เคลียร์“ซองหล่นที่หาดใหญ่”“นิพิฏฐ์”ทิ้งทวนรมต.วธ.คนที่10 | คมชัดลึก

          นับถอยหลังอำลาตำแหน่ง “รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม” คนที่ 10 แล้วสำหรับ “นิพิฏฐ์ อินทรสมบัติ” ตลอดระยะเวลากว่า 1 ปีรัฐมนตรีสายเลือดสะตอคนนี้ได้ทำงานอย่างมุ่งมั่นตั้งใจทำงานวัฒนธรรมหลายเรื่องแต่ไม่เป็นที่รู้จัก พอตอนหลังมาจับประเด็นที่เป็นกระแสใหญ่ต่อสังคม เช่น เรตติ้งละครดอกส้มสีทอง โคโยตี้สงกรานต์ แม่ชีทศพร จึงทำให้ชื่อ “นิพิฏฐ์” เป็นที่รู้จัก และไม่ติดอยู่ในโผ “รมต.โลกลืม” วันนี้จึงขอเปิดใจพูดคุยบางเรื่องอย่างตรงไปตรงมาถึงสิ่งที่ค้างคาในใจ

ถาม-สิ่งที่ทำค้างอยากให้รมว.วธ.คนใหม่ทำต่อ

          ตอบ-มี 2 งานที่ค้างอยู่ งานแรก ต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่ผมไปขอเมล็ดพันธุ์มาจากรัฐบาลอินเดียเมื่อ 3-4 เดือนที่แล้วช่วงวันวิสาขบูชา ตั้งใจให้มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เพาะ 84 ต้น วันนี้เพาะได้ 200 กว่าต้น เราโชคดีมาก การเพาะเมล็ดโพธิ์ครั้งนี้เป็นครั้งแรกของโลก อยากให้ รมว.วัฒนธรรมคนใหม่แจกในวันที่ 5 ธันวาคมกับวัดอย่างน้อยจังหวัดละ 1 ต้น งานที่สอง โครงการนิมนต์ภิกษุสงฆ์อย่างน้อย 84 รูปไปแสวงบุญที่สังเวชนียสถาน ประเทศอินเดีย ขณะนี้การบินไทยมอบไมล์สะสมเพื่ออำนวยความสะดวกแก่พระภิกษุทั้งหมดแล้ว เหลือเพียงต้องหาปัจจัยประมาณ 2 ล้านบาท อยากให้ท่านปลัดสมชาย เสียงหลาย หาทุนสนับสนุนด้วย เป็นการปฏิบัติธรรมถวายเป็นพระราชกุศลเนื่องในโอกาสพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเจริญพระชนมพรรษา 84 พรรษา

ถาม-สิ่งที่ได้เรียนรู้จากตำแหน่ง รมว.วัฒนธรรม

          ตอบ-เปรียบเทียบง่ายๆ เหมือนกับได้ไปประเทศอินเดีย คนที่ไม่เคยไปอินเดียเลย จึงไม่คิดจะไป ไปอิตาลี ฝรั่งเศส ฮ่องกงดีกว่า ผมไปมาทั่วโลก แต่ถามว่าประทับใจที่ไหนในฐานะชาวพุทธ พูดได้เลยว่าประทับใจอินเดียที่สุด ตั้งใจว่าจะไปอินเดียทุกปี ว่าจะไปอีก 40 ครั้ง 40 ปี ผมคงไม่ไปแล้ว (หัวเราะ) ผมกำลังเปรียบเทียบว่าเมื่อเรามาอยู่ วธ. ตอนแรกผมก็ไม่แฮปปี้หรอก ก็เหมือนเมื่อก่อนที่ไม่อยากไปอินเดียเพราะไม่เคยไป แต่พอมาอยู่ วธ. ผมรู้ว่างานยิ่งใหญ่มาก และหลักเดียวที่ผมใช้มาตลอดคือพระราชดำรัสในหลวง การรักษาวัฒนธรรมคือการรักษาชาติ

