
ชายแดนใต้, หัวใจดวงเดียวกัน
คอลัมน์ ชายแดนใต้, หัวใจดวงเดียวกัน : เรื่อง/ภาพ สำนักหัวใจเดียวกัน
ภายใต้ข่าวคราวความรุนแรงที่เกิดขึ้นในพื้นที่ "ชายแดนใต้" เหตุผลหนึ่งที่ถูกหยิบยกว่าเป็นต้นตอของปัญหาคือ ประเด็นเรื่องของความแตกต่างทางวิถีชีวิต ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี หรือศรัทธาความเชื่อ ระหว่างชาวไทยพุทธ ชาวมลายูมุสลิม และชาวไทยเชื้อสายจีน ซึ่งว่าไปแล้วด้านหนึ่งเสมือนเป็น "ปม" แห่งปัญหาทั้งมวล
ขณะเดียวกัน คนส่วนใหญ่กลับมองว่า ความแตกต่างและหลากหลายของวิถีชีวิตผู้คนในพื้นที่ กลับคือ "ต้นทุน" สำคัญที่ทำให้พื้นที่ชายแดนใต้มีความสวยงาม มีพลัง และเปี่ยมด้วยมนต์เสน่ห์ที่ติดตรึงตราในใจผู้ได้ไปสัมผัสเยี่ยมเยือน โดยเฉพาะสิ่งที่เรียกว่าเป็น "วิถีมลายู"
ข่าวคราวความรุนแรงถูกสื่อกระแสหลักนำเสนอแบบตอกย้ำและต่อเนื่อง ทำให้ผู้คนส่วนหนึ่งไม่กล้าลงไปสัมผัสพื้นที่ชายแดนใต้ ทั้งที่ภาพคู่ขนานของความรุนแรงที่เกิดขึ้นคือภาพของความรัก ความผูกพัน ความสามัคคีของผู้คนต่างศาสนาและวัฒนธรรมที่งดงามยังคงอยู่
หลายปีที่เกิดปัญหาความไม่สงบในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ แต่ขณะเดียวกันกลับมีความพยายามของบุคคลหลายฝ่ายที่มุ่งหยิบยกอีกแง่มุมหนึ่งของพื้นที่มาเผยแพร่ต่อสาธารณชน เพราะเชื่อมั่นในพลังความรัก ความผูกพัน ความสามัคคี และความสวยงามของวิถีชีวิตผู้คน ศิลปวัฒนธรรม ฯลฯ ซึ่งยังดำรงอยู่อย่างคงมั่นในพื้นที่
หนึ่งนั้นคือ การรวมตัวของนักคิด นักเขียน ศิลปิน สื่อมวลชน ฯลฯ ทั้งในและนอกพื้นที่ชายแดนใต้ตั้งแต่ปี 2548 เพื่อทำกิจกรรมสร้างสรรค์ในนาม "สำนักหัวใจเดียวกัน" เช่น การจัดทำโครงการธนาคารภาพถ่ายชายแดนใต้ การจุดประกายเรื่องการทำค่ายนักเขียนน้อยชายแดนใต้ สอนเยาวชนว่าด้วยเรื่องการเขียน-การถ่ายภาพ การจัดพิมพ์นิตยสารหัวใจเดียวกัน เพื่อความรักและสันติสุขชายแดนใต้ การจัดพิมพ์พ็อกเก็ตบุ๊ก จัดแสดงดนตรี ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี ฯลฯ
สิ่งสำคัญประการหนึ่ง คือ การให้ความสำคัญกับ "ศิลปะภาพถ่าย" ด้วยเชื่อว่า ภาพถ่ายเป็นศิลปะแห่งการเล่าเรื่องราวที่เรียบง่าย เข้าถึงได้ เปี่ยมด้วยพลังมหาศาล และสอดคล้องกับสถานภาพของผู้คนในพื้นที่ จึงพยายามนำภาพถ่ายไปใช้ประโยชน์ให้รอบด้าน ทั้งเป็นภาพประกอบในหนังสือ นิตยสาร การแสดงนิทรรศการภาพถ่าย การจัดตั้งโครงการธนาคารภาพถ่ายชายแดนใต้ การจัดทำโปสการ์ด ฯลฯ
ที่สุดเมื่อถึงเวลาอันควร การเชื่อมข้อมูลข่าวสารระหว่างชายแดนใต้และประชาชนนอกพื้นที่ จึงเปิดพื้นที่สะท้อนเรื่องราวผ่านทางศิลปวัฒนธรรม ดนตรี ภาพถ่าย ฯลฯ รวมถึงการส่งกำลังใจให้แก่กัน จึงเป็นที่มาของงาน "ชายแดนใต้-หัวใจเดียวกัน" มหกรรมศิลปวัฒนธรรม ดนตรี กวี ภาพ เพื่อชายแดนใต้ ซึ่งแกนหลักในการจัดงานคือ "สำนักหัวใจเดียวกัน" ร่วมกับ 15 ภาคีเครือข่ายในและนอกพื้นที่ชายแดนใต้ ทั้งภาครัฐ-เอกชน จัดกัน 3 วัน คือ วันที่ 29-31 กรกฎาคม 2554 ณ สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ (มิวเซียมสยาม) โดยมีการแสดงดนตรีและศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้าน ร่วมกับดนตรีร่วมสมัย การแสดงละครเวที การจำหน่ายอาหารพื้นถิ่น-สินค้าพื้นบ้าน การเสวนา และกิจกรรมอื่นๆ อีกมากมาย
หลังจากนี้ ภาพถ่ายจากแดนใต้อีกกว่า 100 ภาพ จะยังคงแสดงอย่างต่อเนื่องถึงสิ้นเดือนกันยายนนี้ สำหรับผู้สนใจ พร้อมบทกวีจาก 4 ศิลปินแห่งชาติ 9 กวีซีไรต์ และกวี-นักเขียนกว่า 40 ชีวิต จัดแสดงที่ชั้น 3 อาคารมิวเซียมสยาม เขตพระนคร กรุงเทพฯ
สิ่งที่เกิดขึ้น เป็นการสะท้อนพลังความสามัคคีของผู้คนที่ต้องการส่งกำลังใจให้แก่พี่น้องในพื้นที่ชายแดนใต้ และร่วมเสพงานศิลปะ ดนตรี ภาพถ่าย รวมถึงเรียนรู้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านต่างๆ ระหว่างคนต่างศาสนา ต่างพื้นที่ แต่มี "หัวใจ" ดวงเดียวกัน นั่นคือ หัวใจที่อบอวลไปด้วยความรักและอาทรในเพื่อนมนุษย์ร่วมโลกนั่นเอง
ร่วมส่งข้อมูลแนะนำท้องที่ได้ที่ [email protected]



