
รังสีรักษา กับ โรคมะเร็ง
ปัจจุบันประชากรชาวไทยเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งเป็นอันดับหนึ่ง การรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งต้องใช้การรักษาแบบผสมผสานร่วมกัน ระหว่างการผ่าตัด การฉายรังสี และเคมีบำบัด ดังนั้นการวางแผนการรักษาที่ถูกต้องตั้งแต่เริ่มแรกเป็นสิ่งจำเป็นและสำคัญอย่างยิ่ง
ในส่วนของผู้ป่วยที่ต้องทำการรักษาโดยการฉายรังสีรักษา แพทย์รังสีรักษาจะเข้ามามีบทบาทในการรักษาโดยเป็นผู้วางแผนการฉายรังสี กำหนดตำแหน่งเป้าหมาย ปริมาณรังสีที่ให้แต่ละครั้ง ปริมาณรังสีรวมที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย รวมทั้งเลือกเทคนิคทางรังสีรักษา ซึ่งการฉายรังสีนั้น ต้องอาศัยประสบการณ์และความชำนาญเพื่อให้การรักษามีประสิทธิผลสูงสุด และให้ผู้ป่วยได้รับผลข้างเคียงจากการฉายรังสีน้อยที่สุด
รังสีรักษา สามารถกำจัด หรือควบคุมมะเร็ง โดยใช้รังสีที่มีอำนาจทะลุทะลวงสูงเข้าไปทำลายเซลล์ หรือองค์ประกอบของเซลล์ที่มีการแบ่งตัวเร็ว ได้แก่ เซลล์มะเร็ง มีผลทำให้ข้อมูลทางพันธุกรรมของเซลล์ หรือสิ่งแวดล้อมทั้งภายในและภายนอกเซลล์เสียสมดุล เซลล์นั้นไม่สามารถแบ่งตัวต่อไปได้ และถูกทำลายในที่สุด
ปัจจุบันวิทยาการด้านรังสีรักษามีความก้าวหน้ามากขึ้น แพทย์สามารถวางแผนการรักษาด้วยรังสี โดยให้ปริมาณรังสีสูงเฉพาะที่ก้อนมะเร็ง ในขณะที่เซลล์ปกติข้างเคียงได้รับรังสีน้อย ทำให้เกิดผลแทรกซ้อนจากรังสีต่ำ ควบคุมโรคมะเร็งได้เป็นอย่างดี
จุดมุ่งหมายของรังสีรักษา คือ การทำลายเซลล์มะเร็งโดยมีผลกระทบต่อเซลล์ปกติให้น้อยที่สุด รังสีรักษาสามารถใช้ในการรักษาโรคมะเร็งหลายชนิดในตำแหน่งต่างๆ ของร่างกายได้
การรักษาด้วยรังสีแบ่งเป็น
1.การฉายรังสีระยะไกล
โดยการใช้เครื่องฉายรังสี หรือเครื่องเร่งอนุภาคพลังงานสูง ทำการฉายรังสีพลังงานสูงไปยังตำแหน่งของก้อนมะเร็ง ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะได้รับการฉายรังสี 5 ครั้งต่อสัปดาห์ เป็นเวลาติดต่อกันประมาณ 2-6 สัปดาห์ แล้วแต่แผนการรักษาที่แพทย์กำหนด
2.การฉายรังสีระยะใกล้
เป็นการใส่แร่เช่นแร่อิริเดียม-192 เข้าไปในช่อง หรือโพรงของอวัยวะในร่างกาย เช่น การรักษามะเร็งปากมดลูก มะเร็งโพรงมดลูก มะเร็งศีรษะ และลำคอ มะเร็งปอด และมะเร็งหลอดอาหาร เป็นต้น
การรักษาโรคมะเร็ง บางครั้งอาจใช้วิธีการใดวิธีหนึ่ง แต่ส่วนมากจำเป็นต้องใช้หลายวิธีร่วมกัน เช่น รังสีรักษาร่วมกับการผ่าตัด หรือร่วมกับยาเคมีบำบัด หรือ ร่วมกันทั้งผ่าตัดและยาเคมี ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ ซึ่งแพทย์ผู้ให้การรักษาจะเป็นผู้ให้คำแนะนำ ข้อบ่งชี้ที่สำคัญ เช่น ระยะของโรคมะเร็ง ชนิดของเซลล์มะเร็ง สุขภาพร่างกายของผู้ป่วยพร้อมหรือไม่ อายุของผู้ป่วย และการที่อาจผู้ป่วยมีโรคอื่นๆ ที่อาจเป็นข้อจำกัดในการรักษาโรคมะเร็ง
ประโยชน์ที่ได้รับจากการรักษาด้วยเครื่องฉายรังสียุคใหม่
1.เป็นเทคโนโลยีที่มีความก้าวหน้า มีความถูกต้องแม่นยำในการรักษาสูง
2.เหมาะสำหรับรอยโรคที่อยู่ใกล้อวัยวะสำคัญที่มีความไวต่อรังสีสูง
3.สามารถกำหนดการกระจายของรังสีให้พอดีกับขนาดของเป้าหมาย
4.ลดความเสียหายของเนื้อเยื่อหรืออวัยวะปกติที่อยู่รอบๆ รอยโรค
5.สามารถลดเวลาการฉายรังสี โดยเพิ่มอัตราปริมาณรังสีสูงซึ่งควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์
6.เป็นทางเลือกในการรักษาโดยไม่ต้องผ่าตัด ไม่ต้องเสียเลือด และไม่ต้องดมยาสลบ
7.ผู้ป่วยที่รับการฉายรังสีส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องนอนโรงพยาบาล
รศ.นพ.ประเสริฐ เลิศสงวนสินชัย
โรงพยาบาลวัฒโนสถ โทร.1719