           “เรามีต้นทุนมาก แต่ก็มีอุปสรรคมากเช่นกัน เพราะคนที่คิดจะดูแลเรื่องวัฒนธรรมมีน้อย ต้องปรับวิธีคิดของสำนักงบประมาณใหม่ ต้องคุยกับนายกรัฐมนตรีให้รู้เรื่อง นายกรัฐมนตรีทุกคนมีนโยบายประชานิยมมาก วัฒนธรรมจะอ่อนแอมาก ถ้าวัฒนธรรมเข้มแข็ง ประชานิยมไม่ต้องเข้มแข็งก็ได้ จะดีไปโดยปริยาย แต่เสียดายที่นายกรัฐมนตรีทุกคนไม่เคยสนใจงานวัฒนธรรม รวมทั้งนายกรัฐมนตรีของผมด้วย เสียดายมาก ดังนั้น แนวคิดนักการเมืองที่จะมาอยู่กระทรวงนี้ แนวคิดนายกรัฐมนตรี แนวคิดสำนักงบประมาณ ต้องคิดให้ตรงกัน ไม่อย่างนั้นงานวัฒนธรรมเดินไม่ได้”

          เรื่องต่อไป ที่มีบทเรียนก็คือ กระทรวงนี้มี “คนวิจารณ์” เยอะมาก อ่านหนังสือพิมพ์ วธ.มีคนวิจารณ์มาก ไม่เห็นพูดถึงกระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงสาธารณสุขเลย เปิดหนังสือพิมพ์ทุกฉบับมี วธ. ตลอด คนวิพากษ์วิจารณ์ผม บังเอิญว่าวัฒนธรรมเป็นเรื่องของนามธรรม มันไม่มีผิด ไม่มีถูก ที่นี่รัฐมนตรีที่จะมาอยู่ จะอยู่ใต้การวิจารณ์ของผู้รู้ทั้งหลาย เลยกลัว ผู้รู้ว่าอย่างนี้ต้องเดินตามนี้ ไม่เป็นตัวของตัวเอง มาเพื่อจะไปอย่างปลอดภัย ไม่มีแผล ผมไปเนี่ยแผลเต็มหลังก็ได้ คนวิจารณ์ตามหลังผมเยอะ แต่ผมไม่กลัว ใครวิจารณ์ผมก็โต้ ด่าผมทางหนังสือพิมพ์ ผมก็ด่าตอบทางหนังสือพิมพ์ ถ้าเราคิดว่านโยบายนี้เดินได้อย่าไปกลัวคำวิจารณ์ มันไม่มีผิด ไม่มีถูก เป็นนามธรรม เหมือนเราเถียงกันเรื่องผีไม่มีผิดถูก เพราะไม่มีใครเคยเห็น งานวัฒนธรรมก็เหมือนกัน เพราะฉะนั้นคนเป็นรัฐมนตรีอย่าไปกลับคำวิจารณ์ ต้องเดินหน้า ไม่มีคำชมเมื่อมาอยู่กระทรวงนี้ ไม่มีครับ ผมไม่เคยได้รับคำชมตั้งแต่มาอยู่กระทรวงนี้ แต่ก็ไม่เป็นไร

ถาม - ความรู้สึกกับบรรดาข้าราชการ

          ตอบ - ผมว่าดีนะ (นิ่งไปสักพัก) ข้าราชการดี ถามว่าผมผิดหวังไหม ไม่ผิดหวังนะที่ผมแต่งตั้งข้าราชการระดับ 10 (อธิบดี/ผู้ตรวจราชการ) ไป ณ เวลานั้นผมถือว่าตัดสินใจถูกแล้ว วางคนไว้ถูกแล้วว่าคนไหนควรจะอยู่ตรงไหน ยังไง คือ…เอ่อ...ข้าราชการต้องใช้เวลาในการปรับความรวดเร็ว สิ่งที่ยังทำไม่ได้คือ การหาแนวร่วมที่เป็นเยาวชน ผมพยายามหาปีหนึ่ง ยังไม่ประสบความสำเร็จ ยอมรับครับเพราะแนวคิดของเรา คนของเรายังแตะคนอีกกลุ่มหนึ่งไม่ได้ นี่คือสิ่งที่ผมล้มเหลว ผมเลยต้องไปไล่จับเด็กตอนวันสงกรานต์บ้าง ไรบ้าง

