ไลฟ์สไตล์

นกไต่ไม้หน้าผากกำมะหยี่

นกไต่ไม้หน้าผากกำมะหยี่

28 ส.ค. 2554

นกป่าสัปดาห์ละตัว วันนี้จะพามาพบกับนกชนิดใหม่ที่สามารถไต่กิ่งไม้หันหัวลงได้

        เคยเห็นนกไต่กิ่งไม้หันหัวลงโดยที่ไม่กลัวหัวคะมำกันไหมครับ?

        ขาและเท้าที่ใหญ่โตและแข็งแรงของ นกไต่ไม้ (Nuthatch) ช่วยให้พวกมันสามารถไต่ไม้ได้ทั้งขึ้นและลงอย่างอิสระ แถมไม่ต้องใช้หางช่วยพยุงเหมือน นกหัวขวาน (Woodpecker) และ นกเปลือไม้ (Treecreeper) เพราะหางของพวกมันสั้นมาก

        อาหารหลักของ นกไต่ไม้ คือ แมลงและหนอนที่ซุกซ่อนอยู่ภายใต้เปลือกไม้ นอกจากนี้ยังกินผลไม้ ไม่เว้นแม้แต่ลูกไม้เปลือกแข็งซึ่งมันสามารถใช้ปากกะเทาะเปลือกออกได้ ในฤดูหนาวนกไต่ไม้ส่วนใหญ่จะสะสมลูกไม้ที่หามาได้ไว้ตามซอกหลืบของต้นไม้เพื่อเก็บไว้กินยามอาหารขาดแคลน สีสันที่เป็นแบบฉบับของนกไต่ไม้ทั่วโลกคือลำตัวด้านบนที่เป็นสีเทาอมฟ้า มีแถบคาดตาสีดำ และจะงอยปากเป็นสีโลหะ

        ถิ่นอาศัยของ นกไต่ไม้ คือ ป่าสนและป่าผลัดใบเขตอบอุ่นหรือบนภูเขาสูงในเขตร้อนของซีกโลกเหนือ มีนกไต่ไม้เพียงชนิดเดียวในประเทศไทยที่พบได้ในป่าแทบทุกประเภท คือ นกไต่ไม้หน้าผากกำมะหยี่ (Velvet-fronted Nuthatch) ซึ่งเป็นนกประจำถิ่นที่พบกระจายอย่างกว้างขวางตั้งแต่อินเดียไปจนถึงอินโดนีเซีย

        นกไต่ไม้ หน้าผากกำมะหยี่มีสีสันต่างจากนกไต่ไม้ทั่วไป โดยมันมีจะงอยปากเป็นสีส้ม มีกระจุกขนเป็นพุ่มสีดำที่หน้าผาก (ซึ่งเป็นที่มาของชื่อ) ลำตัวด้านบนสีฟ้า มีวงตาสีเหลืองอ่อน ท้องมีสีชมพูเรื่อๆ ตัวผู้มีแถบคิ้วบางๆ สีดำอยู่เหนือแก้มในขณะที่ตัวเมีย ไม่มีลักษณะภายนอกที่แตกต่างจากนกไต่ไม้ทั่วๆ ไปทำให้นกไต่ไม้ชนิดนี้อาจถูกแยกสกุล (genus) ออกมาจาก Sitta ซึ่งเป็นสกุลที่ใช้เรียกนกไต่ไม้ทั้งหมด ญาติของมันอย่างนกไต่ไม้สีน้ำเงิน (Blue Nuthatch) และนกไต่ไม้สีสวย (Beautiful Nuthatch) ที่มีโครงสร้างภายนอกและสีสันต่างจากนกไต่ไม้ชนิดอื่นๆ ก็ถูกตั้งข้อสงสัยว่าอาจเหมาะสมจะถูกแยกออกมาแล้วมีสกุลเป็นของตัวเองต่างหากด้วยเช่นกัน

        นกไต่ไม้หน้าผากกำมะหยี่เป็นขาประจำใน Bird wave ของนกขนาดเล็กที่เคลื่อนที่ว่องไว มักพบเป็นฝูงเล็กๆ หากินปะปนกับนกชนิดอื่น แต่บางครั้งก็พบในฝูงเดียวกับนกหัวขวานที่มีขนาดใหญ่กว่ามาก เป็นที่รู้กันว่านกไต่ไม้มักจับคู่ผสมพันธุ์แล้วอยู่ด้วยกันไปโดยไม่มีการจับคู่ใหม่จนกว่าจะมีตัวใดตัวหนึ่งตายไป

        จากการสังเกตนกไต่ไม้ที่ชอบอยู่รวมกันเป็นกลุ่มบางชนิด พบว่าพ่อแม่นกมีลูกจากครอกก่อนๆ มาช่วยเลี้ยงลูกนกเกิดใหม่ด้วย