม โดยเฉพาะอุตสาหกรรมเฟอร์นิเจอร์นั้นเป็นอุตสาหกรรมที่ใช้ไม้ยางเป็นวัตถุดิบมากที่สุดถึง 60% ที่เหลือ 10% ผลิตจากไม้เนื้อแข็ง และอีก 30% ผลิตจากไม้แผ่นเรียบ เช่น ปาร์ติเกิลบอร์ดและไม้อัด ซึ่งไม้แผ่นเรียบส่วนใหญ่ 90% ผลิตจากไม้ยางเช่นกัน นอกจากนั้นยังนำไม้ยางไปทำผลิตภัณฑ์อื่นๆ ที่หลากหลายได้แก่ ผลิตของใช้ในครัว ผลิตของเล่น ผลิตวัสดุก่อสร้าง ผลิตไม้แผ่นเรียบ ฯลฯ

       ตลาดกลางไม้ยางพารา จึงเป็นอีกทางเลือกในการบริหารจัดการด้านการตลาดระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย ด้วยราคาที่เป็นธรรม โดยสำนักงานตลาดกลางยางพาราทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการดำเนินการอย่างเป็นระบบและครบวงจร