ถาม-อยากจะพูดถึงกรณีมีคนวิจารณ์ “ซองร่วงหาดใหญ่” หรือไม่

          ตอบ - ซองร่วงที่หาดใหญ่เหรอ ผมสาบานต่อหน้าพระเลย (ยกมือไหว้ไปทางโต๊ะหมู่บูชา) กล้าสบตาข้าราชการทุกคนในกระทรวงนี้ ในกระเป๋าผมไม่มีเงินคุณอยู่แน่ ไม่มี ถ้าหมายถึงคุณ...(ขอสงวนนาม) ไม่มี แต่ผมกับท่านปลัดตั้งใจเอาเขามาทำงานศาสนาเรื่องผู้แสวงบุญฮัจญ์ เพราะที่มีปัญหามากคือ 3 จังหวัดชายแดนใต้ ซึ่งคุณ...อยู่ที่นั่น เพราะฉะนั้นเรื่องเงินร่วงที่หาดใหญ่ไม่มี ผมคิดว่ามีคนอยากจะเข้าสู่ตำแหน่งเยอะ แต่ผมบอกเลยก็ได้เรื่องเงิน (นิ่งไปสักพัก) มันมีผู้ติดตามผมบางคน เวลาเขามาส่งสนามบินก็ไปคุยกันแล้วผู้ติดตามได้ไวน์มา 2 ขวด ขวดละ 300 กว่าบาท ผมมารู้ทีหลังเพราะผู้ติดตามคนนี้ไม่เคยกินไวน์ เปิดไวน์ยังไม่เป็น แล้วเอาไวน์มากิน ถามว่าคุณได้มาจากไหน เขาตอบว่าจากหาดใหญ่ 2 ขวด ผมเป็นรัฐมนตรีผมไม่รู้เลยว่าผู้ติดตามผมไปได้ไวน์มา 2 ขวด ทีหลังอย่าทำอย่างนั้น เขาจะได้มาจากใครผมก็ไม่รู้

ถาม-เรื่องซองร่วงรับประกันทุกตำแหน่ง

          ตอบ - 2 ล้านเปอร์เซ็นต์ ผมทุบโต๊ะใส่หน้าคุณได้เลย คุณไม่ได้มีบุญคุณต่อผม ตั้งแต่ปลัด รองปลัด อธิบดี ผู้ตรวจราชการ ไม่มี เรื่องนี้เคลียร์ ไม่ต้องห่วง ไม่ต้องกังวลใดๆ ไปถามได้ทุกคน คุณขึ้นมาอาจจะมีคนอื่นอิจฉา หรืออะไรก็ตาม แต่คุณมั่นใจได้ไม่เสียตังค์ตอนผมเป็นรัฐมนตรี คนอื่นอิจฉาคุณ คุณโชคดี คนอื่นอาจจะโชคร้าย ผมจึงบอกเสมอว่า รัฐมนตรี เหมือน ไฟ ใกล้ก็ร้อน ห่างก็หนาว สำหรับข้าราชการ รู้สึกหนาวก็ต่อเมื่อคุณอยู่ห่างมากอยู่เหนือ อีสาน ชายแดนอาจจะไม่ได้รับการโปรโมทในความหมายของผม แต่เมื่ออยู่ใกล้อาจจะไม่สบอารมณ์กับนักการเมือง อาจจะลำบากหน่อยถูกโยกไปตรงนั้นตรงนี้ได้ เพราะฉะนั้นควรจัดระยะห่างให้ดี เท่านั้นเอง

ถาม- ข่าวไหนที่ไม่ประทับใจ รับไม่ได้ ทุกข์ใจ

          ตอบ-ถ้าพูดไปจะผิดกฎหมายนะสิ แต่ยอมรับว่า มี ก็เรื่องการแต่งตั้งนี่แหละ บางทีคนนี้ย้ายคนนี้คนนั้น แต่คนที่ผมอยากจะโปรโมท เขาคนหนึ่ง แต่โปรโมทเขาไม่ได้ ทั้งที่อยู่ในอำนาจที่ผมแต่งตั้งเขามา จนกระทั่งเขาต้องลาออกจากข้าราชการ อันนี้ผมผิดหวัง เพราะตำแหน่งที่จะให้เขา ไม่จำเป็นที่ผมจะแต่งตั้งเอง ต่ำกว่าระดับ 10 สมมติว่าผมบอกคนนี้เพื่อนผม ทำงานดีมากช่วยผมขอให้เป็น 9 แต่ปลัดก็ไม่ให้ อธิบดีก็ไม่ให้ จนกระทั่งเขาต้องลาออกจากราชการเดือนกันยายนนี้ อันนี้ผมผิดหวัง แต่จะผิดหวังมากไม่ได้เพราะผิดกฎหมาย ผมทำไม่ได้ พูดเท่าที่พูดได้ มีเรื่องนี้เรื่องเดียว